Özgür Erdursun: "1000 lira emekli maaşı alan yüzbinlerce insan var" (ÖZEL HABER)

GÜLNAME PAÇA / BURSADA BUGÜN

"Ülkemizde 1000 lira emekli maaşı demek doğru değil. Çünkü emekli olan bir kişi çalışma hayatından çıkmış anlamına gelir ve yıllarca çalışması karşılığında devlete prim ödemesi emekli olduğunda alacağı emekli maaşı belirler" açıklamasını yapan Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, "Emekli maaşlarının da 1000 lira, 1100 lira, 1200, 1300, 1500 lira olması emekli olduktan sonra insanların çalışması anlamına geliyor. Bu nedenle 1000 lira bir emekli maaşı değildir ama maalesef ülkemizde bugün 1000 lira emekli maaşı alan yüzbinlerce insan var" ifadelerini kullandı.

"5000 LİRA EMEKLİ MAAŞI ALANLAR VAR"

Erdursun, "Türkiye'de bugün çalışan sayısına baktığımızda yaklaşık 14 milyon 500 bin SSK'lı çalışan var, bunun yanında 3 milyon emekli sandığına, 3 milyon da Bağ-Kur'a tabi olarak çalışan var. Ülkemizde yaklaşık 20 milyon 500 bin kişi şu an çalışıyor ama büyük bir bölümü SSK'lı. Bu 14 milyon 500 bin SSK'lının yaklaşık 10 milyonu asgari ücret ve asgari ücrete yakın rakamlarla çalışıyor. Bugün ülkemizde 2.324 lira asgari ücret ve asgari ücretle çalışanların alacakları maaşlar aslında geçmiş yıllardaki çalışmalarına da bağlı olarak, yani ülkemizde emekli maaşı 2020 yılına kadar kaç günü varsa, 2000-2008 arası kaç günü ve 2008'den sonra kaç günü varsa 3'ünün ayrı hesaplaması varsa ortalama emekli maaşı veriliyor. 2000 yılından önce çalışmışlığı az, 2000 yılından sonra özellikle çalışmışlığı fazla emekli olan kişiler 1000 lira, 1.300 lira emekli maaşı alacak olan kişiler. Aslında 1000 liranın altında da emekli maaşı vardır ama 2018 Kasım ayında yapılan bir düzenlemeyle en düşük emekli maaşı 1000 lirayla tamamlandı yasal olarak. 1000 liranın altında emekli maaşı yok, ortalama baklığımızda emekli maaşı 1.600 lira. 3000 lira, 5000 lira emekli maaşı alanlar da var ama onlar çok az sayıda, daha çok emekliler 1.000 lira ve 1.500 lira maaş alıyorlar. Bu rakamlarla insanlar çalışma hayatının dışında kalamazlar, çalışmaya devam ederler zaten ülkemizde emekliler maalesef çalışma hayatından çıkamıyor ve çalışmaya devam ediyor. Geçmiş dönemde emeklilerde böyle bir sorun yaşanmıyor ama özellikle şu son birkaç yıl içerisinde emekli olanların büyük bir kısmı çalışmaya devam ediyor" şeklinde konuştu.  

"EMEKLİLERİN ÇOĞU SİGORTASIZ ÇALIŞIYOR"

"Emeklilerin çalışması demek, emeklinin sistemden çıkamaması demektir. Gençlerin iş bulamaması anlamına gelir ya da işsizlerin iş bulamaması anlamına gelir. Bu da işsizlik için en büyük tehlike" diyen Özgür Erdursun, "Düşük ücretle çalışma, karşılığında düşük emekli maaşı alması ve sistemden çıkamaması işsizliğin en önemli nedenlerinden bir tanesi olur. Ülkemizde 1000 lira emekli maaşı aslında bir sosyal yardım gibi, sosyal yardım niteliğindeki bir ücret yıllarca çalışmış prim ödeyen kişiye maaş olarak veriliyor. Emeklilerin maaşlarında sosyal bir düzenleme olmazsa şayet bundan sonraki süre içerisinde emekli olanlar, emekli oldum artık sistemden çıktım diyemeyecek ve emekliler sistemde kalmaya devam edecek. Emeklilerin çoğu sigortasız ve kayıt dışı çalışıyor bunu da biliyoruz, kayıt dışı olarakTürkiye'de yaklaşık 6 milyonun üzerinde kişi çalışıyor. Bunun da devlete yıllık yaklaşık 100 milyar gibi bir maliyeti var. Aslında biz düşük ücret, düşük emekli maaşı bunların hepsinin sonucu çalışma hayatında işsizlik, kayıt dışılık ve devletin zararı, çalışana büyük bir zarar. Biz biliyoruz ki çoğu asgari ücretle çalışmıyor ama asgari ücretli gösteriliyor, bunlar ilerde daha da büyük problemlere neden olacak çünkü sigorta prim oranlarına bakıldığı zaman yüzde 37 buçuk üretim teşvikleri var ama herkes bundan yararlanamıyor. Bu nedenle de işveren açısından da bugün asgari ücretle çalışan birisinin eline 2.324 lira geçiyor ama asgari ücretli birisi için işverenin cebinden yaklaşık aylık 4 bin lira para çıkıyor." İfadelerine yer verdi.

"2004 YILINA KADAR ÜLKEMİZDE ASGARİ ÜCRETİN ALTINDA EMEKLİ MAAŞI OLMAZDI"

Erdursun, "Düşük emekli maaşı alan kişiler sistemin içerisinden çıkamıyorlar, sistemin içinden çıkamazsa emekliler bu sefer işsizlik artmaya devam ediyor, kayıt dışılık artmaya devam ediyor. Bunların hepsi aslında birbirine bağlı, nasıl bir çözüm üretebiliriz, aylık bağlama oranlarında muhakkak bir değişikliğe gidilmek gerekiyor. Çalıştıkça, prim ödendikçe, düşen emekli maaşları yerine daha çok çalıştıkça, prim ödendikçe ilerde daha yüksek emekli maaşı alabileceği bir sistemin olması gerekiyor ki insanlar daha çok özendirilsin, kayıt dışı çalışanlar sistemin içerisine girsinler. Emeklilere de kısa vadede yapılacak çözüm: İntibak ya da seyyanen zamla da emeklilerin maaşlarında bir düzenleme olması gerekiyor. Çünkü 2004 yılına kadar ülkemizde asgari ücretin altında bir emekli maaşı olmazdı. 2004 yılından sonra emekli maaşları düşmeye devam etti. Buna bağlı olarak da 2004 yılında eşitlendi asgari ücretle emekli maaşları, 2004'ten sonra emekli maaşları aylık bağlama oranları nedeniyle düşmeye devam etti. Bugün geldiğimiz noktada emekli maaşı 1000 lira, 1000 liranın altındakiler 1.000 liraya tamamlanıyor, ortama 1.600 lira maaşlar ama asgari ücret 2324 lira, asgari ücretin dahi altında bir emekli maaşı. Asgari ücretin altında bir emekli maaşının olmaması gerekiyor, emekliye seyyanen zamda ya da intibakta bir düzenleme yapılması gerekir. Bu sistem devam ederse aylık bağlama oranında bir değişiklik olmazsa, bundan sonra ben 3 yıl, 5 yıl ve 7 yıllık süre içerisinde işsizlikle ilgi çözümün karşılık bulacağına inanmıyorum, emeklilerin düşük maaşla sistemde yer alacağını düşünüyorum. İşsizliğin ve kayıt dışılığın daha çok artacağını daha önce TV programlarında söylediğimde insanlar benim ne demek istediğimi anlayamıyorlardı ama şu anda yaşadıkça daha net görmeye başladılar. Sistem böyle devam ederse ülkede emeklilik diye bir şey kalmaz. Evet, bir maaş alır ama biz ona emekli maaşı diyemeyiz, sadece devletin küçük bir katkısı olur. Sosyal bir yardım gibi yıllarca çalışır, küçük bir destek alır ama hayatını geçindirmesi için çalışmaya devam etmesi gerekir." dedi.