DÜNYADA 2. PROJE

Başbakan Tayyip Erdoğan'ın çılgın projesi "Kanal İstanbul", eğer gerçekleşirse dünyanın yatırım maliyeti en yüksek projeleri arasına girecek. Eski Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım, HABERTÜRK Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Fatih Altaylı'ya proje bedelinin 20 milyar lira olacağını ifade ederken, sektör uzmanları bu rakamın en düşük maliyet olacağını, köprü ve havalimanı ile yatırım tutarının 50 milyar doları bulabileceğini belirtiyor. Bu rakamla Kanal İstanbul, doğanın değiştirilerek yapıldığı suni projeler arasında İsviçre'de halen yapımı süren Gotthard Tüneli'nden sonra ikinci sırada yer alacak. 2017'de bitmesi planlanan Gotthard Tüneli, 57 kilometre uzunluğunda olacak.

MANŞ DA 50 KİLOMETRE
Çevre yatırımlarıyla birlikte 100 milyar dolara mal olması beklenen tünelde 2 bin 500 kişi çalışıyor. Yine dünyanın en büyük projeleri arasında sayılan Manş Tüneli, 1991'de tamamlandı ve 20 milyar dolar harcandı. İngiltere ile Fransa'yı birbirine bağlayan tünelin uzunluğu 50 kilometre. Kanal İstanbul kapsamında öngörülen havalimanı gibi denizin üzeri doldurularak yapılan Hong Kong Uluslararası Havalimanı'nın maliyeti de 20 milyar dolar oldu. 1998'de açılan havalimanının yapımında 14 bin kişi çalıştı. En büyükler arasında yer alan bir diğer proje de Dubai'nin 'Dünya Adaları'.
Projeyle içme suyu havzalarını kaybederiz'
Şehir Plancıları Odası İstanbul Şube Başkanı Tayfun Kahraman, projeyle İstanbul Boğazı'nın kent içi trafiğe yönelik kullanımının gündeme geleceğini söyledi. Bunun için Lozan'ın yeniden yazılması gerektiğinin altını çizen Kahraman, sözlerini şöyle sürdürdü; "Çevresel değerler anlamında; orman alanları ve su havzalarının bulunduğu alanların kaybı anlamına geliyor. Adapazarı'ndan, Melen'den İstanbul'a su getiriyoruz. Bu proje ile büyük ihtimalle Büyükçekmece Su Havzası ve Terkos Su Havzası'nı kaybedeceğiz. Bunların kaybı ile İstanbul tamamen dışa bağımlı olacak, Trakya'dan su getiren, hatta dışarıdan su ithal eden kent haline gelecek."

'Yer altında akımlar değişir, bağlar kopar'
İstanbul İnşaatçılar Derneği (İNDER) ve Teknik Yapı Holding Başkanı Nazmi Durbakayım, projeyle ilgili görüşlerini şöyle sıraladı: "İstanbul'un gelişimi açısından tartışmaya açık bir konu. Nüfusu 17 milyona daha yanan kenti daha da cazip bir hale getirmek gerekiyor mu? Proje, deniz taşımacılığında getiri sağlayabilir; istihdam yaratır, dışarıdan kaynak getirir. Fakat suni bir boğaz yapmak neler götürür; bu da iyi hesaplanmalı. Temkinli yaklaşmakta fayda olduğunu düşünüyorum. Hafriyat 300 milyon metreküpü bulur. Metreküp maliyeti 20 TL olsa, en az 6 milyar TL'lik hafriyat masrafından söz ediyoruz demektir. Toplam maliyet 20 milyar doları bulur. Çünkü yalnız inşaat masrafı değil, başka masraflar da var. Zemin, insan vücudu gibidir. Nasıl vücutta damarlar varsa, 2 kıta arasında da böyle bağlar var. Bunlar kesilecek. O zaman da yer altında akımlar değişecek. Bunları tabii hale getirmek gerek. Boğaz doğal bir oluşum ve orada akımlar devam ediyor ama bunu yaparsanız o kopardığınız bağları da tamamlamalısınız. Bunun maddi külfetini tahmin etmek zor.

ANADOLU'DA OLMALI
Türkiye'de böyle bir inşaatı yapacak firmalar var; dünyada bu projeyi finanse edecek para da var. Etrafında oluşacak rant, bu maliyeti karşılayabilir. Civardaki arsaların değeri 10 katına çıkar. Ama 3 köprü daha eklemeniz gerekir İstanbul'a. Göç artar. Anadolu şehirleri boşalıyor; ekonomileri bozuluyor. Anadolu'da da bu tip bir proje deklare edilmesi daha sevindirici olur."
HABERTÜRK