İşte mutasyon geçiren koronavirüs hakkında tüm merak edilenler (ÖZEL HABER)

EZGİ KAYI / BURSADA BUGÜN

Dünya, yüzyılın kabusu olarak adlandırılan koronavirüs gelişmeleriyle çalkalanırken bu haberlere bir yenisi daha eklendi.

İngiltere'den dünyaya yayılan ve yüzde 70 oranında daha bulaşıcı olduğu belirtilen mutant virüs vatandaşı endişe ve paniğe sevk etti.

 "VUI - 202012/01" adlı varyasyonun görüldüğü ülke sayısı da git gide yükseliyor.

Bununla birlikte, mutasyonun koronavirüsün vücuda tutunduğu başak proteininde meydana geldiğini belirtilince 'aşı çalışmaları yetersiz mi kalacak' gibi sorular akılları bulandırmaya başladı.

Uludağ Üniversitesi Tıbbi Mikrobiyoloji bölümünden Doç. Dr. İmran Sağlık mutant virüs hakkında tüm merak edilenleri sizler için yanıtladı.

İmran Sağlık, "Bu mutasyonlar söz konusuydu, zaten bekliyorduk. Mesela şanslı olsaydık ciddi bir mutasyon sonrası virüs artık ACE2 reseptörüne bağlanamaz ve enfeksiyon oluşturamaz hale gelebilirdi ama ne yazık ki böyle bir durum olmadı. Farklı bir mutasyon oluştu. Bu mutasyonun daha öldürücü etkisi olduğunu söylemek çok zor, elimizde öyle bir veri yok. Bu mutasyon sonrasında virüsün ACE2 reseptörüne daha kolay bağlanabildiğini söylememiz mümkün dolayısıyla bulaşma şansı yüzde 70 daha fazla" dedi.

"MUTASYONUN HASTALIĞIN SEYRİ ÜZERİNDE ETKİSİ YOK"

Doç. Dr. İmran Sağlık, mutasyonu anlatıp etkilerinden şöyle söz etti: "İngiltere'den virüsün spike (Başak) proteininde bir mutasyon görüldüğü haberi tüm dünyaya yayıldı. Bu haber hepimizi çok endişelendirdi çünkü mutasyonun olası etkileri düşünüldüğünde vatandaşın aklına, hastalık daha ciddi seyreder mi, daha hızlı yayılır mı ve daha öldürücü olabilir mi soruları geldi. Özellikle son umudumuz olan 'aşıya karşı direnç geliştirebilir mi' sorusu hepimizde paniğe neden oldu. Ancak öğrendiğimiz kadarıyla gelişen bu mutasyon bir grup genin kaybolması şeklinde. Bu delesyon da virüsün ACE2 reseptörlerine tutunmasını sağlayan spike proteininde gerçekleşmiş. Yapılan çalışmada bir grup hastanın yüzde 10'unda, farklı bir grup hastanın yüzde 3'ünde ve bir diğer grubun yüzde 1'inde böyle bir mutasyon saptanmış. Bu mutasyonun hastalığın seyri üzerine etkili olmadığı varsayılıyor. Dolayısıyla bu mutasyonun daha öldürücü etkisi olduğunu söylemek çok zor, elimizde öyle bir veri yok. Bu mutasyon sonrasında virüsün ACE2 reseptörüne daha kolay bağlanabildiğini söylememiz mümkün dolayısıyla bulaşma şansı yüzde 70 daha fazla."

AŞILAR BU MUTASYON SONRASINDA DA ETKİLİ OLACAK MI?

Vatandaş en çok son umut gibi gözüken aşılar mutasyon sonrasında da işe yarayacak mı yoksa yetersiz mi kalacak konusunda paniğe kapılınca Sağlık, bu konuya da şu şekilde açıklık getirdi: "Aşıların mutasyon nedeniyle yetersiz olma durumu da söylenemez. Ülkemizde kullanılan aşı tam virüs aşısı dolayısıyla virüsün yalnızca spike proteinini değil tüm proteini içeriyor. Dolayısıyla şu anda mevcut mutasyon sonucunda aşının etkinliğinde bir azalma beklemiyoruz. Sadece spike proteinini hedef alan RNA aşılarında da bir etkinlik azalması beklenmiyor çünkü bu grupta da spike proteininin tek bir bölgesi değil pek çok farklı yapılarını kodlamış durumda.  Bir diğer soru ise kullanılan PCR testleriyle ilgili. PCR testlerinin gen bölgelerini hedef alan bir mutasyon olsaydı bizim PCR testlerimiz bu bölgeyi tanıyamaz ve tanıda yetersiz kalırdı ancak ülkemizde kullanılan PCR testleri de bu proteini hedef almayan testler. Dolayısıyla bir değişiklik beklemiyoruz."

KORONAVİRÜS TEKRAR MUTASYON GEÇİREBİLİR Mİ?

"Bu mutasyonlar söz konusuydu zaten bekliyorduk" diyen Sağlık, "Mesela şanslı olsaydık ciddi bir mutasyon sonrası virüs artık ACE2 reseptörüne bağlanamaz ve enfeksiyon oluşturamaz hale gelebilirdi ama ne yazık ki böyle bir durum olmadı. Virüs daha kötü bir mutasyon geçirebilir evet böyle bir risk var özellikle uzamış enfeksiyonlarda bu risk olabilir. Salgının başından beri bir mutasyon olasılığı söz konusu ama olacak ya da olmayacak demek çok zor. Koronavirüsler çok sık mutasyon geçiren virüsler değil, bir RNA virüsü olduğu olduğu için mutasyon riski var ama influenza kadar sık değil. Bir mutasyon sonrasında virüsün daha öldürücü konuma gelmesi söz konusu olabilir ancak şu anda öyle bir durum yok" şeklinde konuştu.