"Doku bankacılığını kazandırmak istiyoruz"

Prof. Dr. Ateş, İstanbul Üniversitesi Kök Hücre Kulübü'nce (İÜKÖK)  üniversitenin Cemil Birsel Konferans Salonunda düzenlenen "4. Kök Hücre ve  Uygulama Sempozyumu"nda, "Hücre ve Doku Bankacılığı" başlığını ele aldı.

"Hücre, organ ve doku bağışı, bir insanın insanlığa verebileceği en  büyük biyolojik hediye" diyen Ateş, Türkiye'de insanların bağış konusunda çok  duyarlı olduğunu ancak doku bankacılığına yönelik alt yapı sisteminin fazla  olmadığını söyledi.

Prof. Dr. Ateş, "Sağlık Bakanlığının da desteğiyle, doku bankacılığını  Türkiye'ye kazandırmak istiyoruz. Çünkü, Türkiye'de ihtiyacı olan hastaların çoğu  için dokuları yurt dışından tedarik ediyoruz. Biz kendi kendimize yeteriz." dedi.

"Bir insan bir insana en fazla desteği bağış yaparak sağlayabilir"

İnsanlara bağışçı olma konusunda çağrıda bulunan Ateş, bağış  kavramlarını daha açıklayıcı programlar, projeler ve Sağlık Bakanlığı  aracılığıyla halka sunacaklarının da altını çizerek, şöyle konuştu:

"Özellikle herhangi bir canlıdan bağış söz konusu olabileceği gibi  dünyada çok öncü bir şekilde yürüyen kadavradan da bağış söz konusu. Bir insan  bir insana en fazla desteği bağış yaparak sağlayabilir. Herhangi bir yerde bu  dokulara ihtiyaç olması durumunda alternatifimiz var mı? Evet, var. Hayvan  kaynaklı dokular, sentetik dokular, biyosentetik dokular... Ancak hiçbir doku  insanın kendi dokusu gibi uyumlu ve hastalığı iyileştirici özellikte değil.

Türkiye'de bakanlıkta mevzuat açısından dünyayla eş zamanlı hatta  belki de önünde bir mevzuat çalışması yürütülüyor. Tahmin ediyorum ki bu yıl  bununla ilgili bir yasa çıkartılacak. Biz bu işe başladık. En iyi şekilde dünya  standardında tüm etik ve deontolojik kurallar çerçevesinde bu işlemleri  gerçekleştirip, hastalarımıza kendi kaynaklarımızdan bu hücre ve dokuları sunmaya  çalışıyoruz."

"Kök hücre, birçok hastalığa çare olabilmek için umut ışığıdır"

Kalp ve Damar Cerrahı Prof. Dr. Ahmet Tulga Ulus ise "Kalp Krizi  Sonrası Kök Hücre Tedavisi Gerçek Mi?" başlıklı konuşmasında, kök hücrenin tedavi  edici etkisine değinerek, bu alanın bilimsel kılavuzlar ile etik değerlere göre  takip edilmesi gerektiğini vurguladı.

Prof. Dr. Ulus, "Mutlaka, verdiğimiz hücre ne hücresi, özellikleri  nedir, canlılığı nedir bilmemiz gerekiyor. Ayrıca bu hastaları iyi takip etmemiz,  etik kurullarla birlikte çalışmamız ve bunların sonuçlarını görerek ilerlememiz  gerekiyor. Eğer bu şekilde yaparsak, fayda göreceğiz." şeklinde konuştu.

Kök hücre konusunun üzerinde uzun süre çalışılması gerektiğinin altını  çizen Ulus, "Kök hücremiz var, bütün hastalıklara çare mi? Hayır. Bugünkü  koşullarda her hastalığa çare değil. Ancak birçok hastalığa çare olabilmek için  umut ışığıdır." dedi.

Kalp krizinin ardından kendi özel araştırmalarında kök hücre  kullandıklarını da anlatan Ulus, "Bunların sonuçlarını önümüzdeki aylarda  yayınlayacağız. Olumlu sonuçlarını görüyoruz fakat bu her kök hücre için geçerli  değil. Bu bizim kullandığımız özel kök hücreler. Kalple ilgili özel veriliş  yöntemleri ve özel takiplerle ortaya çıkan bir konu." ifadelerini kullandı.

3 boyutlu bioprinter sayesinde doku basılabilecek

Plastik Estetik ve Rekonstrüktif Cerrahi Uzmanı Doç. Dr. Mehmet Veli  Karaaltın ise "Rejeneratif Tıpta Yeni Adımlar" başlıklı oturumunda, rejeneratif  tıbbın son 5 yıldır dünyada adını duyurmaya başladığını ifade etti.

Rejeneratif tıbbın kullanım alanlarına ilişkin örnek veren Karaaltın,  şöyle konuştu:

"Diyelim ki, biri karaciğer hastası ve karaciğer nakli adayı. Normalde  bir verici bulacak ve o vericinin karaciğeri kendisine nakledilecek. O nakilden  sonra da bir hayli ilaç alacak ve bağışılık sisteminin onu reddetmemesi için  mücadele edecek. Meşakkatli bir yol. İleride belki de bu rafa kalkacak. Şu an  daha işin başlangıcındayız ancak mutlaka o seviyelere gelecek. Şu anda diz  eklemiyle ilgili tüm sorunlara diz protezi yapılıyor. Muhtemelen diz protezi  tarihe karışacak.

Mamografi alanında yapay zeka devreye girdi. Yapay zekayla kanserli  dokuyu teşhis edebiliyorlar. Belki de 15 yıl sonra radyoloji dalına ihtiyaç  kalmayacak. 50 yıl sonra dahili dallara ihtiyaç azalacak ve belki de biz  cerrahlara çok az ihtiyaç kalacak. Çünkü yapay zekayla, datayla, robotlarla, doku  bankaları aracılığıyla, doku mühendisliğiyle, kök hücreyle olay çözülecek."

Doç. Dr. Karaaltın, tıp öğrencilerinin rejeneratif tıp ve gen  mühendisliği dallarına yönelmelerine dair tavsiye vererek, "Hipertansiyon ve  diyabet gibi bazı hastalıklar belki de daha anne karnındayken önlenecek. Kazayla,  travmayla oluşabilecek hasarlarda, sonradan gelişebilecek hastalıklarda sanırım  rejeneratif tıp bunların üstesinden gelecek." dedi.

Bir Kore firmasıyla "3 boyutlu bioprinter" projesi üzerinde  birliktelik sağladıklarını da anlatan Karaaltın, gelecekte hayata geçirecekleri  bu proje sayesinde doku basılabileceğini aktardı.

Sempozyumda, Yeditepe Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Genetik ve  Biyomühendislik Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Fatih Kocabaş da, "Hemoglobinapatiler için  Hematopoietik Kök Hücrelerde Gen Düzenleme Stratejilerinin Geliştirilmesi"  konusunda görüşlerini aktardı.

Konuşmaların ardından, Elif Şebnem Günaydın Umut Derneğine yapılan kök  hücre bağışlarının sertifikaları Prof. Dr. Ateş,  Prof. Dr. Ulus, Doç. Dr.  Karaaltın ve Dr. Öğr. Üyesi Kocabaş'a takdim edildi.

Ayrıca, Belki De Sensin ve Elif Şebnem Günaydın Umut Derneğince "Kök  hücre bağışçılığı nedir?", "Bağışçı olmak için neler yapmak gerekir?" konularının  yer verildiği günün son oturumunda, kök hücre bağışçılığının önemine dikkati  çekildi.

"Kök Hücre, Ürünler ve Farklılaşmaları", "Mezenkimal Kök Hücrelerin  Akut Gruft Versus Host Hastalığında Kullanımı", "Kanserde Tehlikeli Aktörler:  Kanser Kök Hücreleri", "Hücresel Tedavinin Dünü, Bugünü, Yarını", "İnflamatuar  Hastalıklarda Kök Hücre Uygulamaları", "Öğrencilik Döneminde Yapılabilecekler"  gibi konu başlıklarının ele alınacağı sempozyum, yarın sona erecek.