Rossby dalgası nedir, nasıl oluşur? Rossby dalgaları havayı nasıl etkiler?

Rossby dalgası nedir sorusu uzmanların Bursa ve çevresi için 'Rossby dalgası' uyarısında bulunmasıyla gündeme geldi. Rossby dalgasının ne olduğunu merak eden vatandaşlar, "rossby dalgası nedir", "rossby dalgalalrı nasıl oluşur" sorularını cevap aramaya başladı. Peki, Rossby dalgası nedir, nasıl oluşur? Rossby dalgaları nasıl etkiler?

ROSSBY DALGASI NEDİR?

Rossby dalgaları, meteorolojide, kutupsal (polar) cephe jet akımıyla ilişkili olan ve soğuk kutup havasını sıcak tropikal havadan ayıran büyük yatay atmosferik dalgalanma şeklinde tanımlanıyor.

METEOROLOJİ SÖZLÜĞÜNDE TANIMI

Yüksek troposferik batılıların ana kuşağı içerisinde, yarı yatay yüzey üzerindeki bir dizi sırt ve trofa verilen isim. Bu dalgalar binlerce kilometre uzunluğa ve belirgin enlemsel genişliğe sahiptir. Başta jet akıntısı olmak üzere yüksek rüzgar örüntüsü içindeki trof ve sırtların hareketi de bu kavramı tanımlar. Rosbi dalgaları kavramı, 1939 yılında jet akıntılarının ilk defa teorik olarak kanıtlanmasından sonra C.G. Rossby tarafından tanımlanmıştır.

ROSSBY DALGALARI NASIL OLUŞUR?

Rossby dalgaları, yüksek atmosferdeki jet akımlarının dalgalanmasıyla meydana geliyor. Coriolis etkisi adı verilen bu fiziksel olgu, hava kütlelerinin enleme göre farklı biçimlerde sapmasına neden oluyor. Bu sapmalar sonucunda atmosferde dev kıvrımlar oluşuyor ve sıcak-soğuk hava kütleleri yer değiştiriyor.

Rossby dalgaları atmosferdeki hava kütlelerinin dağılımını ve hava olaylarının süresini belirler. Bu nedenle uzun süren sıcaklık dalgaları, soğuk hava akınları, kuraklık veya aşırı yağışlar çoğu zaman bu dalgaların konumuna ve hareketine bağlıdır.

ROSSBY DALGALARININ HAVA OLAYLARINA ETKİSİ

• Sıcak ve soğuk hava dalgaları:

Rossby dalgasının kuzeye kıvrıldığı bölgelerde tropikal hava kütleleri yukarı taşınır ve sıcak hava dalgası oluşur. Güneye kıvrıldığı bölgelerde kutupsal hava iner, soğuk hava dalgası görülür.

• Uzun süreli hava durumları:

Rossby dalgaları bazen kilitlenir. Bu durumda dalga uzun süre aynı yerde kalır. Haftalarca süren sıcaklık, kuraklık veya yağış görülebilir.

• Fırtına:

Dalgalar, alçak basınç sistemlerinin rotasını belirler. Bu da fırtınaların hangi bölgeleri etkileyeceğini tayin eder.

• Kuraklık ve aşırı yağış:

Dalgaların konumuna göre bazı bölgelerde yağış sürekli hale gelir, bazı yerlerde ise yağmur kesilir.