Kaptan tecrübesiz, gözcü yok! Silivri açıklarındaki gemi kazasında çarpıcı bilirkişi raporu

Girne'deki deniz faciasının ardından bu kez Silivri açıklarında yaşanan gemi kazasına ilişkin hazırlanan ön bilirkişi raporu gündeme geldi. ALSU isimli geminin çarpması sonucu TUĞBERK İMAMOĞLU'nun batmasıyla sonuçlanan kazayla ilgili soruşturma devam ederken, ALSU üzerinde gerçekleştirilen bilirkişi incelemesinin ardından hazırlanan raporun ayrıntıları ortaya çıktı.

Raporda, kazanın meydana gelmesinde köprüüstündeki uygulamaların kritik rol oynadığına dikkat çekildi. İncelemede, ALSU gemisinde dümenin deneyimi sınırlı üçüncü kaptana bırakıldığı ve seyir sırasında köprüüstünde gözcü bulunmadığı tespit edildi.

Bilirkişi değerlendirmesinde facianın temelinde "çift taraflı köprüüstü disiplinsizliği, vardiya standartlarının tamamen terk edilmesi ve durumsal farkındalık kaybı" bulunduğu belirtildi.

ÇATIŞMAYI BAŞLATAN MANEVRA RAPORDA YER ALDI

Ön raporda, TUĞBERK İMAMOĞLU gemisinin seyri sırasında AIS cihazını kapatmasının ve daha önce yapılan telsiz mutabakatına rağmen son 0,5 mil içerisinde sancağa dönüş yapmasının kazanın başlangıcındaki kritik unsurlar olduğu ifade edildi.

Raporda, "TUĞBERK İMAMOĞLU gemisinin AIS cihazını kapatarak seyretmesi ve telsiz mutabakatına aykırı olarak son 0,5 milde sancağa dönmesi çatışmayı fiziki olarak başlatan aktif tetikleyici etkendir" değerlendirmesi yapıldı.

Ancak bilirkişi heyeti, kazanın bir faciaya dönüşmesinde asıl belirleyici unsurun ALSU gemisindeki köprüüstü zafiyeti olduğunu vurguladı.

Raporda bu durum, "Bu tetikleyici etkenin bir facia ile sonuçlanmasının arkasındaki asli kök neden M/T ALSU gemisindeki köprüüstü zafiyetidir" sözleriyle ifade edildi.

"DENEYİMLİ KAPTAN VE GÖZCÜ OLSAYDI ÖNLENEBİLİRDİ"

Bilirkişi raporunda, ALSU gemisinin kendi emniyet kılavuzunda yer alan "Watch Condition B" kuralına dikkat çekildi. Rapora göre, bu kurala uygun şekilde köprüüstünde deneyimli kaptan ile ilave bir gözcünün bulunması halinde TUĞBERK İMAMOĞLU'nun kontrolsüz dönüşünün daha erken fark edilmesi mümkün olabilirdi.

Raporda, dönüş manevrasının 0,5 mil yerine yaklaşık 1,5-1,8 mil mesafeden tespit edilebileceği değerlendirildi. Böyle bir durumda COLREG Kural 8 kapsamında gerekli acil manevraların yapılabileceği, makinelerin stop edilmesi veya acil tornistan uygulanmasıyla çatışmanın tamamen önlenmesinin mümkün olabileceği belirtildi.

Bilirkişi heyeti ayrıca, çatışmanın tamamen önlenememesi halinde dahi erken müdahalenin darbe şiddetini azaltarak TUĞBERK İMAMOĞLU'nun batmasının önüne geçebileceği değerlendirmesinde bulundu.

KÖPRÜÜSTÜNDEKİ TEK ZABİT ZAMANINDA FARK EDEMEDİ

Raporda, ALSU gemisinin köprüüstünde bulunan tecrübesi sınırlı zabitin gelişmeleri zamanında değerlendiremediği belirtildi.

Bilirkişi incelemesinde, köprüüstündeki personel yetersizliğinin olayın kritik aşamasında durumsal farkındalığın kaybolmasına neden olduğu ifade edilerek, "Köprüüstündeki tek başına, tecrübesiz zabit bu durumu zamanında analiz edememiş ve can kaybı/kayıp faciasının kapısı aralanmıştır" tespitine yer verildi.

VTS GÖRÜNTÜLERİNDE TUĞBERK İMAMOĞLU DETAYI

Ön raporda ayrıca, şu ana kadar Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü Gemi Trafik Hizmetleri tarafından dosyaya sunulan VTS görüntülerine ilişkin de dikkat çeken bir değerlendirme yapıldı.

Raporda, söz konusu görüntüler içerisinde TUĞBERK İMAMOĞLU gemisine ait bir görüntü kaydının bulunmadığı ifade edildi. Buna karşın bilirkişi incelemesinde, geminin ALSU'nun ECDIS ekranında görüldüğü belirtildi.

Kazanın tüm yönleriyle aydınlatılması amacıyla sürdürülen soruşturmada, ön raporda yer alan bu tespitlerin nihai bilirkişi değerlendirmesine nasıl yansıyacağı ve sorumlulukların hangi çerçevede belirleneceği merak konusu oldu.