NATO Zirvesi'ne damga vuracak müjde! Trump duyuracak...

İddiaya göre Washington yönetiminde, uzun süredir iki ülke arasında önemli bir anlaşmazlık başlığı olarak görülen F-35 meselesinin yeniden değerlendirilmesi yönünde hazırlık yapılıyor. Konunun NATO Zirvesi kapsamında liderlerin yüz yüze gerçekleştireceği temaslarda ele alınması beklenirken, gelişme uluslararası savunma çevrelerinde de yakından takip ediliyor.

ABD basını: Trump yeniden katılıma sıcak bakıyor

Amerikan basınında yer alan haberlere göre, konuya ilişkin değerlendirmeler üst düzey yönetim kaynaklarına dayandırıldı. İddialarda, Donald Trump'ın Türkiye'nin yeniden F-35 programına katılması seçeneğine olumlu baktığı ve bu yaklaşımını Ankara'daki kritik görüşmede gündeme getirebileceği ifade edildi.

Haberde ayrıca iki lider arasında savunma alanındaki iş birliğini kapsayan çeşitli diplomatik mesajların karşılıklı olarak iletilebileceği, hatta bu süreçte resmi yazışmaların da gündeme gelebileceği ileri sürüldü. Ancak söz konusu iddialara ilişkin ABD yönetiminden resmi bir doğrulama yapılmış değil.

Beyaz Saray'ın konu hakkında yöneltilen sorulara herhangi bir değerlendirmede bulunmaması ise dikkat çeken ayrıntılar arasında yer aldı.

Kongre engeli Washington'da tartışılmaya devam ediyor

Türkiye'nin F-35 programına dönüş ihtimali gündeme gelirken, ABD iç siyasetindeki hukuki süreçlerin nasıl yönetileceği de tartışma konusu olmaya devam ediyor. İddialara göre Trump yönetimi bu konuda olumlu bir irade ortaya koysa da, mevcut yasal düzenlemelerin nasıl aşılacağı konusunda Washington'da farklı görüşler bulunuyor.

Özellikle ABD Kongresi tarafından daha önce kabul edilen yaptırım ve kısıtlamaların yürürlükte olması nedeniyle olası bir kararın yalnızca siyasi iradeyle değil, hukuki süreçlerle de şekilleneceği değerlendiriliyor. Bu nedenle F-35 konusunda atılabilecek olası adımların kısa sürede sonuçlanmasının kolay olmayabileceği ifade ediliyor.

S-400 krizi iki ülke ilişkilerinde dönüm noktası olmuştu

Türkiye ile ABD arasında F-35 programı konusunda yaşanan anlaşmazlığın temelinde, Ankara'nın 2019 yılında Rusya'dan satın aldığı S-400 hava savunma sistemi bulunuyor. Bu kararın ardından Washington yönetimi, söz konusu sistemlerin F-35 savaş uçaklarının teknolojik güvenliği açısından risk oluşturduğunu savunarak Türkiye'nin programdaki ortaklığını sona erdirmişti.

Kararın ardından Türkiye yalnızca F-35 üretim ve tedarik sürecinden çıkarılmakla kalmamış, aynı zamanda ABD tarafından CAATSA yaptırımları kapsamında çeşitli kısıtlamalarla da karşı karşıya kalmıştı. ABD Kongresi de Türkiye'nin S-400 sistemlerine sahip olduğu sürece F-35 satışının yapılamayacağını öngören düzenlemeleri onaylayarak süreci daha da karmaşık hale getirmişti.

Bu gelişmeler, iki NATO müttefiki arasında savunma alanındaki iş birliğinin uzun süre duraksamasına neden olmuştu.

Savunma alanındaki temaslarda yeni sayfa beklentisi

Son dönemde Ankara ile Washington arasında yürütülen diplomatik temasların hız kazanması, savunma alanındaki ilişkilerde yeni bir dönemin başlayabileceğine yönelik değerlendirmeleri de beraberinde getirdi.

Özellikle iki ülke arasında karşılıklı görüşmelerin artması ve stratejik konuların yeniden masaya yatırılması, F-35 tartışmalarını yeniden uluslararası gündemin üst sıralarına taşıdı. Uzmanlar, NATO Zirvesi kapsamında yapılacak liderler görüşmesinin yalnızca F-35 programı açısından değil, Türkiye-ABD savunma ilişkilerinin genel seyri bakımından da önemli mesajlar verebileceğini belirtiyor.

Ankara'nın uzun süredir programdaki ortaklık haklarının yeniden değerlendirilmesini istediği bilinirken, Washington cephesinden gelecek olası yeni adımlar dikkatle izleniyor.

Motor satışına verilen onay dikkat çekmişti

İki ülke arasındaki savunma ilişkilerinde son aylarda yaşanan gelişmeler, normalleşme sürecine ilişkin beklentileri güçlendiren unsurlar arasında gösteriliyor. Daha önce ABD yönetiminin, Türkiye'ye yüz milyonlarca dolar değerinde savaş uçağı motorlarının satışına ilişkin Kongre'yi resmi olarak bilgilendirmesi de bu sürecin önemli işaretlerinden biri olarak değerlendirilmişti.

Söz konusu bildirimin ardından savunma sanayi alanındaki iş birliğinin yeniden genişleyebileceğine yönelik yorumlar yapılırken, F-35 programına ilişkin ortaya atılan son iddialar da bu beklentileri daha da artırdı.

F-35 kararı ilişkilerde yeni dönemin kapısını aralayabilir

Türkiye'nin yeniden F-35 programına dahil edilmesi yönünde bir karar alınması halinde bunun yalnızca askeri alanda değil, diplomatik ilişkiler açısından da önemli sonuçlar doğurabileceği değerlendiriliyor.

Böyle bir gelişmenin NATO içerisindeki iş birliğini güçlendirebileceği, Türkiye ile ABD arasında son yıllarda yaşanan savunma odaklı anlaşmazlıkların önemli ölçüde azalmasına katkı sağlayabileceği ifade ediliyor. Ancak mevcut yasal süreçler, Kongre'nin tutumu ve tarafların atacağı diplomatik adımlar, F-35 dosyasının geleceğini belirleyecek en önemli unsurlar olarak öne çıkıyor.