Gebelik oluşumu ve gebelik süreçleri boyunca uygulanan testler neler? (ÖZEL HABER)

EZGİ KAYI - BURSADA BUGÜN

Özel Bursa Anadolu Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Murat Kadıoğlu, "Gebelik bazıları için çok rahat oluşmakla beraber, bazılarında da tüm uğraşlara, tüp bebek denemelerine rağmen sonuç alınamayan mucizevi bir olaydır" diyerek gebeliği şöyle açıkladı: "28 - 30 günde bir adet gören kadında genelde 14. 16. günlerde yumurta çatladıktan sonra, kadın tubalarında saçak şeklindeki oluşumlar saçaktan yumurtacığı alıp tüplere doğru ilerletmeye başlar bu sırada erkek spermi de rahimden geçerek tüplere doğru yol alır. Sanılanın aksine gebelik, rahimde değil o tüplerde ya da kordonlarda oluşur. Orada sperm ve yumurtanın birleşmesi ile oluşan gebelik ürünü, yavaş yavaş hücrelere bölünmeye başlar ve bu aşamada rahim, gebelik ürününü beklemeye başlar. Tüplerde oluşan gebelik hücreleri bölünmeye başladıkça belirli miktarda hormon üretmeye başlar yavaş yavaş rahime doğru yol almaya gider."

DIŞ GEBELİK NASIL OLUŞUYOR?

Kadıoğlu tubal gebelik adı verilen, halk arasında dış gebelik olarak bilinen gebelik türünü, "Bazı gebelerde ise tüplerde oluşan tıkanıklıklar nedeni ile yol bir türlü bitmez, burada beklediğimiz ilerleme kaydedilmez ve tüplerde büyümeye devam eden gebelik bizim beklediğimiz kadar fazla hormon üretimi yapamaz. Biz rahimde gebeliği beklerken ultrason takiplerinde bir türlü yerleşmediğini görürüz. İşte böyle durumlarda, dış gebelik adı verdiğimiz gebelik türü meydana gelmiş olur.  Bu gebelikte yerleşim en çok tüplere olduğu için, tubal gebelik adıyla da anılıyor. Bu durum erken saptandığı zaman, medikal tedavi ile ameliyatsız eritimler yapabiliyoruz. Geç saplandığında ise cerrahi müdahalelere, bazen de tüpün alınmasına kadar giden ameliyatlara yol açabiliyor. Bir tane tüpün alınmış olması tabii gebelik şansını normale göre azaltmakta ancak diğer sağlıklı tüpte hamilelik şansı oldukça yüksek" şeklinde özetledi.

GEBELİĞİN KESİN OLARAK SAPTANMASI

Gebelik ürünü rahime yerleştikten sonra, kadınlarda göbek altında bir gerginlik ve kramp tarzında ağrıların normal olduğunu ifade eden Murat Kadıoğlu, "Yine yumurtlamanın olduğu tarafta kasık ağrıları oluşur, kadınlar adet görecek gibi hissederler fakat bu zaman ile geçecektir.  Gebelik rahime yerleştirdikten sonra salınan hormonlara bağlı olarak biz de bunun sağlıklı bir gelişim olup olmadığını anlarız. En sonunda 5. 6. haftalarda dolaylarında ultrason ile gebelik kesesi saptanır, biz be keseyi gördüğümüzde hamileliği yüzde 100 teyit etmiş oluyoruz. Yaklaşık bir hafta sonrada bebek ve kalp atışları görüldükçe bebeğin canlı olup olmadığı teyit edebiliyoruz" dedi.

DOĞUM ZAMANI NASIL HESAPLANIYOR?

Kadıoğlu, gebelerin doğum zamanını tahmin etmek adına uyguladıkları yöntemi şöyle anlattı: "Hasta düzenli olarak adet görüyorsa, son adetinden, 40 hafta sonraya bakılarak doğum hesap edilir. 40 hafta 10 aya denk gelir fakat gebelik 9 ay 15 gündür. Bizim bu hesaplama için özel bir çarkımız var, o çarktan 15 gün çıkararak aşağı yukarı doğum zamanını belirliyoruz. Bu yöntem, bütün gebelerde tutmuyor, dolayısı ile bu rakama bakarak kesin doğum zamanı budur demek doğru değil, ama tahmini doğum günü vermek gerekirse biz bu yöntemi uyguluyoruz."

"HER HAFTA ULTRASONA GEREK YOK"

Murat Kadıoğlu, "Gebelik rahme yerleştikten ve kalp atışları gözüktükten sonra sağlıklı bir şekilde ilerleyip ilerlemediğini ultrason takipleriyle kontrol ediyoruz. Daha önceki gebeliklerinde düşük ya da bebekle ilgili herhangi bir sıkıntı yaşamamış hastaların her hafta ultrason kontrolü yaptırmalarına gerek yok. Ayda bir yapılan ultrason kontrolleri tehlikeli durumda olmayan gebeler için yeterli" diyerek anne adaylarını uyardı.

"İKİLİ TARAMA TESTİ BEBEKTE BİR ÖZÜR OLUP OLMADIĞINI GÖSTERMEZ"

Kadaıoğlu ikili tarama testi ile ilgili olarak, "Bebeğin kalp atışları görüldükten sonra 12 - 14 haftalar arasında ikili tarama yapılıyor. Bu yöntemle bebekte kromozom bozukluğu var mı, bir sıkıntı var mı öğreniliyor. Bu tahlilde, bebeğin ense kalınlığına ve burun kemik yapısına göre bir ölçü alınarak kan tahlilleri yapılır, bu tahliller tarama tahlilleridir yani kesin olarak bebekte bir özür olduğunu gösteren tahliller değildir. Bu tahlil sonuçlarına bakarak, bebeğe ait eş parçasından bir parça alınacak mı ya da anne karnında su alınacak mı alınmayacak mı kararını veririz.  Bu tahlil sonucuna bakarak bebekte bir özür olduğu anlaşılmaz, sadece risk olup olmadığını gösterir" dedi.

Murat Kadıoğlu gebeliğin diğer haftalarında yapılan testleri şöyle sıraladı:

• 16 - 20. haftalar arasında doktorun tercihine göre üçlü ya da dörtlü tarama yapılabilir ama bazen ikili tarama yapılıp bu tahlile gerek duymayabilir, bazı doktorlar iki tahlilinde yapılmasını isterken bazıları gerek duymaz bu tamamen hekimin tercihine bağlı bir durumdur.
• 20. haftalardan sonra ayrıntılı ultrasonlar bebeğin kalp damarlarında, böbreklerinde, beyin damarlarında, beyin yapısında bir anomali var mı yok mu ayrıntılı bir ultrason yaptırabilirler.
• 24-28 haftalar arasında çok tartışma olan glikoz testi yapılır. Bu konu her ne kadar tartışmalı olsa da ben gebelerin bu tahlili yaptırmalarını uygun görüyorum, çok yüksek şeker uygulanılıyor diye anne adaylarının kafalarında soru işareti oluyor ama, bu tahlilde bir problem çıkarsa, gerekirse diyet gerekirse insülin tedavisi alıp, doğduktan sonra bebekte şeker hastalığı ile karşılaşmamalarını tavsiye ediyorum.
• 28. haftada kan uyuşmazlığı olan gebelerin kan uyuşmazlığı tahlilleri yapılır, buna göre kan uyuşmazlığı iğnesi yapılır.
• 32. haftada yine ultrason takibi 36. haftadan sonra ise de artık haftalık NST yani bebekte kalp atışlarına bakarak bir sıkıntı var mı yok mu anlaşılır, doktorunun takibine göre normal yada tıbben gereklilik varsa sezaryen yönlendirmesine göre gebeliği takip edilir.