Hijyenik pedler ulaşılmazı oynuyor!

CEREN SÜMBÜL / BURSADA BUGÜN

10 Temmuz 2023 tarihinde yürürlüğe giren, Katma Değer Vergisi'ne (KDV) yapılan artışla birlikte mal ve hizmetlerde uygulanan yüzde 8'lik KDV dilimi yüzde 10'a, yüzde 18'lik KDV dilimi ise yüzde 20'ye çıkarılmıştı. Kadınların en temel ihtiyaçlarından biri olan hijyenik ped fiyatlarına uygulanan KDV'nin yüzde 20'ye çıkarılmasından bu yana, gelen zamlarla birlikte hijyenik ped kadınların ulaşabilmesi zor bir sağlık ürünü haline geldi.

TÜRKİYE'DE KADINLARIN YÜZDE 82'Sİ HİJYENİK PEDE ERİŞEMİYOR

Zincir marketlerde satılan ve konforu tartışma konusu olan ped markalarında gelinen son nokta kadınların başını ağrıtmaya devam ediyor. 'Süper Ekonomik' adı altında 16'lı, 18'li satılan hijyenik pedlerin fiyatları 138 lira ve 60 lira arasında değişim göstermekte. Derin Yoksulluk Ağı'nın 2022 yılında yaptığı araştırmasına göre, Türkiye'de kadınların yüzde 82'si hijyenik pede erişemiyor.

Geçtiğimiz 2023 Aralık ayında Boğaziçili kadın ve LGBTİ+lar, Boğaziçi Üniversitesi Kuzey Piramit'te ücretsiz ped ve tampon taleplerini duyurmak adına bir araya gelmişti. Öğrenciler basın açıklamasında, "Yattan %1 vergi alınırken en temel hakkımız olan ped ve tamponlardan %20 oranında vergi alınıyor. Regl olan bireyler her ay temel hakları için 200 TL harcamak durumunda bırakılıyor" ifadeleri kullanılmıştı. 

İLK ÜLKE İSVİÇRE OLMUŞTU

Avustralya merkezli uluslararası eğitim ve savunuculuk örgütü Global Citizen, hijyenik ped ve tamponun 11 ülkede ücretsiz ulaşılabildiğini açıklamıştı. Regl ürünlerinin ücretsiz ulaşıma koyan ilk ülke 2020 yılında İsviçre olmuştu.

Devamında sırasıyla şu ülkeler regl ürünlerini ücretsiz hale getirdi;

Yeni Zelanda, Amerika Birleşik Devletleri  ( Illinois, Washington, New York, New Hampshire ve Virginia eyaletlerindeki devlet okullarında tampon ve pedler ücretsiz veriliyor), Fransa (Île-de-France bölgesindeki liselerde organik regl ürünleri ücretsiz), Kenya (Devlet okullarındaki kız öğrencilere pedleri ücretsiz veriyor ve tampon üzerinden vergi alınmıyor), Güney Afrika (Tampondan alınan vergiler kaldırıldı ve okullarda pedler ücretsiz dağıtılıyor), Botsvana (Okul çağındaki tüm kız öğrencilere ücretsiz ped veriliyor), Güney Kore (Başkent Seoul'de 2018'de ücretsiz regl ürünleri verilmesi 10 pilot bölgede başlatılmıştı), Uganda (Ülkedeki tüm okullarda pedler ücretsiz veriliyor), Zambiya (Kırsal bölgelerdeki kızlara ücretsiz ped veriliyor), Kanada (Britanya Kolumbiyası, Ontario, Noca Scotia, Prince Edward adası eyaletlerinde regl ürünleri tüm öğrencilere ücretsiz veriliyor)

PED FİYATLARI

Kotex Naturel Gece 14'lü 106 liradan, Kotex Ultra Kanatlı 115 liradan, Orkid Platinum 138 liradan, Orkid Ultra Extra 102 liradan, Molped Ultra Gece 128 liradan, Molped Supernight 79,99 liradan, Molped Pure&Soft Normal Süper Ekonomik 24'LÜ 89,99 liradan, Molped Süper Ekonomik Normal 59,99 liradan satışa sunuluyor.

"ÜCRETSİZ ULAŞMAMIZ GEREK"

Hijyenik ped alan bir vatandaş fiyatlardan şikayetçi olduğuna değindi. Vatandaş, "Düzenli olarak her ay bu fiyatlarla veya daha fazlasıyla karşılaşıyoruz. KDV'si yetmiyor bir de zamlarla uğraşıyoruz. Zincir marketler indirim adı altında fiyatları indiriyor ancak yine de pahalı. Üstelik fiyatını indirdikleri pedler regl için kullanımı zor olan paketler. Ayrıca içlerinden çok az çıkıyor. Sağlık ürünü olan bu ürünlere ücretsiz ulaşmamız gerek" dedi.