Kayak yaparken dikkat edilmesi gerekenler

Uludağ Üniversitesi (UÜ) Tıp Fakültesi Spor Hekimliği Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. HakanGür, kayak yaralanmalarının  yüzde 75-80'inin düşmekten kaynaklandığını belirterek, "Ayarsız şekilde  başkalarının kayağını kullanmak, yaralanma riskini yüzde 800 artırır" dedi.

Gür, kayak sporuna başlamadan önce  çok iyi kondisyona sahip olunması gerektiğini kaydederek, kayak yapmanın  çabukluk, kuvvet, dayanıklılık ve aerobik yetenek istediğini anlattı.

Yaralanma riskini azaltabilmek için söz konusu özelliklerin  geliştirilmesine yönelik çalışılması gerektiğini aktaran Gür, 1970'li yıllara göre yaralanmalardaki düşüşlerde teknolojik ekipmanların önemli rolü olduğunu  dile getirdi.

"Özellikle bağlamalar çok önemli" diyen Gür, şöyle devam etti:
"Bağlamalar kayakçının boy, kilo, kayak düzeyi, geçmişi ve kondisyon  düzeyine göre ayarlanmalıdır. Çalışmalar göstermiştir ki bir düşüşü takiben kayakların çıkmasından dolayı bağlamalarda yapılan sıkılaştırmalar, takip eden  düşmelerde kayakların ayaktan çıkmasını engelleyerek ciddi yaralanmalara neden  olmaktadır. Teknolojideki radikal değişiklikler, özellikle rekreasyonel  sporcuların kayaklarını daha iyi kontrol etmeleri ve daha rahat dönüş yapmalarına  olanak sağlayacak duruma gelmiştir. Daha sert ve yüksek konçlu yapısı ile kayak  botları ise vücut hareketini daha doğru ve hızlı şekilde kayağa aktarma olanağı  vermektedir. Bütün bunlar da kayakçıya kayaklarını daha iyi kontrol etme şansı  tanımakta, daha iyi kaymasını sağlamakta ve düşme, dolayısıyla yaralanma riskini azaltmaktadır.

Yüksek ve sert botlar her ne kadar kaval kemiği kırıkları, ayak bileği  sorunlarını azaltmış olsa da buna paralel diz sorunlarında dramatik artışlara  neden olmaktadır."

Kayak yaparken yaralanmalara neden olan etkenlere de değinen Gür,  "Kayak yaralanmalarının yüzde 75-80'i düşmekten kaynaklanıyor. Çarpışmalar ise  yüzde 10-20'lik yer işgal etmektedir. Kayak liftleri yüzde 1-9'luk oranla diğer  yaralanma nedenidir. Özellikle liftlerden biniş ve iniş sırasında yaralanmalar  olmaktadır. Yorgunluk, kötü kayma tekniği, kontrolü kaybetmek, hızlıkaymak, ekipman yetersizlikleri, kurallara uymamak ise bu nedenlerin oluşmasında önemli  etkenlerdir. Sık görülen yaralanmalar arasında ise değişik bölge kemik kırıkları,  bağ zorlanmaları, diz ve diz kapağı çıkıkları, el, başparmak ve omuz  yaralanmaları ile kafatravmalarıdır" ifadesini kullandı.

Doğru kayak yapma teknikleri
Gür, kayağa yeni başlayanları aceleci olmamaları, doğru kayma  tekniğini öğrenmeden kalabalık ve zor parkurlarda spor yapmamaları konusunda uyardı.

"Doğru kayma teknikleri için gerekli dersler alınmalı" diyen Gür,  şöyle konuştu:
"Gerekli ve doğru ekipmanları temin edip kişisel özelliklere uygun  hale getirmeli. Fiziksel olarak hazır olunmalı. Yorgun ve isteksiz olunduğunda kaymaya devam etmemeli. Hızlı kaymaktan çok, düzgün teknikle kaymaya konsantre  olunmalı. Diğer kayanlarla yarışma eğiliminde olmamalı. Yaralanmalardan korunmak  için düşme tekniklerini öğrenmeli. Kafa yaralanmalarından korunmak için kask  takmalı. Kayak pisti kurallarına uyulmalı. Ekstrem hava ve zemin şartlarında  kaymaktan kaçınmalıdırlar. Ayarsız şekilde başkalarının kayağını kullanmak,  yaralanma riskini yüzde 800 artırır."

Gür, bir kaynağa göre dünyada yıllık kayak yaralanmalarının 525 bin  civarında olduğunu, bunların yüzde 10-20'sinin ön çapraz bağ yaralanmalarının oluşturduğunu aktardı.

Bağ yaralanmalarının üçte birinin ameliyat gerektirdiğine işaret eden  Gür, "Bin kayak yapılan gün başına yaralanma oranı ise 2-3 olarak ifade  edilmektedir. Buna karşın Dünya Sağlık Örgütünün rakamlarına göre her gün  yaklaşık 3 bin 500 kişi trafik kazalarından hayatını kaybediyor. Her yıl on  milyonlarca kişi trafik kazalarından yaralanmaktadır. Dolayısıyla kayak  yaralanmalarını trafik kazalarıyla karşılaştırmak doğru bir yaklaşım olmayabilir.  Kayak kaynaklı ölüm oranı ise 1,5 milyonda 1 olarak ifade edilmektedir.  Egzersizde travma kaynaklı ölüm çok nadirdir. Bütün branşlarda ölümle sonuçlanan  egzersiz kaynaklı ani ölümler sıklıkla yüzde 80kalp kaynaklıdır ve 100 binde  1-2'dir" diye konuştu.