Dolardaki artışın vatandaşa etkisi ne olur?

Al Jazeera Turk'ten Melis Kobal, Marmara Ünversitesi İktisat Fakültesi'nden Prof. Dr. Erhan Arslanoğlu'na doların yükselişinin vatandaşa etkisini sordu.

Arslanoğlu'na göre dolar artışı, alım gücünün düşmesine yol açar. Çünkü Türkiye, ithal ürünlerin çok satıldığı, hammadde olarak kullanıldığı bir ülke. Dolardaki yükseliş önce alım gücünün ve refah kaybının düşmesi sonucunu getiriyor.

Arslanoğlu dolar artışının vatandaşa etkisini şöyle anlatıyor:

"Dolardaki artış zamlarla enflasyonu artırıyor. Enflasyon arttıkça faizler yukarı çıkıyor. Bu da beklentilerde bozulma ve yatırım kararlarının değişmesine yol açıyor. Yatırım kararları etkilenince büyüme etkileniyor. Bu da istihdama ve ücretlere yansıyor. Bunlar kurdaki hareketin kalıcı olması durumunda yaşanır. Bu yıl için yüzde 8 enflasyon bekliyorum"

Dolar artışı hayatımıza nasıl yansır?

-Meyve sebze açısından hammadde fiyatları, girdiler etkileniyor. Gıdaya yansıması biraz geç olur. Elektronik cihazlar ithal olduğu için kur artışı fiyatlara yansıyacaktır.

-Otomotivde satılan araçların yüzde 50'den fazlası ithal. Zam gelecektir.

-Enerjide petrol ve doğalgaz fiyatlarında maliyetler artıyor. Ulaşım ve ısınma giderlerinde zam olabilir. Gecikmeli olsa da eninde sonunda olacaktır. Hükümet zamma direndiklerini, marta kadar fiyat artışı düşünmediklerini açıklamıştı. Enerji Bakanı Taner Yıldız, kurun şu ana kadarki maliyetinin 2 milyar dolar, bu seviyelerde giderse bir yılda 7 milyar dolar olacağını hesaplıyor.

- Elektrik Üreticileri Derneği Başkanı Önder Karaduman da CNBC-e'ye yaptığı açıklamada mart ayından sonra doğalgaza yüzde 15, elektriğe yüzde 10 zammın kaçınılmaz olduğunu söylemişti.

- Konutta demir çelik gibi ithal girdiler yüksek. Şu anda arz fazlası var. Önümüzdeki dönemde zam görülecektir. Yeni yapılan konutların fiyatları yükselecek. Sektör temsilcileri konutta yüzde 15-20 oranında zam olabileceğini ifade ediyor.

- Tekstilde hammadde fiyatlarındaki artışla giyimde yeni sezon fiyatlarına zam gelebilir.

- Yurtdışına seyahat etmek isteyenler planlarını ertelemeyi düşünebilir. Bunun da hizmet sektörüne etkisi olur."