Tiroit Nedir, Neden Olur? Tiroit Hastalığının Belirtileri Ve Tedavisi

Belirtileri başka rahatsızlıklarla da karıştırılabilen tiroit hastalıklarında erken değerlendirme önem taşıyor. Peki, tiroit nedir, neden olur ve tiroit hastalığı nasıl geçer?

TİROİT NEDİR?

Tiroit, boynun ön tarafında, soluk borusunun önünde bulunan kelebek şeklinde küçük bir bezdir. T3 ve T4 adı verilen hormonları üreterek metabolizma hızının, vücut sıcaklığının ve enerji kullanımının düzenlenmesine katkıda bulunur.

Tiroit bezinin normalden az hormon üretmesi hipotiroidi, gereğinden fazla hormon üretmesi ise hipertiroidi olarak adlandırılır. Ayrıca tiroit bezinde büyüme, nodül ve iltihaplanma gibi farklı sorunlar da görülebilir. 

TİROİT NEDEN OLUR?

Tiroit hastalıklarının ortaya çıkmasında farklı etkenler rol oynayabilir. Nedenler, bezin az veya fazla çalışmasına göre değişiklik gösterir.

Hashimoto hastalığı, bağışıklık sisteminin tiroit bezine saldırmasıyla gelişen ve hipotiroidiye yol açabilen otoimmün bir hastalıktır. İyot eksikliği, bazı ilaçlar, tiroit ameliyatları ve daha önce uygulanan bazı tedaviler de tiroit hormonlarının azalmasına neden olabilir.

Tiroit bezinin aşırı çalışmasında ise Graves hastalığı, hormon üreten tiroit nodülleri ve bazı tiroit iltihapları etkili olabilir. Aile öyküsü de bazı tiroit hastalıkları açısından önem taşıyabilir. 

TİROİT HASTALIĞININ BELİRTİLERİ NELERDİR?

Tiroit hastalıkları herkeste aynı belirtilerle ortaya çıkmaz. Şikâyetler, bezin ne kadar çalıştığına ve altta yatan nedene bağlı olarak değişebilir.

Tiroit bezinin az çalışması durumunda şu belirtiler görülebilir:

Sürekli yorgunluk ve halsizlik

Normalden fazla üşüme

Kilo alma

Kabızlık

Ciltte kuruluk ve saç dökülmesi

Konsantrasyon güçlüğü ve düşük ruh hali

Adet düzensizliği

Tiroit bezinin fazla çalışması durumunda ise çarpıntı, ellerde titreme, aşırı terleme, sıcağa tahammülsüzlük, uyku sorunları, sinirlilik ve iştah artmasına rağmen kilo kaybı görülebilir. Boyunda şişlik de bazı tiroit hastalıklarının belirtisi olabilir. 

Bu belirtilerin başka sağlık sorunlarından da kaynaklanabileceği unutulmamalıdır. Yalnızca belirtilere bakarak tiroit hastalığı tanısı koymak mümkün değildir.

TİROİT NASIL GEÇER? TEDAVİSİ VAR MI?

Tiroit hastalıklarının tedavisi, sorunun nedenine ve hormon düzeylerine göre belirlenir. Bu nedenle her hastada aynı tedavi yöntemi uygulanmaz.

Tiroit bezinin az çalışması durumunda eksik hormonu yerine koymak amacıyla levotiroksin gibi ilaçlar kullanılabilir. Bu tedavide ilaç dozu, kan tahlilleri ve doktor değerlendirmesiyle belirlenir.

Tiroit bezinin fazla çalışmasında ise hormon üretimini azaltan ilaçlar, uygun hastalarda radyoaktif iyot tedavisi veya cerrahi seçenekler değerlendirilebilir. Bazı tiroit iltihaplarında hastalığın nedenine göre farklı bir yaklaşım gerekebilir. 

Tiroit hastalıklarının bir kısmı uzun süreli takip ve tedavi gerektirebilir. Bu nedenle doktor önerisi olmadan ilaç kullanmak, mevcut ilacın dozunu değiştirmek veya tedaviyi bırakmak doğru değildir.

TİROİT HASTALIĞI NASIL ANLAŞILIR?

Tiroit hastalıklarının değerlendirilmesinde öncelikle kişinin şikâyetleri ve muayene bulguları dikkate alınır. Genellikle TSH ve serbest T4 kan testleri tiroit bezinin çalışma durumunu değerlendirmeye yardımcı olur. Gerektiğinde serbest T3, tiroit antikorları ve ultrason gibi ek incelemeler de istenebilir.

Boyunda şişlik, devam eden çarpıntı, açıklanamayan kilo değişimleri veya uzun süren yorgunluk gibi şikâyetleri olan kişilerin sağlık kuruluşuna başvurması önerilir. Tiroit hastalığından şüphelenildiğinde aile hekimi veya iç hastalıkları uzmanı değerlendirme yapabilir; gerekli durumlarda endokrinoloji bölümüne yönlendirme sağlanabilir. 

Önemli not: Bu belirtiler tek başına tiroit hastalığı anlamına gelmez. Tanı ve tedavi için doktor değerlendirmesi gerekir.