TSUNAMİ BÜYÜK TEHLİKE YAŞATIR

Japonya'da 11 Mart'ta meydana gelen deprem ve tsunaminin etkileri, Mersin Üniversitesi'nde masaya yatırıldı. Mühendislik Fakültesi Jeoloji Mühendisliği Öğretim Üyesi Prof. Dr. Selim İnan, "Japonya Tsunamisinin Düşündürdükleri: Doğu Akdeniz Tsunami Potansiyeli ve Alınması Gerekli Önlemler" başlığıyla Uğur Oral Kültür Merkezi'nde bir konferans verdi. Prof. Dr. İnan, öğretim elemanları ve öğrencilerin izlediği konferansta, tsunaminin ne olduğu, çeşitleri, genel özellikleri, nasıl oluştuğu, nerelerde ve ne sıklıkta yaşandığı bilgilerinin yanı sıra Türkiye'nin ve özellikle Doğu Akdeniz'in tsunami potansiyeli hakkında bilgi verdi.

Japonya'da 11 Mart 2011'de son yüzyılın beşinci büyük depreminin yaşandığını ve 9 büyüklüğündeki depremin ardından tsunaminin oluştuğunu anımsatan İnan, tsunami dalgalarının 15 dakika içerisinde Japonya'ya ulaşarak çok büyük hasarlara neden olduğunu anlattı. Ortaya çıkan hasarı, "Dünya ekseninde 15 santimetrelik bir sapma, bir günde 1,6 mikrosaniyelik kısalma ve Japonya'da 2,4 metre doğuya kayma yaşandı.

Pek çok ev sular altında kaldı, yangınlar arttı ve nükleer santralde yangınlar ve patlamalara neden oldu. 9 bine yakın insan hayatını kaybetti, 13 bine yakın insan ise kayboldu. Bin 450 karayolu, 51 köprü ağır hasar gördü, 120 noktada heyelan olayları gerçekleşti" diye sıralayan İnan, "Tsunami, deniz tabanında etkili olur ve çok büyük dalga boyuna sahiptir. Aniden ortaya çıkan tsunamiler, çok büyük hasarlara yol açmaktadır" dedi.

Tsunamilerin ilk oluştuğu anda hızlarının oldukça yüksek olduğunu, kıyıya doğru dalga hızının düştüğünü ancak dalgaların yüksekliğinin arttığını kaydeden Prof. Dr. İnan, tsunamilerin genelde deniz tabanı ya da okyanus kabuğunun kırılması sonucunda oluşan depremlerden kaynaklandığını söyledi. Dünya ölçeğinde meydana gelen tsunamilerin yüzde 85'inin Pasifik Okyanusu'nda görüldüğünü belirten İnan, 1900-2011 yılları arasında yapılan ölçümlerde 800 tsunami oluştuğunu, bunlardan 124'ünün can kaybına yol açtığını, 11'inin ise çok geniş alanları etkilediğini ifade etti.

Pasifik Okyanusu'nda 10-15 yılda bir yıkıcı tsunamiler oluştuğunu dile getiren Prof. Dr. İnan, Türkiye'de meydana gelen tsunamiler hakkında da bilgi verdi. Türkiye'de son 3 bin yılda 80'in üzerinde tsunami gözlemlendiğini bildiren Prof. Dr. İnan, "Bunlardan 30'u Marmara çevresinde, diğerleri Akdeniz kıyılarında görülmüştür. Cambridge Üniversitesi'nce yapılan bir araştırma, Akdeniz'de her 800 yılda tsunami doğurabilecek hareketin varlığına
işaret ediyor. Ülkemizde tsunami potansiyeli en yüksek kıyılar Ege ve Akdeniz kıyılarıdır. Bu yüzden tsunami erken uyarı sistemlerinin kurulması ve faaliyete geçmesi gerekmektedir" diye konuştu.

Mersin'in Gülnar ilçesi Büyükeceli beldesinde kurulması planlanan Akkuyu Nükleer Santrali'nin olası bir deprem ya da tsunami durumunda olumsuz etkileneceğine dikkati çeken İnan, büyük bir tehlikenin yaşanacağını da sözlerine ekledi.