Şimdi Merkel düşünsün

YUNANİSTAN seçimlerinde zafer, anketlerin de aylardır işaret ettiği gibi tasarruf önlemlerine karşı çıkan SYRIZA'nın oldu. Ancak daha gidilecek çok yol var... Partinin lideri Alexis Tsipras Yunanistan'ın yeni Başbakanı. Tsipras, zaferinin ardından heyecanla yaptığı ilk açıklamalarda beş yıldır uygulanan tasarruf önlemleri dönemini "utanç ve acı dolu" olarak  niteledi ve halka bu dönemin sona erdiğini müjdeledi. Oyların yüzde 99'undan fazlasının sayımına göre, Syriza yüzde 36.3 oyla parlamentodaki 300 sandalyeden 149'unu alırken, eski başbakan Antonis Samaras'ın Yeni Demokrasi Partisi'nin 8.5 puan önünde yer aldı. Çipras Atina'da toplanan binlerce taraftarına, "Yunanistan yıkıcı tasarruf dönemini, korkuyu ve otoriter yönetimi geride bıraktı, beş yıllık utanç ve acı dolu dönemi geride bıraktı. Syriza hükümetinin önceliği, Yunanistan'ın ve insanlarının kaybolan itibarını yeniden kazanması olacak" dedi.

AVRUPA'DA BELİRSİZLİK ARTACAK

Sol lider bunları söylerken Avrupalı liderlerden de ilk yorumlar gelmeye başladı. İngiltere Başbakanı David Cameron, Yunanistan seçiminin Avrupa ekonomisindeki belirsizliği artıracağı uyarısında bulundu. Twitter hesabı üzerinden açıklamada bulunan Cameron, bu sebeple İngiltere olarak kendi planlarına sadık kalmaları gerektiğini söyledi. Almanya Merkez Bankası Başkanı Jens Weidmann da, Yunanistan'ın yardım almaya devam etmeye ihtiyacı olduğunu ve bunun ancak anlaşmalara sadık kalmasıyla mümkün olduğunu ifade etti. 

ŞİMDİ NE OLACAK?  İKİ SENARYO VAR

Şimdi Euro Bölgesi'nin diğer üyelerinin Syriza'nın seçimleri kazanmasına verecekleri yanıta karar vermeleri gerekiyor. Yale Üniversitesi siyaset bilimi profesörlerinden Stathis Kalyvas'a göre en iyi durum senaryosu, Tsipras'ın birkaç teşvikle birlikte yeni bir kurtarma anlaşması imzalaması ve partisini bunu onaylamaya ikna etmesi olabilir. Bu durumun gerçekleşmesi halinde Kalyvas, Tsipras'ın "kendisini sosyal demokrat olarak yeniden keşfedeceği", Yunan devletinde reforma gideceği ve Yunan politikasını önümüzdeki 10-15 yılda yöneteceği olasılığına düşük de olsa bir şans veriyor. Analistler, en kötü senaryonun ise Tsipras'ın ulusal gurur çağrılarıyla birlikte uzlaşma yapılmamasına karar kılması olacağı görüşünde. Bu durumda Çipras, eurodan çıkışın ardından ekonomik bir felaketi kontrol altına almakla uğraşabilir.

Euro 11 yılın dibinde

SYRIZA zaferinin ardından, euro/dolar paritesi 1.12 düzeyinin de altına inerek 11 yılın en düşük seviyesine geriledi. Bu da Avrupa'da artan gerilimin ilk göstergesi oldu. Analistler Yunanistan'da hükümet kurma çalışmaları ve liderlerin açıklamalarının piyasalarda dalgalanmalara neden olmaya devam edeceği görüşünde. 

210 milyarlık kemer

Kırılgan bir koalisyon içinde olsa dahi, seçim sonuçları Tsipras'a Yunanistan'a uygulanan kemer sıkma programına karşı çıkma gücü veriyor. Yunanistan'a Mayıs 2010'dan bu yana 210 milyar euro tutarında yardım taahhüdü karşılığında kemer sıkma programı uygulanıyordu. Ülkede işsizlik oranı yüzde 25'in üzerinde.

Çıkmak istiyorsanız sizi tutan yok

GEÇTİĞİMİZ günlerde Der Spiegel'de yayımlanan ve Alman kaynaklarına dayandırılan bir rapora göre Merkel SYRIZA'ya karşı stratejisini hazırlamış durumda. Yunan krizinin tavan yaptığı 2012'de ülkeyi para birliğinin içinde tutmak için büyük uğraş veren Merkel'in artık o kadar ısrarcı olmayacağı belirtilirken yakın çevresi ve Maliye Bakanı'na, "Biz önlemlerimizi aldık. Eğer Yunanistan Euro Bölgesi'nden çıkmak istiyorsa çıkabilir. Avrupa İstikrar Mekanizması kuvvetli ve çalışıyor. Avrupa bu kez darbe almayacak" dediği belirtiliyor.

Elektrik ısınma ücretsiz

SYRIZA'nın seçim vaatleri arasında; yoksulluk sınırı altında yaşayanlara elektrik ve ısınma hizmetini ücretsiz verilmesi, zenginlerden alınan vergilerin geri getirilmesi, ihtiyacı olanlara gıda ve kira yardımı yapılması, vatandaşların ödenemeyecek boyuttaki banka borçlarının silinmesinin yanı sıra emekli maaşları ve asgari ücrete zam var. SYRIZA ayrıca, AB'den Yunanistan'ın 320 milyar euro olan borcunun yarısının silinmesini, geri kalanı için de "şartlar elverdikçe ödeme yapmayı" istiyor.

62 yıl öncesine dönelim borcun yarısını silelim!

1953 yılında Londra'da bir araya gelen alacaklı ülkeler Almanya'nın borcunun yarısını silmişti. Şimdi Tsipras aynı anlaşmayı talep ediyor.

KRİZ dönemini takip edenler hatırlar. Tarihi saç tıraşı anlaşmasıyla Yunanistan'ın özel sektörün elinde bulunan 107 milyar euroluk borcu silinmişti. Tsipras bu anlaşmanın bir devam olarak ülkelerin elinde bulunan borçların da silinmesi gerektiğini belirtiyor. Tsipras'ın önerisi aslında 1953 Londra Anlaşması'nın bir benzeri. O dönemde İkinci Dünya Savaşın'dan çıkmış Almanya'nın o dönemde 70 farklı ülkeye toplam 30 milyar mark borcu vardı. Müzakerelerin ardından Almanya'nın borcunun yarısı silindi. Aradan geçen 62 yıl sonra Tsipras da aynı anlaşmanın kendilerine uygulanmasını istiyor. 

Almanya İhracat devi haline geldi

Anlaşma kapsamında Almanya'nın borçlarını ödeyebilmesi için dış ticaret fazlası vermesi gerekiyordu. Aynı zamanda bir yılda ödenecek borç miktarı da yıllık ihracatın yüzde 3'ünü geçemiyordu. Tabii Almanya'nın borçlu olduğu ülkeler, söz konusu anlaşma kapsamında paralarını geri alabilmek için tüm ithalatlarını Almanya'dan yapmaya başladı. Böylece Almanya ihracatla büyüdü. Geçen bunca yılın ardından da dünyanın en büyük ihracat
güçlerinden biri oldu.

ESKİ BAŞBAKAN'DAN UYARI

EKONOMİSİ yaralı bir ülkeyi iki buçuk yıl yöneten Başbakan Antonis Samaras da, ilk açıklamasında yenilgiyi kabul ederek, Çipras'a uyarılarda bulundu. Samaras, "Avrupa Birliği'ne üye ve euro kullanan bir ülke devrediyorum. Bu ülkenin iyiliği için yeni hükümetin de bu kazanımlara sahip çıkmasını umut ediyorum" diye konuştu.