Otomotivde daralma ÖTV gelirlerini vurdu

Otomotiv pazarındaki daralma, ÖTV gelirlerinde ilk kez düşüşe neden oldu. Temmuz ayında otomotivden elde edilen Özel Tüketim Vergisi, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,55 azalarak dikkat çekti. Satış, üretim ve ihracat rakamlarındaki gerilemenin sürmesi sektördeki endişeleri artırıyor.

İç pazarda şubattan bu yana devam eden daralma, temmuzda yüzde 25 seviyesine ulaştı. Ağustos ayı için satış tahmini yaklaşık 75 bin adet. Bu gerçekleşirse son 4-5 yılın en zayıf ağustos aylarından biri yaşanacak. Geçen yıl ağustosta 102 binin üzerinde araç satılmıştı.

ÖTV gelirindeki düşüş bütçe hedefleri açısından kaygı verici. Devletin otomotivden beklediği yıllık ÖTV geliri yaklaşık 900 milyar TL. Yılın ilk yedi ayında tahsil edilen tutar 419-420 milyar TL ile hedefin yüzde 44'üne karşılık geliyor. Geçen yılın aynı döneminde bu oran yüzde 47-48 seviyesindeydi. Pazar daralmaya devam ederse yıl sonu bütçe hedefinin tutturulamaması riski artıyor.

Bütçe açığını kontrol altında tutmak için otomotiv vergilerinde yeni düzenlemeler yapılabileceği endişesi doğuyor. Son dönemde getirilen maktu ÖTV düzenlemesi ve Cumhurbaşkanı'na vergiyi artırma konusunda geniş yetkiler verilmesi tartışma konusu. Türkiye'de satılan ortalama bir otomobilden alınan ÖTV yaklaşık 718 bin 300 TL. Yeni bir vergi artışı, iç pazarda tüketicinin otomobile erişimini daha da zorlaştırabilir.

Üretim ve ihracatta da durum kötü. Temmuzda otomotiv üretimi yüzde 19,16, otomobil üretimi ise yüzde 32 geriledi. Toplam otomotiv ihracatı yüzde 20,41, otomobil ihracatı ise yüzde 39 azaldı. Kapasite kullanım oranı yüzde 62'ye düştü. Üretimdeki düşüşün bir kısmı yeni model yatırımları ve bant yenileme çalışmalarından kaynaklansa da sektör temsilcileri asıl sorunun Avrupa pazarındaki dönüşüm olduğunu belirtiyor.

Avrupa'nın hızla elektrikli araçlara yönelmesi Türkiye için rekabet riski oluşturuyor. Türkiye'nin Avrupa'ya ihraç edebildiği elektrikli araç çeşitliliği yeterli değil. Ayrıca, Avrupa'nın 'Made in Europe' yaklaşımının Türkiye'yi nasıl etkileyeceği belirsizliği yeni yatırımlar açısından endişe yaratıyor. İç pazar, ÖTV ve ihracattaki kayıplar bir arada yaşanırken sektör çok yönlü baskı altında. En büyük endişe, bütçe hedeflerinin tutturulamaması halinde yeni vergi düzenlemelerinin gündeme gelmesi ve bunun otomobil fiyatlarına olası etkisi.