Muhtarlara hidroelektrik santrali konferansı

İshakpaşa Halk Kütüphanesi'ndeki toplantıda konuşan Kaymakam Durmuş Gençer, Bursa'nın HES bakımından yoğun olduğu bir bölge olduğunu belirterek, "İnegöl'de 5 tane hidroelektrik santral var. Bir tanesi yapım safhasında. Boğazköy barajı zaten bitti. Oylat'ta, Suluköy, Tüfekçikonak ve Akdere dediğimiz Suluköy'ün alt tarafında bir baraj inşaatı devam ediyor. İlçemizde 5 tane HES inşaatı var. Bursa HES'lerin yoğun olduğu bir bölge. Türkiye genelinde Çevre Bakanlığı, Devlet Su İşleri ve Çevre Müdürlükleri ile iş birliğiyle bilgilendirme yapıyor. Ben bu toplantıya katılmaktan çok mutlu oldum. Bilgilerimizi tazelemiş olduk. En yetkili ağızlardan dinledik. HES'lerin enerjideki ve Türkiye'deki yeri, çevre ve teknik boyutu hakkında bilgiler verildi. Çevre bizim, sular bizim, ihtiyaç bizim. Gayemiz, hem çevreyi korumak, hem enerjimizi elde etmek, hem balıklarımızı yaşatmak, hem insanlarımızı mutlu etmek, hem de ihracat yapmak" dedi.
Hidroelektrik santralleri diğer santrallere göre maliyet açısından yüksek olsa da işletme masraflarının çok düşük olduğunu ifade eden Devlet Su İşlerinde görevli İnşaat Mühendisi Onur Gezer, "HES'in atığı yoktur, çevre kirliliğine sebebiyet vermez. Temiz, yenilenebilir, yüksek verimli, yakıt gideri yoktur. Mikro klima iklim etkisi yapar. Ekonomik kalkınmaya yardımcı olur. Su sporlarına imkan verir. Tatlı su balıkçılığını geliştirir. Rekreasyon turizmine katkı yapar. Sel ve su taşkınlarını önler. Akarsularda suyun kontrolüne imkan verir. Su depolar, ihtiyaç anında yardıma yetişir. Hidroelektrik santralleri diğer santrallere göre maliyet açısından yüksek olsa da işletme masrafları çok düşüktür. Bir santralin değerli olması demek, üreteceği enerji miktarına değil, zaman içinde çok inişli çıkışlı olmayan üretim ve dağılım planı ile belirlenir. Yağan yağmur veya kışın dağlarda biriken karın erimesi ile oluşan sular nehirler, yer altı kaynakları sayesinde deniz veya göle ulaşana kadar akar. Her sene yağış miktarının farklı olması sebebiyle fazla suyun akıp gitmemesi ya da az miktarda gelen suyun kurak yaz mevsiminde kullanılabilmesi için nehir yataklarına kurulan dev setler (barajlar) arkalarında bulunan göletlerde suyu biriktirir. İçme veya tarlaları sulama ihtiyacı dışında göletlerde biriken sular boru ve kanallar yardımı ile yüksek bir yerden bırakılarak türbine verilir. Türbinlerde suyun düşüş kuvvetinden yararlanılarak jeneratörlerin dönmesi ile elektrik enerjisi üretilir. Yani sulardaki potansiyel enerji, kinetik enerjiye ve sonra elektrik enerjisine çevrilir" diye konuştu.
ÇED ve Planlama Genel Müdürlüğü Ziraat Yüksek Mühendisi Selma Koç ise İnegöl'de 5 HES projesi olduğunu belirterek, "Çevresel etki değerlendirmesi sürecine başlamadan veya bu süreci tamamlamadan inşaata başlayan ya da faaliyete geçenlere yapılan proje bedelinin yüzde ikisi oranında idari para cezası verilir. Cezaya konu olan durumlarda yatırımcı faaliyet alanını eski hale getirmekle yükümlüdür. ÇED sürecinde verdikleri taahhütnameye aykırı davrananlara 14 bin 244 lira para cezası verilir. Merkezlerde ÇED ve Planlama Genel Müdürlüğünce 2008-2010 döneminde toplam 74 HES faaliyetinde izleme-kontrol çalışması yapıldı. 36 faaliyete idari müeyyide uygulandı. Bu faaliyetlerden 35'inde tespit edilen taahhüt ihlallerinden 568 bin 900 TL, 1 faaliyete ise proje bedeli yüzde 2'sinden 3 milyon 737 bin 940 TL olmak üzere toplam 4 milyon 306 bin 840 TL para cezası kesildi. Taşrada yapılan denetimlerde 2010 yılı sonu itibariyle 25 ilde 196 HES faaliyetinde toplam 306 denetim yapılırken, 68 faaliyete 2 milyon 494 bşn 945 TL idari müeyyide uygulandı. Denetlenen faaliyetlerden 28'i ÇED yönetmeliği kapsamı dışında olup, bu faaliyetlerden 4'üne 771 bin 68 TL idari para cezası kesildi. En çok komisyon denetimi yapan iller, 79 denetimle Trabzon, 37'şer denetimle Giresun ve Rize, 32 denetimle Antalya, 16 denetimle Osmaniye, 12 Denetimle Düzce, 10 denetimle Çorum olmuştur. İnegöl'de bulunan ve çalışmaları devam eden HES'ler ise Süle köyü, Cerrah beldesi, Akdere ve Kocadere üzeri Akdere regülatörü ve HES, Boğazköy HES, Tüfekçikonağı Boğakaya, Bıçkıdere ve Karaburun Regülatörü ve HES, Süle köyü mevkii, Sakarya havzası, Ulupınar deresi, Kocaçay Suluköy HES, Süle mevkii, Sakarya havzası, Ulupınar deresi, Koca dere üzeri,Suluköy HES" diye bilgi verdi.