Türkiye'nin Ay yolculuğunda kritik aşama: Milli uzay aracı test merkezine gönderildi

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye'nin Ay Araştırma Programı kapsamında yürütülen çalışmalarda önemli bir aşamaya ulaşıldığını açıkladı. Kacır, gerekli koşulların oluşması halinde Ay Uzay Aracı'nın 2027 yılının ilk aylarında uzaya gönderilmesinin hedeflendiğini belirtti.

Ay Uzay Aracı fırlatma öncesi kritik testlerden geçecek

Türkiye'nin ilk derin uzay görevi olma özelliğini taşıyan Ay Araştırma Programı'nda çalışmalar hız kazandı. Program kapsamında geliştirilen Ay Uzay Aracı'nın üretim, montaj ve entegrasyon süreçleri tamamlanırken, araç şimdi uçuş öncesindeki en önemli aşamalardan birine geçti.

TÜBİTAK SAGE'de düzenlenen toplantıda konuşan Bakan Kacır, Ay'a ulaşması planlanan uzay aracının sistem seviyesindeki çevresel testlerinin gerçekleştirilmesi amacıyla TUSAŞ bünyesindeki Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test Merkezi'ne gönderildiğini bildirdi.

Söz konusu merkezde gerçekleştirilecek testlerle uzay aracının hem fırlatma sırasında hem de uzay ortamında karşılaşabileceği zorlu şartlara karşı dayanıklılığı sınanacak. Böylece aracın farklı alt sistemlerinin uçuş koşullarında güvenilir biçimde çalışıp çalışmadığı kapsamlı şekilde kontrol edilecek.

Türkiye açısından kritik öneme sahip proje, ülkenin uydu teknolojilerinde yıllar içerisinde kazandığı mühendislik birikiminin derin uzay alanına taşınması bakımından da dikkat çekiyor.

Türkiye Ay görevinde 9'uncu ülke olmayı hedefliyor

Ay Araştırma Programı kapsamında Türkiye, kendi mühendislik kabiliyetleriyle gerçekleştireceği görevle Ay'a yönelik operasyon düzenleyen ülkeler arasına girmeyi amaçlıyor. Bakan Kacır, bugüne kadar yalnızca sekiz ülkenin Ay görevi gerçekleştirdiğine dikkat çekerek Türkiye'nin Ay görevi gerçekleştiren 9'uncu ülke olmayı hedeflediğini ifade etti.

Planlamaya göre Ay Uzay Aracı'nın 2027 yılının ilk aylarında fırlatılması öngörülüyor. Fırlatmanın ardından yaklaşık iki ay sürecek bir uzay yolculuğunun gerçekleştirilmesi ve aracın Ay yüzeyinden yaklaşık 100 kilometre yükseklikteki kutupsal ve dairesel görev yörüngesine ulaşması planlanıyor.

Uzay aracının bu yörüngede en az üç ay boyunca bilimsel çalışmalar yürütmesi hedefleniyor. Görev performansının uygun olması halinde operasyon süresinin 1,5 yıla kadar uzatılabilmesi öngörülüyor.

Ay'da hangi bilimsel çalışmalar yapılacak?

Ay Uzay Aracı'nın görev süresince farklı bilimsel araştırmalara imza atması planlanıyor. Araç üzerinden gerçekleştirilecek çalışmalarla Güneş rüzgarlarının Ay yüzeyiyle etkileşimi, Ay yüzeyindeki suyun oluşum mekanizmaları, Ay'ın manyetik alanları ve yüzeyin ısıl özellikleri incelenecek.

Bunun yanı sıra Türkiye'de geliştirilen bilimsel ekipmanlarla Ay'daki radyasyon ortamına ilişkin ölçümler yapılacak. Elde edilecek verilerin, Ay'ın çevresel koşullarının daha ayrıntılı biçimde anlaşılmasına katkı sağlaması bekleniyor.

Bilimsel görevlerin tamamlanmasının ardından Ay Uzay Aracı'nın kontrollü yavaşlatma manevraları gerçekleştirmesi ve görevin nihai aşamasında Ay yüzeyine ulaşması hedefleniyor. Bu süreçte Türkiye tarafından geliştirilen Hibrit İtki Sistemi de aracın görevinde kritik bir rol üstlenecek.

Ay Uzay Aracı yüzde 80'in üzerinde yerlilik oranına sahip

Yaklaşık 3,5 ton ağırlığında tasarlanan Ay Uzay Aracı'nın yüzde 80'in üzerinde yerlilik oranıyla geliştirildiği bildirildi. Araçta Türkiye'nin daha önce gerçekleştirdiği uydu projelerinde kazandığı teknolojik kabiliyetlerden de yararlanıldı.

İMECE ve TÜRKSAT 6A projelerinde geliştirilen uçuş bilgisayarı, haberleşme, güç sistemleri, ısıl kontrol ve yörünge operasyonları gibi kritik teknolojiler Ay görevinde kullanılacak.

Türkiye'nin uydu teknolojilerinde elde ettiği kazanımların yeni projelere aktarılması, Ay görevi için geliştirilen sistemlerin altyapısını oluşturdu. Özellikle yüksek yerlilik oranıyla geliştirilen önceki uydularda edinilen tecrübenin, Türkiye'nin derin uzay çalışmalarına aktarılması hedeflendi.