Klimasız ve eski özel halk otobüsleri tarih oluyor

Raylı sisteme paralel olarak yenilenemeyen özel halk otobüslerinin 2005 yılında çıkarılan Engelliler Yasası gereğince 2012'de değiştirilmesi gerekiyor. Şehrin özellikle batı tarafına hizmet veren halk otobüsleri, ortalama 8 yaşında. Klima bulunmaması ve küçük olmaları sebebiyle vatandaşların seyahat ederken büyük sıkıntı çektiği otobüslerin değiştirilememesinin en önemli sebebi ekonomik zorluklar. Bursa Özel Halk Otobüsçüleri Odası Başkanı Ramazan Çalan, araçlarını değiştirmek için gerekli ekonomik güce sahip olmadıklarını söylüyor. Kazançlarının yüzde 8'ini belediyeye verdiklerini ifade eden Çalan, yeni araç alabilmek için desteğe ihtiyaç duyduklarına dikkat çekiyor. Oda bünyesinde 355 otobüsün bulunduğu bilgisini veren Çalan, bazı otobüs sahiplerinin ayda 500 lira bile kazanamadıklarını ileri sürüyor. Çalan, kentin doğu yakasında hizmet veren minibüs sahiplerinin kendi durumlarını gördüğü için özel halk otobüsüne dönüştürülmeye direndiğine vurgu yapıyor. Vatandaşların beklentisi ise sıcak yaz günlerinde klimasız otobüslerden biran evvel kurtulmak. Özellikle sabah ve akşam saatlerinde otobüslerin tıka basa dolu seyretmesinden yakınan vatandaşlar çözüm için işbirliği yapılmasını bekliyor.

Büyükşehir Belediyesi Otobüs İşletmesi'nde 22 otobüs (Kırmızı otobüsler) hizmet veriyor. Burulaş'ın ise 212 otobüsü mevcut. Kiralık otobüslerle bu sayı 320'ye çıkarıldı. Burulaş bu yıl 64 yeni aracı filosuna dahil etti. Yeni alınan araçlarla Burulaş otobüslerinin yaş ortalaması 2'ye kadar düştü. 2002 yılında kentin batı bölgesinde bulunan 600 minibüsün 300 otobüse dönüştürülürken, aradan geçen 9 yılda bu rakam 355'e yükseldi.

Otobüs İşletmesine bağlı 22 otobüs oldukça eski. Bu sebeple yolcu sayısının en az olduğu hatlarda kullanılıyor. Burulaş ise aldığı yeni araçların yanı sıra diğer otobüslere de klima takarak vatandaşlara daha rahat bir ortamda seyahat imkanı sağladı. Bu alanda en sıkıntılı olanlar ise özel halk otobüsleri. Küçük olmaları ve klimalarının bulunmaması sebebiyle vatandaşların sıkıntı yaşadıkları özel halk otobüsleri 2012 yılında zorunlu olarak değiştirilecek. Temmuz 2012'de alınan Bakanlar Kurulu kararına göre şehirlerde hizmet veren toplu taşıma araçlarının alçak tabanlı otobüslere dönüştürülmesi gerekiyor. Bu şartları taşımayan araçlar hizmet veremeyecek.

Araçlarının tamamı 6-8 yaşında ve yüksek tabanlı olan özel halk otobüsleri gelecek yıl için endişeli. Daha kaliteli hizmet için araçlarını değiştirmek isteyen işletmeciler ekonomik zorluklardan yakınıyor. Özel Halk Otobüsçüleri Odası Başkanı Ramazan Çalan, tanesi yaklaşık 250 bin lira olan alçak tabanlı otobüsleri hiçbir üyelerinin alacak güçte olmadığını söyledi.

2002 yılındaki entegrasyon ile kentin batı bölgesinde bulunan 600 minibüsün 300 otobüse dönüştürüldüğünü hatırlatan Başkan Ramazan Çalan, 2005 yılında ise 'bütünleşik bilet sistemi' ile kayıt altına girdiklerini kaydetti. 2006'da ise havuz sistemini kurduklarını anlatan Çalan, "Bütünleşik bilet sistemi ile araçlara vadilatör (akıllı kart okuyucu) takıldı, o tarihten bu yana bizde para geçmiyor. Tamamen kayıt altına alındık. Bizlere en azından bazı kolaylıklar sağlansa, diğer illerdeki özel toplu ulaşım çalışanları da bizim sisteme geçecek. Ancak bizim bu durumumuz onlara da geri adım attırıyor." dedi.

Bursa Özel Halk Otobüsçüleri olarak Türkiye'ye örnek teşkil ettiklerini dile getiren Çalan, "En azından mazot alımında ÖTV ve KDV muafiyeti, araç alımları ile ilgili KDV ve ÖTV muafiyetlerinin verilmesini beklerdik. Türkiye genelinde toplu taşımacılığın yüzde 95'i kayıt dışı. Bursa gibi birkaç şehir ise kayıt altında. Türkiye genelinde bu sistem yok, yaygınlaşması için bize daha fazla destek vermeleri gerekiyor." şekilde konuştu.

Daha verimli bir iş yapmak ve araçlarını yenileyebilmek için destek beklediklerini kaydeden Çalan, "Yerel yönetimlerden daha duyarlı bir anlayış bekliyoruz. Yerel yönetime yüzde 8 artı KDV ile en fazla destek veren esnaf grubunun şu anki durumu içler acısı. Ben 8 yıldır bu entegrasyonda hizmet veriyorum, bu gün aracımı değiştiremiyorum." ifadesini kullandı.

"BURSA ULAŞIMINDA ÇOK BAŞLILIK VAR"

Bursa ulaşımında çok başlılık olmasından yakınan Başkan Çalan, şöyle devam etti: "Bursa'da Büyükşehir Belediyesi ayrı, Burulaş ayrı, halk otobüsleri ayrı telden çalıyor. Belediye bizi sistem içinde çözüm ortağı olarak görmeli. Biz niye birbirimiz ile rekabet ediyoruz ki. Fakat kararlar hep tek taraflı alınıyor."

"OTOBÜSLERİMİZİN ÖMRÜ 10 YIL"

Bursa Özel Halk Otobüsçüleri Odası bünyesinde 355 otobüs olduğunu anlatan Çalan, şunları söyledi: "Otobüslerimiz ortalama 8 yaşında. Bunların ömrü 10 yıl. Bu gün benim camiamın tamamı araçlarını değiştirmek istiyor ama yeterli para kazanamadığı için bunu yapamıyor. Otobüs sahiplerimizden bazıları ayda 500 TL ile geçinebilse dahi araçlarını değiştirecekler."

Bakanlar Kurulu kararına göre Temmuz 2012'ye kadar alçak tabanlı otobüslere geçilmesi gerektiğini ifade eden Ramazan Çalan, "Biz bu kararnameden rahatsızız. Alçak tabanlı otobüs şuanda 250 bin TL civarında, bizim bu paraya araçları değiştirmemiz mümkün değil." dedi. Hükümetten alçak tabanlı otobüs alım süresini uzatmasını beklediklerini anlatan Başkan Çalan, şunları söyledi: "Yeni alınacak otobüslerde kliması ve dijital tabelası gibi bütün konfor olacak. Şu anki otobüslerimizde bu konfor yok, yapmaya kalksak altyapı mevcut olmadığı için mümkün değil. Eğer para kazanmaya başlarsak klimalı otobüsleri vatandaşın hizmetine sokacağız."

Bursa Özel Halk Otobüsçüleri Odası Yönetim Kurulu Üyesi ve otobüs sahibi Mustafa Baytar ise Büyükşehir Belediyesinin toplu ulaşımda kamunun kapasitesini yüzde 80'e çıkaracağını belirterek, "Hükümet ve belediye özelleştirmeden yana olurken, burada kamu payının artırılması bizi endişelendiriyor." diye konuştu. Otobüsünün 7 yaşında olduğunu belirten Baytar, "Ben de otobüsümü değiştirmek istiyorum, hatta açıkçası bundan utanıyorum. Ama ne yazık ki değiştirecek gücüm yok." şeklinde konuştu. Haktan Sancak da, yüzde yüz kayıt altında olmalarına rağmen hiçbir faydasını görmediklerini dile getirirken, "Bizim durumumuz kötü emsal teşkil ettiği için belediye şimdi kentin doğu tarafındaki minibüsleri otobüse çeviremiyor. Otobüslerimizi tabi ki değiştirmek istiyoruz ama ne kazanıyoruz ki aracımızı da değiştirelim."