Gıda fiyatlarını fabrikalar manipüle mi ediyor? (ÖZEL HABER)

ERCAN ÇALIŞIR / BURSADA BUGÜN

Gıda fiyatlarındaki artışın asıl sebebi üretim yapan fabrikalar mı? Gıda fiyatlarını fabrikalar manipüle mi ediyor? Herkesin bildiği doğru, aslında yanlış mı? Bursa'daki gıda toptancıları neler söyledi?

"TARIMDA PLANSIZLIK SANAYİDE DENETİMSİZLİK VAR"

Bir Gıda toptancısı firmanın 2'nci kuşak temsilcisi Hakan Yıldırım, "Gıda sektörünü 2 şekilde değerlendirmek gerekiyor. Tarım kısmında ciddi anlamda plansızlık var. Geçtiğimiz yıl ay çiçeğinde iki büyük ithalatçının savaşı nedeniyle fiyatların aşırı artması ve buna paralel olarak ülkemizde ekilmeyen tarlalar. Örneğin; domates ekilen tarlalar, ay çiçek revaçta oluğu için ay çiçek tarlası haline geldi. Geçen sene bol olan ürünler bu şekilde başka ürünlere tercih edilince başka ürünlerde sorun yaşanacak. Böyle bir düzensizlik var. 'Gıda güvenliği, kıtlık gelecek' gibi söylemler var. Bu söylemlere inanmıyorum. Geçen sene yeten ürünler, hasatlar bu sene dünya nüfusu ikiye mi katlandı da yetmeyecek? Tamamen spekülasyon olarak nitelendiriyorum.

GIDA FİYATLARINI FABRİKALAR MANİPÜLE Mİ EDİYOR?

Üretim ve sanayi kısmında ise mazot, gübre, işçilik gibi maliyet artışları var. Bu tarafta da ciddi şekilde denetimsizlik mevcut. Üreticiler yani fabrikalar, çiftçiden sezonunda uygun fiyata ürünleri topluyor. Elinde bekletiyor. 1 sene boyunca elinde bulundurduğu ürünü, istediği gibi fiyatlıyor. Asıl stokçuluğu fabrikalar yapıyor. Bizim gibi toptancı ya da marketlerin elinde ki mal ülkede ki malların yüzde 15'ini geçmez. Ayrıca işçiliğe yüzde 35 zam yapılıyorsa akabinde fabrikalar, ürünlere yüzde 30 zam yapıyor. Bir ürünün işçilik maliyeti yüzde 35 mu? İşçiliğin beklide bir ürüne maliyeti yüzde1'dir. Neden yüzde 35 zam yapıyorlar? Bunların denetlenmesi lazım.

Bu ülkede kıtlık, yokluk yok. İstediğiniz ürün, istediğiniz miktarda var. Tamamen manipülasyon yapıp halkı korkutup, elinde stokladığı ürünleri istedikleri fiyattan satma çabası içindeler" diye konuştu.

"FİRMALAR ÖNLEM ALIYOR"

Gıda toptancısı Aydoğan Yılmaz, " Küçük marketler, fabrika ve yemekhanelerin ihtiyaçlarını tedarik ediyoruz. Fiyatlardan dolayı durgunluk var. Milletin alım gücü düştü. 1 kilo ürün alan, yarım kiloya düşürdü. Firmalar, karton bardak yerine örneğin; cam bardak gibi uzun ömürlü ürünleri tercih edip önlem alıyor. Beklentimiz; zamların geri gelmesi. Evet zor biliyorum fakat beklentimiz bu yönde. Bakliyat ürünlerinde fiyatların düşmesini bekliyoruz. Salça fiyatları yükseldi. Domatesin yandığını söylüyorlar. Spekülasyonda olabilir fakat piyasayı ciddi etkileyecek bir durum" diye belirtti.

"DENETLEYENLER EHLİYETLİ KİŞİLER OLMALI"

Uzun yıllardır gıda sektöründe yöneticilik yapan Erkan Karabulut, "İçinde bulunduğumuz kriz, fiyatların anormal yükselmesi dış etkenler olabilir, pandemi olabilir fakat bizim ne yaptığımıza bakmamız gerekiyor. Denetlemeler düzgün yapılıyor mu? 10 bin üzerinde şubesi olan bir marketin deposuna baskın yapıp, 3 bin koli için işlem yapılıyor olması ne kadar doğru? Her şubesine yeterince ürünü yok deposunda. Denetimi kesinlikle üretim yerinden başlayarak yapmamız gerekiyor. Denetleyen, ehliyetli, bilinçli kişi olmalı. Şoförü, kilometrelerce yol yapanlar mı denetliyor? Ona bakmamız gerekiyor.

"BU İŞİ FIRSATÇILIĞA DA ÇEVİRDİK"

Asgari ücrete zam yapılırken karşı çıkan patronlar oluyor. Asgari ücretli mutlu olmazsa ürettiğinizi tüketmeniz mümkün değil. Ücra yerlerde 3 bin liranın altında kira yok. asgari ücretlinin elinde ne kalıyor ki ne alacak? Bu işi fırsatçılığa da çevirdik. Mazot bahanesi ile zam yapanlar, 22 liraya düşen mazota göre neden indirim yapmıyor? Çok kar etmeye alıştığımız için maalesef geri adım atmıyoruz. Kurban bayramı, ramazan bayramı gibi özel günlerde, o güne mahsus yapılan zamlara hiçbir hükümet çözüm bulmadı. Hal yasası konuşuluyor fakat bir türlü çözülmedi. Aracıların olduğu hep dillendiriliyor. O zaman neden kaldırmıyorsun?

"BİRKAÇ MARKANIN TEKELİNE BIRAKILDIK"

Birkaç markanın tekelliğine bırakıldık. Bakliyat gibi şeker gibi her üründe tekelleşme var o yüzden fiyatlarda istedikleri gibi yönlendirim yapıyorlar. 35 yıldır bu sektördeyim. Fiyatlar bu şekilde yükseldiği için sağlıksız ve kalitesiz ürünler piyasaya sürüldü. Hastanelere bakarsanız; en çok şikâyet mide rahatsızlığındandır. Yıllar öncede böyle sahtecilik sorunu yaşanıyordu" şeklinde konuştu.

"SATIŞLARIMIZ FİYAT GEÇİŞLERİNDEN DOLAYI OLUYOR"

Gıda toptancısı Mehmet Konçak ise, "Pandemiden dolayı fiyatlar aşırı yükseldi. Gelirler düştü, giderler inanılmaz yükseldi. İnsanlar geçinemiyorlar. 1 kilo yağ alan vatandaş yarım kiloya düşürdü. Piyasada böyle bir durum var. Bu geçişlere dur demek lazım. Bizim satışlarımız fiyat geçişlerinden dolayı oluyor. Bakkal, market kanalında ise satışlar bu şekilde hızlı dönmüyor" ifadelerini kullandı.