Dünyada kahve ucuzladı, Türkiye'de fiyatlar düşmedi! Bir fincan kahve bile lüks oluyor

Sabah kahvaltısından iş molalarına, arkadaş buluşmalarından evdeki günlük rutine kadar hayatın pek çok anında tüketilen kahve, fiyatıyla gündemde. Dünya genelinde üretimin artması ve dolar endeksindeki yükseliş, kahve fiyatlarında aşağı yönlü hareketi beraberinde getirdi. Ancak küresel piyasalarda yaşanan bu gerileme, Türkiye'deki kahve tüketicisinin bütçesinde henüz hissedilmedi.

DÜNYA PİYASALARINDA KAHVE FİYATI ÜÇ AYDIR GERİLİYOR

Küresel kahve piyasasında son aylarda dikkat çeken bir düşüş yaşanıyor. Türkiye Gazetesi'nin haberine göre kahvenin libre fiyatı ağustos, eylül ve ekim aylarında peş peşe geriledi.

Yaklaşık yarım kiloya karşılık gelen libre fiyatı ağustos ayında yüzde 1, eylülde yüzde 6,7, ekimde ise yüzde 1,2 düşüş gösterdi. Böylece üç aylık dönemde kahvenin uluslararası piyasalardaki fiyatında belirgin bir gerileme yaşandı.

Yıla libre başına 3,48 dolar seviyesinden başlayan kahve, ekim ayını 2,87 dolardan tamamladı. Bu değişim, kahve fiyatlarında yılın son aylarına girilirken küresel ölçekte aşağı yönlü bir hareket yaşandığını ortaya koydu.

BREZİLYA VE VİETNAM'DAKİ GELİŞMELER FİYATLARI ETKİLEDİ

Kahve fiyatlarındaki gerilemede dünyanın önemli üretici ülkeleri Brezilya ve Vietnam'daki ekonomik gelişmeler de etkili oldu. Bu ülkelerin para birimlerinin dolar karşısında değer kaybetmesi, üreticilerin maliyet hesaplarını değiştirdi.

Doların güçlenmesiyle birlikte üretim maliyetlerinin aşağı çekilmesi, piyasadaki arzın artmasıyla birleşince kahve fiyatlarında düşüş görüldü. Küresel ölçekte oluşan arz fazlası da fiyatlar üzerindeki baskıyı artıran unsurlar arasında yer aldı.

Ancak uluslararası piyasalarda yaşanan bu gelişmelerin tüketiciye ulaşması her ülkede aynı hızda gerçekleşmiyor. Türkiye'de de kahve fiyatlarının belirlenmesinde yalnızca ham madde maliyeti etkili olmadığı için küresel düşüş raflara ve işletmelerin menülerine aynı oranda yansımıyor.

DÜNYADA UCUZLAYAN KAHVE TÜRKİYE'DE NEDEN PAHALI?

Küresel piyasalardaki fiyat gerilemesine rağmen Türkiye'de kahvenin ucuzlamamasının arkasında birden fazla maliyet kalemi bulunuyor. İthal edilen kahvenin döviz üzerinden fiyatlandırılması, döviz kurundaki hareketleri doğrudan maliyet hesaplarına taşıyor.

Bunun yanında kahve satışı yapan işletmelerin kira, personel, enerji ve diğer işletme giderleri de fiyatlar üzerinde etkili oluyor. Özellikle kafe ve restoranlarda sunulan kahvenin satış fiyatı belirlenirken yalnızca kahve çekirdeğinin maliyeti değil, işletmenin bütün giderleri hesaba katılıyor.

Bu nedenle dünya piyasalarında kahve fiyatlarının gerilemesi, Türkiye'deki tüketicinin aynı oranda indirim görmesini sağlamıyor. Küresel ölçekte ucuzlayan kahve, ithalat ve işletme maliyetlerinin etkisiyle Türkiye'de yüksek fiyatlarla satılmayı sürdürüyor.

KAHVE TÜKETİCİSİ İNDİRİM BEKLİYOR

Türkiye'de kahve tüketiminin günlük yaşamın önemli bir parçası haline gelmesi, fiyatlardaki değişimi geniş bir kesimin gündemine taşıyor. Evde kahve hazırlayan tüketiciler market fiyatlarını takip ederken dışarıda kahve içmeyi tercih edenler de kafe ve restoranlardaki fiyatlarla karşılaşıyor.

Uluslararası piyasalarda son üç ayda yaşanan düşüş, Türkiye'de de fiyatların gerileyip gerilemeyeceği sorusunu gündeme getirdi. Ancak mevcut maliyet yapısı nedeniyle küresel fiyatlardaki düşüşün tüketiciye ne zaman ve ne ölçüde yansıyacağı belirsizliğini koruyor.

Dünyada kahvenin ham madde fiyatı gerilerken Türkiye'de tüketicinin ödediği tutarın yüksek kalması, küresel piyasa ile yerel satış fiyatları arasındaki farkı bir kez daha ortaya koyuyor.