Domates salçasının beyne etkisi ortaya çıktı! 3 ay boyunca her gün yiyenlerde şaşırtan değişim

Dünyanın en fazla tüketilen besinleri arasında yer alan domatesin beyin sağlığı üzerindeki etkisini inceleyen araştırmacılar dikkat çekici sonuçlara ulaştı. İspanya'da gerçekleştirilen klinik çalışmada, 3 ay boyunca her gün 35 gram domates salçası tüketen orta yaşlı yetişkinlerin bazı bilişsel testlerde daha iyi sonuçlar verdiği tespit edildi.

Antioxidants dergisinde yayımlanan araştırmaya 42 sağlıklı orta yaşlı yetişkin katıldı. Katılımcılarda özellikle seçici dikkat performansının arttığı, ilişkisel hafızada ise daha sınırlı bir iyileşme görüldüğü bildirildi. Araştırmacılar sonuçların domatese kırmızı rengini veren güçlü antioksidan likopenle bağlantılı olabileceğini düşünüyor.

Kan-beyin bariyerini geçebilen likopenin nöroinflamasyonu azaltmaya yardımcı olabileceği değerlendiriliyor.

BEYİN TARAMALARINDA BAĞLANTI DEĞİŞİKLİKLERİ GÖRÜLDÜ

Çalışmanın 14 kişiden oluşan daha küçük bir grubunda beyin taramaları da gerçekleştirildi. Taramalarda geniş ölçekli beyin ağlarının bağlantılarında bazı değişimler gözlemlendi.

Domates ve dolayısıyla likopen bakımından zengin beslenme döneminde frontoparietal ve işitsel ağlardaki dinlenme hâli bağlantısının azaldığı belirtildi. Domates tüketiminin düşük olduğu dönemde ise dorsal dikkat ağlarında bağlantının azaldığı tespit edildi.

Araştırmacılar ortaya çıkan tabloyu, gereksiz ağlar arası bağlantıların azaltılması yoluyla beynin daha verimli ve uyarlanabilir çalışmasına işaret edebilecek bir "fonksiyonel yeniden yapılanma" olarak yorumladı. Çalışmaya University of Barcelona'dan beslenme uzmanı Ricardo López-Solís liderlik etti.

KATILIMCILAR İKİ FARKLI BESLENME DÖNEMİNDEN GEÇTİ

Deney başlamadan bir hafta önce katılımcılardan domates, karpuz, papaya, greyfurt ve guava gibi likopen açısından zengin gıdalardan uzak durmaları istendi. Ardından 3'er aylık 2 ayrı beslenme dönemi uygulandı. Dönemlerden birinde katılımcılar her gün domates salçası tüketirken, diğerinde düşük likopen içeren bir beslenme programı uygulandı.

İki dönem arasına bir aylık arınma süreci eklendi. Katılımcılar ilk üç hafta normal şekilde beslendi. Son hafta ise yeni aşamaya geçmeden önce yeniden düşük likopen içeren diyete döndü. Domates ağırlıklı beslenme sonrasında kandaki likopen seviyelerinin yükseldiği görüldü. Beyin gelişimiyle bağlantılı BDNF isimli proteinde de sınırda kabul edilen bir artış tespit edildi.

ARAŞTIRMANIN ÖNEMLİ SINIRLAMALARI BULUNUYOR

Bilim insanları sonuçların umut verici görünmesine rağmen araştırmanın henüz kesin bir neden-sonuç ilişkisi ortaya koymadığı konusunda uyarıyor. Beyin görüntüleme bölümünün yalnızca 14 katılımcıyla gerçekleştirilmesi istatistiksel gücü sınırlandırıyor.

Çalışmanın körleme yöntemiyle yapılmamış olması da bir diğer önemli sınırlama olarak öne çıkıyor. Katılımcılar ve araştırmacılar kimin domates salçası tükettiğini bildiği için beslenme programına ilişkin beklentilerin bilişsel testlerde gösterilen motivasyon veya çabayı etkilemiş olabileceği tamamen dışlanamıyor.