Karacabey Ovası'nda domates hasadı başladı, çiftçi fiyat şokuyla karşılaştı: "Böyle giderse dayanamayız"

Bursa'nın Karacabey ilçesinde 2026 yılı salçalık domates hasadı başladı. Türkiye'nin önemli salçalık domates üretim merkezlerinden biri olan Karacabey Ovası'nda üreticiler sezonun ilk ürünlerini toplamaya başlarken, açıklanan fiyatlar çiftçinin beklentisini karşılamadı. Üretim giderlerinin hızla yükseldiğini belirten üreticiler, tarladaki satış fiyatının maliyetlerin altında kalması nedeniyle yeni sezonun büyük bir endişeyle başladığını ifade ediyor.

Karacabey Ziraat Odası İkinci Başkanı Ramazan Düzen, son üç yıldır benzer bir tabloyla karşı karşıya kaldıklarını belirterek, tarımsal üretimde yaşanan kayıpların artık çiftçinin taşıyabileceği seviyeyi aştığını söyledi. Düzen, özellikle salçalık domates fiyatlarının maliyetleri karşılamaktan uzak olduğunu belirterek devletin piyasaya müdahale etmesi çağrısında bulundu.

Karacabey Ovası'nda 2026 domates hasadı başladı

Güney Marmara'nın önemli tarım bölgelerinden Karacabey Ovası'nda salçalık domates için 2026 hasat dönemi başladı. Bölgede tarlaya giren üreticiler, aylar süren ekim, bakım ve sulama çalışmalarının ardından ürünlerini toplamaya başladı.

Karacabey Ziraat Odası İkinci Başkanı Ramazan Düzen, Güney Marmara'daki hasadın farklı bölgelerde daha önce başladığını, İzmir Torbalı'da çalışmaların yarıyı geçtiğini, Manisa'da ise hasadın yaklaşık yarı seviyesine ulaştığını belirtti. Karacabey'de de sezonun başlamasıyla birlikte üreticinin uzun süredir beklediği hasat sürecine girildi.

Ancak tarlaya giren çiftçinin gündeminde bu yıl verimden çok ürünün hangi fiyattan satılacağı bulunuyor. Düzen, üretim sezonunun çiftçiler açısından sevinç yerine kaygıyla başladığını söyledi.

Domates fiyatı çiftçinin beklentisinin altında kaldı

Üreticilerin sezon öncesinde salçalık domates için daha yüksek bir fiyat beklentisi içerisinde olduğunu belirten Düzen, serbest piyasadaki rakamların bu beklentinin tersine hareket ettiğini ifade etti.

Düzen'in verdiği bilgilere göre, serbest piyasada salçalık domatesin ton fiyatı 5 bin liranın altına gerileyerek yaklaşık 4 bin 500 lira seviyesine kadar düştü. Sözleşmeli üretimde ise ton başına fiyatın yaklaşık 5 bin 200 lira civarında olduğu belirtildi.

Üreticinin kilogram başına yaklaşık 6 liralık bir fiyat beklediğini söyleyen Düzen, mevcut piyasa koşullarında fiyatın 5 liranın da altına inmesinin çiftçiyi daha büyük bir zararla karşı karşıya bırakacağını dile getirdi.

Piyasada fiyatların daha da düşürülebileceği yönünde duyumlar aldıklarını belirten Düzen, böyle bir gelişmenin üreticinin durumunu daha da ağırlaştıracağını söyledi.

"Hasat maliyetin altında başladı"

Karacabey Ziraat Odası İkinci Başkanı Ramazan Düzen, üç yıldır üretim maliyetlerinin altında kalan fiyatlarla mücadele ettiklerini belirterek, salçalık domates üreticisinin artık ciddi bir ekonomik baskı altında olduğunu söyledi.

Üreticinin yalnızca tarla kirası veya gübre giderleriyle karşı karşıya olmadığını belirten Düzen, mazot, sulama, ilaçlama, işçilik, toplama ve nakliye gibi çok sayıda kalemin toplam maliyeti yükselttiğini ifade etti.

Düzen, üretim maliyetleri ile ürünün satış fiyatı arasındaki farkın giderek açıldığını belirterek, "Fiyatların maliyetin altında kalmaması gerekiyor" çağrısında bulundu. Çiftçinin uzun süredir zarar ederek üretime devam ettiğini aktaran Düzen, ilgili kurumların bu tabloyu değerlendirmesi gerektiğini söyledi.

Karacabey'de 95 bin dekara yakın alanda domates ekiliyor

Karacabey Ovası'nın salçalık domates üretimindeki ağırlığı, bölgedeki ekim alanlarının büyüklüğüyle de ortaya çıkıyor. Ramazan Düzen'in verdiği bilgilere göre, Güney Marmara genelinde yaklaşık 140 bin dekarlık alanda salçalık domates üretimi gerçekleştiriliyor.

Karacabey'de ise ekim alanının yaklaşık 90 bin ila 95 bin dekar arasında olduğu belirtildi. Bölgedeki ortalama verimin dekarda yaklaşık 10 ton seviyesinde gerçekleştiğini ifade eden Düzen, bu rakamların Karacabey'in salçalık domates üretimindeki önemini gösterdiğini söyledi.

Ancak yüksek üretim miktarına rağmen artan giderler, çiftçinin kazancını önemli ölçüde azaltıyor. Üretici açısından asıl sorun, tarladan çıkan ürünün miktarından çok, hasat sonrasında elinde kalan gelir ile toplam maliyet arasındaki fark olarak öne çıkıyor.

Dekar maliyeti 50 bin liraya ulaştı

Düzen, yılın ilk aylarında yaptıkları hesaplamalarda bir dekar salçalık domates üretiminin maliyetini yaklaşık 50 bin lira olarak belirlediklerini söyledi. Aradan geçen süreçte özellikle mazot başta olmak üzere üretim girdilerindeki yüksek fiyatların çiftçinin yükünü artırmaya devam ettiğini ifade etti.

Hasat döneminde ise üreticinin karşısına yeni giderler çıkıyor. Domatesin tarladan toplanması için kilogram başına yaklaşık 1 liralık maliyet oluşurken, ürünün fabrikaya taşınması için de kilogram başına 3 ila 4 lira değil, 300 ila 400 kuruş seviyesinde nakliye gideri bulunduğu belirtildi.

Bu giderler ürünün satış fiyatından düşüldüğünde çiftçinin elinde kalan rakamın oldukça düşük seviyeye indiğine dikkat çeken Düzen, mevcut fiyatlarla üretimin sürdürülebilir olmadığını savundu.

"Çiftçi çalışarak batıyor"

Tarım sektöründeki ekonomik sıkıntının yalnızca sezonluk bir gelir kaybı olmadığını belirten Düzen, bazı üreticilerin borçlarını karşılayabilmek için sahip oldukları varlıkları satmak zorunda kaldığını söyledi.

Özellikle Ova Hamidiye Mahallesi'nden örnek veren Düzen, yalnızca geçen yıl bölgede yaklaşık 40 kişinin tarlasını satarak üretimden çekildiğini ifade etti. Borç nedeniyle traktörünü veya evini elinden çıkarmak zorunda kalan çiftçilerin bulunduğunu belirten Düzen, tarımsal üretimin bu şartlarda devam ettirilmesinin giderek zorlaştığını söyledi.

Tarımda üretimin diğer sektörlerden farklı olduğunu vurgulayan Düzen, sanayicinin fabrikasını kapatabileceğini veya esnafın iş yerinin kepengini indirebileceğini, ancak çiftçinin tarlayı bıraktığında hem ürünün hem de üretim sürecinde çalışan insanların sorumluluğunu taşıdığını dile getirdi.

"Sanayicinin sorunu varsa bunun sebebi çiftçi değil"

Salçalık domatesi işleyen sanayicilerin de küresel rekabet, enerji giderleri ve diğer üretim maliyetleri nedeniyle zorlandığını bildiklerini belirten Düzen, buna rağmen yaşanan ekonomik yükün çiftçinin üzerine bırakılmaması gerektiğini söyledi.

Sanayicinin de kendi açısından haklı gerekçeleri olabileceğini ifade eden Düzen, dünya piyasalarındaki rekabet koşullarının ve yüksek maliyetlerin üretim zincirinin tamamını etkilediğini kaydetti. Ancak çiftçinin tarımsal girdilerde yaşanan yüksek maliyetlerin belirleyicisi olmadığını vurguladı.

Üreticinin son üç yılda domates ve biber gibi ürünlerden zarar etmesine rağmen üretime devam ettiğini aktaran Düzen, artık çiftçinin ayakta kalabilmesi için somut adımlar atılması gerektiğini söyledi.

Çiftçiden acil müdahale çağrısı

Karacabey Ovası'nda 2026 sezonunun başlamasıyla birlikte üreticinin önündeki en önemli gündem maddesi fiyatların seyri oldu. Çiftçiler, hasat boyunca fiyatların daha da gerilemesi halinde mevcut zararın büyümesinden endişe ediyor.

Ramazan Düzen, üreticinin tarladan çıkmadan önce ürününün maliyetini karşılayabilecek bir fiyat seviyesine ulaşması gerektiğini belirterek, devletin ve ilgili kurumların piyasadaki gelişmeleri yakından takip etmesi çağrısında bulundu.

Karacabey'de başlayan salçalık domates hasadı, bölge ekonomisi açısından önemli bir üretim dönemini başlatırken, açıklanan fiyatlar çiftçinin yüzünü güldürmedi. Üretim maliyetleri ile satış fiyatları arasındaki farkın kapanmaması halinde, önümüzdeki dönemde üretim alanlarının daralabileceği ve daha fazla çiftçinin tarımdan çekilmek zorunda kalabileceği yönündeki endişeler ise devam ediyor.