Ehliyeti olsa bile araç kullanamıyor! Ticari araçlarda yaş sınırı belli oldu

Sürücü belgesiyle ilgili yaş düzenlemeleri, hem geçimini direksiyon başında sağlayanları hem de özel otomobiliyle trafiğe çıkan ileri yaştaki vatandaşları yakından ilgilendiriyor. Ticari taşımacılıkta mesleğin sürdürülebilmesi için belirli yaş koşulları aranırken, özel araç kullananlar için yaşa bağlı yeni sağlık kontrolleri gündeme geliyor.

Mevcut kurallar ile üzerinde konuşulan değişikliklerin birbirinden ayrılması gerekiyor. Çünkü ticari şoförler için yönetmelikte yer alan yaş şartı yürürlükte bulunurken, 65 yaş üstü sürücülerin ehliyetlerini daha sık yenilemesine yönelik model henüz kesinleşmiş bir düzenleme niteliği taşımıyor.

TİCARİ ARAÇ KULLANAN ŞOFÖRLERDE 66 YAŞ SINIRI

Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 34. maddesi, yönetmelik kapsamındaki araçları kullanan şoförlerin mesleki yeterlilik belgesine sahip olmasını ve belirlenen yaş koşullarını karşılamasını zorunlu tutuyor.

Büyük otobüs kullanacak şoförler için en az 26 yaşından gün almış olma şartı aranırken, ticari taşımacılık yapan şoförlerin 66 yaşından gün almamış olması gerekiyor. Bu koşul, yük ve yolcu taşımacılığında mesleğini sürdüren sürücüleri kapsıyor.

Buradaki yaş sınırı, özel otomobilini kullanan bütün vatandaşlara yönelik genel bir ehliyet yasağı anlamına gelmiyor. Ticari taşımacılıkta yaş koşulunu aşan bir şoförün sürücü belgesi geçerliliğini korusa bile ilgili faaliyet kapsamında direksiyon başına geçmesi mümkün olmayabiliyor.

TİCARİ ŞOFÖRLERDE YAŞ SINIRI NEDEN 69'A ÇIKARILDI?

Pandemi sonrasında ticaret hacminin yükselmesi, taşımacılık sektöründeki sürücü ihtiyacını artırdı. Şoför bulmakta yaşanan güçlükler nedeniyle 66 yaş sınırının geçici olarak 69 yaşından gün almamış olma şeklinde uygulanmasına karar verildi.

Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depremlerinin sürücü eğitimleri ve yeni şoför yetiştirilmesi üzerindeki etkisi de geçici uygulamanın uzatılmasında rol oynadı. Düzenleme, 2024 yılının sonuna kadar devam etti.

Bu uygulamada 68 yaşını tamamlayarak 69 yaşından gün almaya başlayan şoförler, geçici yaş istisnasından yararlanamıyordu. Dolayısıyla 69 yaşına kadar ticari araç kullanma hakkı, bütün şoförler için kalıcı ve genel bir hak olarak değerlendirilmemeli.

KURYELER İÇİN 69 YAŞINA KADAR ÇALIŞMA İMKÂNI

Motosiklet ve moped kullanan kuryeler bakımından ise farklı bir düzenleme bulunuyor. Ocak 2026'da Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle kurye faaliyetlerinde yaş sınırı 69'a kadar yükseltildi.

Buna göre 66 yaşını dolduran kuryeler, geçerli sürücü sağlık raporu ve psikoteknik değerlendirme belgesini sunmaları şartıyla mesleki faaliyetlerini 69 yaşını doldurana kadar sürdürebiliyor.

Ancak bu uygulama, 66 yaşından sonra mesleki yeterlilik belgesinin ilk kez alınabileceği anlamına gelmiyor. Belirlenen yaşın ardından SRC türü mesleki yeterlilik belgesi ilk defa düzenlenmiyor. Kurye olarak çalışmayı sürdürecek kişilerin gerekli belgeler ve sağlık koşulları bakımından mevzuata uygun hareket etmesi gerekiyor.

65 YAŞ ÜSTÜ SÜRÜCÜLER EHLİYETLERİNİ 3 YILDA BİR Mİ YENİLEYECEK?

Özel otomobil kullanan sürücüler açısından yaşa bağlı yeni bir uygulama da gündemde. Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre, 65 yaşını dolduran sürücülerin sağlık raporuyla ehliyetlerini üç yılda bir yenilemesi, 80 yaş ve üzerindekiler için ise yenileme süresinin iki yıla düşürülmesi planlanıyor.

Bu modelle sürücülerin sağlık durumlarının belirli aralıklarla değerlendirilmesi hedefleniyor. İleri yaşla birlikte değişiklik gösterebilen görme, dikkat ve refleks gibi sürüş açısından önemli becerilerin kontrol edilmesi, trafik güvenliğini artırmaya yönelik önlemler arasında değerlendiriliyor.

Bununla birlikte, 65 yaş üstü sürücüler için üç yılda bir, 80 yaş üstü sürücüler için iki yılda bir ehliyet yenileme uygulamasının kesinleştiğini söylemek için henüz yeterli dayanak bulunmuyor. Planlanan değişikliğin kapsamı ve uygulama takvimi resmî düzenlemeyle netleşmiş değil.

Yaş nedeniyle ehliyetinin geçersiz hale geleceğini düşünen sürücülerin, yürürlükteki kuralları ve olası değişiklikleri takip etmesi önem taşıyor. Ehliyet yenileme koşulları, sağlık raporu zorunluluğu ve yaşa bağlı uygulamalar konusunda Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından yapılacak açıklamalar belirleyici olacak.