Kan kanserlerinde kemik iliği tedavisi

Kök hücre naklinin ağırlıklı olarak yapıldığı hastalık grubunu; lösemiler, lenfomalar, multpl myelom ile bu hastalıkların alt grupları oluşturur. Kemik iliği nakli kan kanserleri dışında; kemik iliği yetmezliğine neden olan birçok hastalık, farklı organlardan kaynaklanan kanserlerin tedavilerinde ve kalıtsal birçok hastalıkta, özellikle ülkemizde çok sık görülen talasemide, doğuştan kaynaklanan bazı çocuk hastalıklarında, bağışıklık sisteminin yanlış çalışması sonucu ortaya çıkan hastalıklarda da önemli bir tedavi seçeneğidir. Kemik iliği nakli; kişinin kendi kök hücresi (otolog) ya da başka bir kişiden alınan kök hücre (allogeneik) ile uygulanır. Her iki nakilde de amaç; hastaya çok yüksek dozda kemoterapi ve radyoterapinin verilmesinin sağlanmasıdır.

Kendi hücresiyle nakil
Hastanın kök hücreleri toplanarak özel yöntemlerle saklanır, verilen standart dozun çok üzerindeki kemoterapi ve radyoterapi sonrası bir gün kadar beklendikten sonra saklanan hücreler hastaya nakledilir. Böylece kök hücreler kemik iliğine yerleşerek 3 hafta sonra kan üretir hale gelmekte ve kişinin kan değerleri de yükselir. Bir anlamda, hastaya kemoterapi verildiği dönemde kök hücreler dışarıda tutularak by-pass yapılmış olur. Hem kanser yüksek doz kemoterapi ile yok edilmekte hem de hasta nakledilen kök hücreler sayesinde hayatta kalabilir.

Başkasının kök hücresiyle nakil
Allogeneik nakillerde özellikle alıcı ile verici arasında doku uyumu olması gerekir. Hedef, yüzde 100 doku uyumunu yakalamaktır. Bu nedenle öncelikle hastanın kardeşi aday olarak değerlendirilir. Çünkü kişinin kardeşiyle tam doku uyumu bulunma oranı % 25'tir.   

Süreç nasıl işler?
Allogeneik nakil sonrası tedavi istenilen şekilde devam ettiğinde, hastanın bağışıklık sistemi zaman içinde uyum geliştirir ve vericisinin hücrelerini yabancı olarak algılamaz. Bu durumda genellikle 6. aydan başlayarak bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar yavaş yavaş kesilir, hastanın klinik durumuna bakılarak 6. ay ve 1. yıl arasında doku uyuşmazlığı ile ilgili bir sorun çıkmazsa, tamamen kesilir.