Maliyet hesabı şaştı (ÖZEL HABER)

ELİF DİDEM DANACIOĞLU / BURSADA BUGÜN

Görükle Sanayici ve İş Adamları Derneği (GÖRSİAD) ve Beka-Mak Yönetim Kurulu Başkanı Engin Çetiner ile döviz kurunda yaşanan ani yükselişle birlikte ekonomik dalgalanmanın ardından bugüne kadar geçen süreci, ekonominin önümüzdeki dönemde seyrini ve makine sektörünün performansını değerlendirdik.                                           

Pandeminin başlaması ile dünya ekonomisinin yeni bir döneme girdiğini belirten Engin Çetiner, "Tüm ülkeler kaynaklarını kullanarak bu dönemi en az hasar ile geçirmeye çalıştı. Fakat bunun etkisi ile enflasyon kaçınılmaz oldu. Alınan faiz artırma kararları ile ülkeler kendi para birimlerini uluslararası ticarette güçlü tutmaya çalıştı. Maalesef ülkemizde Merkez Bankası'nın faiz indirme kararından sonra kurdaki artış önlenememiş ve kısa sürede tüm dengeler bozuldu. Aralık ayında alınan ekonomik tedbirlerden sonra kur geri çekilmiş ama yine de yılsonu hedefinin üzerinde kalmıştır. Şu an kurdaki durağan durum Mart ayı sonuna kadar devam ederek, Nisan ayı itibarıyla artışa geçeceğini düşünüyorum" dedi.

"İHRACAT VE İTHALAT YAPAN FİRMALARI ÇOK ZORA SOKTU"

Maliyetlerdeki artışı değerlendiren Çetiner, şöyle devam etti: "Kurdaki her artış tüm ana ve ara ürünlerdeki fiyat artışı anlamına geliyor. Bilinen tek gerçek üretim yapan tüm firmaların ithal ürün oranı yüzde 50'lerin üzerinde olduğu için kurdaki her bir kuruş artış maliyet olarak üreticiye yansıyor. Döviz kurunda düşme dahi olsa artış oranlarının geri gelmesi maalesef uzun zaman alıyor. Alınan kararların ardından döviz kurunun yüzde 45 üzerinde gerilemesi,  ihracat ve ithalat yapan firmaları çok zora soktu."

"TÜM ÜRÜNLERİN MALİYETİ ARTTI"

Pandeminin etkisi ile lojistik hizmetlerdeki çok yüksek artışlar, Uzakdoğu'dan Avrupa'ya ihracatı yapılan tüm ürünlerin maliyetini artırdığını belirten Çetiner, "Bu durum Türk ürünleri için büyük fırsat yarattı. Daha pandeminin ilk aylarında siparişlerin artmaya başlaması ve bu artış 2021 yılın son günlerine kadar devam etti. Makine sektöründe kapasite kullanım oranı yüzde 80 gibi yüksek bir değere ulaştı" dedi.

"İHRACAT ODAKLI OLARAK TEŞVİKLER VERİLMELİ"

Çetiner, "Türkiye'nin hedefi olan ilk 10 büyük ekonomi içinde yer alması için tüm üretim yapan firmalara ihracat odaklı olarak teşvikler verilmeli. Son zamanlarda yaşanan enerji kesintileri için acilen çözüm bulunması, enerji fiyatlarındaki artışın makul düzeye çekilmesi, ihracat yapan firmalara KDV iadelerinin kısa zamanda yapılması sektör için olumlu olacağını düşünüyorum"dedi.

Makine sektörü gibi ihracat ağırlıklı sektörlerin dalgalanmalardan nasıl etkilendiği ve stratejiler konusunda öngörülerini paylaşmaya devam eden Engin Çetiner, "Kurdaki dalgalanma firmaların yatırım kararlarını olumsuz etkileyecektir" dedi.

"TÜRKİYE ÜRÜN TEDARİKİNDE GÖZDE ÜLKELERDEN BİRİ OLDU"

Makine İhracatçıları Birliği (MAİB) tarafından yapılan açıklamaya göre, 2021 yılı sonunda Türkiye'nin serbest bölgeler dâhil toplam makine ihracatının 23 milyar dolar olduğunu söyleyen Engin Çetiner, "Pandemi ile birlikte birçok ülkede firmaların üretime ara vermesi, bunun tam aksi Türkiye pandemi boyunca üretime ara vermeden çalışması, siparişlerin Türk firmalarına kaymasını sağladı. Türkiye ürün tedarikinde gözde ülkelerden biri oldu. Pandeminin başlaması ile başlayan endişe kısa süre sonra gelen siparişlerin artması 2020 ve 2021 yılında birçok imalatçı talepleri karşılayamaz hale geldi. Bu beklenmedik artış ülke ihracatını da hedefin üzerine çıkardı. Bu talep yoğunluğu 2022 yılında da hatta 3-4 sene daha devam edebilir. Bu fırsatı değerlendirip yatırım yaparsak yani üretimimizi artırabilirsek ilk 20 büyük ekonomi içinde tekrardan yer alabiliriz. Fakat alınan son kararlar sonrası kurdaki dalgalanma firmaların yatırım kararlarını olumsuz etkileyecektir" dedi.

"EN ÖNEMLİ FAKTÖRLERDEN BİRİ MALİYET HESABI"

Makine imalatında en önemli faktörlerden birinin maliyet hesabı olduğunu ifade eden Engin Çetiner, "İmalatçılar yılbaşında planlamasını yapar ve yıl boyunca bu plan doğrultusunda üretim ve satış stratejisini uygular. Kurdaki ani dalgalanma ilk önce ana madde olan çelik fiyatlarının artması daha sonra da diğer girdilerin fiyatlanışıyla ürün maliyeti satıştan elde edilecek karın azalmasına ya da zarar etmesine sebep olabilir. 2021 yılının son çeyreğinde yaşanan kurdaki dalgalanma birçok imalatçının zarar etmesine ve 2022 yılı için hedeflediği yatırımları ertelemesine sebep olmuştur" dedi.

"EN BÜYÜK SORUN KALİFİYE ELEMAN"

Sektörün en büyük sorununun kalifiye eleman bulma zorluğu olduğunu belirten Çetiner, şöyle devam etti: "Meslek liselerinin eski cazibesinin olmayışı, bunların yerine üniversitelere önem verilmesi makine imalat sektörünü zora sokmuştur. Son zamanlarda artan enerji fiyatları ve uygulanan kesintiler ve kesintilerin devam etmesi durumunda sipariş terminlerinin yerine getirilmemesi ve sipariş kaybına yol açması sektörün en büyük sorunlarındandır."