Türkiye'nin tecrübelerinden faydalanmak istiyorlar

Üç ülke arasındaki savunma iş birliği, Orta Doğu'daki güvenlik gelişmeleriyle birlikte yeniden gündeme geldi. Ağustos ayında imzalandığı belirtilen Mekke Savunma İttifakı Anlaşması ve 5 Ekim'de Riyad'da gerçekleştirilen toplantının ardından, ortaklığın nasıl işleyeceğine ilişkin değerlendirmeler öne çıktı.

Süreci değerlendiren Siyasi Analist ve Stratejist Dr. Ahmed eş-Şehri, ittifakın yalnızca askeri birliklerin bir araya getirilmesinden ibaret olmadığını ifade etti. Eş-Şehri'nin açıklamalarına göre iş birliğinin istihbarat, lojistik, mühimmat, siber güvenlik ve teknoloji transferi gibi farklı alanları da kapsaması planlanıyor.

Türkiye'nin İHA tecrübesi neden gündemde?

Savunma sanayisinde insansız hava araçlarının giderek daha önemli bir rol üstlenmesi, Türkiye'nin tecrübesini ittifak açısından öne çıkaran başlıklardan biri oldu. Dr. Ahmed eş-Şehri, modern savaşlarda İHA'ların çatışmaların seyrini etkileyebildiğini belirterek Türkiye'nin bu alandaki deneyiminin Suudi Arabistan'a aktarılmasına ihtiyaç duyduklarını dile getirdi.

Rusya-Ukrayna savaşı dahil güncel çatışmalarda insansız hava araçlarının etkisine dikkat çeken eş-Şehri, Türkiye'nin geliştirdiği teknolojiler ve operasyonel birikiminin savunma iş birliğinde önemli bir yer tutabileceğini ifade etti.

Teknoloji transferinin kapsamı ve hangi sistemleri içereceği konusunda ise açıklamalarda ayrıntılı bir çerçeve paylaşılmadı. Bu nedenle ittifak kapsamında somut olarak hangi savunma projelerinin hayata geçirileceği, ilerleyen süreçte netleşecek başlıklar arasında bulunuyor.

İttifakın askeri ve hukuki altyapısı nasıl işleyecek?

Dr. Ahmed eş-Şehri, ittifakın kısa süre içinde kurumsal ilerleme kaydettiğini, genel sekreter atamasının yapıldığını ve merkezinin oluşturulduğunu söyledi. Riyad'da gerçekleştirilen son toplantının ardından ortak savunma faaliyetlerinin uygulama boyutuna taşındığını da belirtti.

İş birliğinin yalnızca sahadaki askeri faaliyetlerle sınırlı kalmayacağını kaydeden eş-Şehri, üye ülkeler arasında bilgi paylaşımının artırılmasının ve genelkurmay başkanları arasında doğrudan iletişim kanallarının kurulmasının hedeflendiğini aktardı. Bu mekanizmanın, ülkeler arasındaki koordinasyonu kolaylaştırması bekleniyor.

İttifakın hukuki boyutunda ise ülkelerin kendi iç mevzuatlarının dikkate alınacağı ifade edildi. Yurt dışına asker gönderilmesi gibi konularda ulusal yasal süreçlerin ve gerekli parlamenter onayların önem taşıdığı belirtildi.

Hakan Fidan'dan savunma paktı vurgusu

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da anlaşmanın niteliğine ilişkin değerlendirmesinde, Mekke Anlaşması'nın bir ortak savunma paktı olduğunu vurgulamıştı. Fidan, anlaşmanın taraflardan birinin saldırıya uğraması durumunda savunma amacıyla dayanışmayı öngördüğünü belirterek Türkiye'nin başka bir ülkeye saldırı gerçekleştirmek amacıyla asker göndermeyeceğini ifade etmişti.

Bu açıklama, ittifakın hedefinin saldırı düzenlemek değil, taraf ülkelerin karşı karşıya kalabileceği tehditlere karşı ortak savunma kapasitesini güçlendirmek olduğu yönündeki yaklaşımı ortaya koydu.

İstihbarat, lojistik ve teknoloji transferi de gündemde

Mekke Savunma İttifakı'nın önümüzdeki dönemde hangi alanlarda somut sonuçlar ortaya koyacağı merak ediliyor. Açıklamalarda istihbarat paylaşımı, lojistik destek, mühimmat, siber güvenlik ve savunma teknolojilerinin aktarılması gibi başlıklar öne çıktı.

Türkiye'nin İHA alanındaki birikimi, Pakistan'ın savunma kapasitesi ve Suudi Arabistan'ın güvenlik ihtiyaçları çerçevesinde şekillenecek iş birliğinin ayrıntıları ise henüz tüm yönleriyle açıklanmış değil. İttifakın uygulama sürecinde atılacak adımlar, üç ülke arasındaki savunma koordinasyonunun kapsamını belirleyecek.