COP31'de kritik zirvede uzlaşı çıkmadı! Antalya'daki karar taslakları kabul edilmedi
Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31'de, ülkeler arasında beklenen uzlaşma sağlanamadı. İki haftadır devam eden müzakerelerin ardından hazırlanan örtü kararı taslakları, fosil yakıtlar, emisyon azaltımı ve iklim finansmanı gibi başlıklardaki görüş ayrılıkları nedeniyle kabul edilmedi.
2026.11.22 17:18 - Son Güncellenme: 2026.11.22 17:18 - Güncel - İHA
Türkiye'nin ev sahipliği ve başkanlığında, Avustralya'nın müzakereler başkanlığını yürüttüğü COP31, 14'üncü gününde önemli görüşmelere sahne oldu. EXPO 2016 Antalya yerleşkesindeki Anadolu Salonu'nda gerçekleştirilen üçüncü kapanış genel kurulunda, ülkelerin ortak bir karar üzerinde buluşması amacıyla hazırlanan metinler ele alındı. Ancak Avrupa Birliği ve bazı ülkelerin itirazları, müzakerelerin sonuçlandırılmasını engelledi.

Murat Kurum'dan COP31'de uzlaşı mesajı
Genel kurulun açılışında konuşan COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Antalya'da iki hafta boyunca insanlığın ortak geleceği için yoğun bir çalışma yürütüldüğünü söyledi. Farklı ülkelerden liderlerin, bakanların, bilim insanlarının ve müzakerecilerin bir araya geldiğini belirten Kurum, taraflar arasındaki görüş ayrılıklarını gidermek için son ana kadar çaba gösterildiğini ifade etti.
Hazırlanan örtü kararı taslağının ülkelerin katkılarıyla oluşturulduğunu aktaran Kurum, elektrifikasyon, 1,5 derece hedefi, uyum finansmanı ve okyanusların korunması gibi önemli konuların metinde yer aldığını kaydetti.
Ülkelerin bütün taleplerinin aynı anda karşılanmasının mümkün olmadığını belirten Kurum, uzlaşının farklı beklentileri ortak bir zeminde buluşturmak anlamına geldiğini dile getirdi.
Kurum, "Kimse istediği her şeyi almadı. Ancak herkes bu metinde kendini bulabilir. Uzlaşının manası da budur. İnşallah bu salondan çıkan karar, dünyaya çok taraflılığın hala sonuç üretebildiğini gösterecektir" dedi.
Konferansın Türkiye'de düzenlenmesine yönelik iradesi nedeniyle Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a teşekkür eden Kurum, çevre çalışmalarına verdiği destek dolayısıyla Emine Erdoğan'ı da andı. Ayrıca müzakereler başkanlığını yürüten Chris Bowen, BM İklim Değişikliği İcra Sekreteri Simon Stiell ve müzakere heyetlerine teşekkürlerini iletti.

Fosil yakıtlar nedeniyle ülkeler arasında anlaşmazlık yaşandı
Örtü kararı taslaklarının görüşülmesi sırasında en önemli tartışma başlıklarından biri fosil yakıtlardan uzaklaşma oldu. Avrupa Birliği, metinlerde bu konuda daha açık ve güçlü ifadelerin bulunmasını istedi. Emisyon azaltımına yönelik düzenlemelerin de küresel iklim hedeflerini karşılamakta yetersiz kaldığı savunuldu.
Avrupa Birliği'nin yanı sıra Panama, Marshall Adaları, Norveç, Vanuatu ve Belize de taslakların mevcut haliyle kabul edilmesine itiraz etti.
İtirazların ardından söz alan Murat Kurum, başkanlık tarafından hazırlanan metnin ülkelere dayatılmadığını belirtti. Salonda taslağa karşı çıkan tarafların bulunduğunu ifade eden Kurum, mevcut şartlarda uzlaşma sağlanamadığını açıkladı.
Böylece elektrifikasyon, emisyon azaltımı, iklim bilimi, uyum finansmanı, okyanuslar ve dağların korunması gibi başlıkları içeren örtü kararları kabul edilmedi.
Vanuatu ve Belize'den 1,5 derece hedefi için tepki
Genel kurulda özellikle iklim değişikliğinin etkilerine karşı hassas durumda bulunan ada ülkeleri, daha güçlü taahhütler alınması gerektiğini savundu.
Vanuatu temsilcisi, küresel sıcaklık artışının 1,5 dereceyle sınırlandırılmasının ülkesi açısından hayati önem taşıdığını belirterek fosil yakıtlardan uzaklaşılması konusunda daha somut adımlar atılmasını istedi.
Belize temsilcisi de hazırlanan karar taslağının mevcut haliyle 1,5 derece hedefinden uzaklaşılmasına neden olabileceğini öne sürdü ve bu şartlarda uzlaşıya katılmayacaklarını bildirdi.
Panama temsilcisi ise iklim politikalarının bilimsel gerçekler doğrultusunda şekillendirilmesi gerektiğini vurgulayarak, "Atmosfer müzakere etmez, bilim müzakere etmez ve gezegen daha fazla bekleyemez" ifadelerini kullandı.
Fiji ve Bhutan'dan ayrı karar önerisi
Örtü kararlarının kabul edilmemesinin ardından bazı ülkeler, üzerinde daha kolay uzlaşılabilecek konuların bağımsız kararlar halinde değerlendirilmesini önerdi.
Fiji temsilcisi, okyanusların korunmasına ilişkin taslakta bulunan 10 paragrafın değiştirilmeden ayrı bir karar olarak kabul edilmesini talep etti.
Denize Kıyısı Olmayan Gelişmekte Olan Ülkeler Grubu adına konuşan Bhutan temsilcisi de bu öneriye destek verdi. Bhutan, dağ ekosistemleri ve iklim değişikliği konusunun ayrıca ele alınmasını istedi.
Pakistan, Suriye ve Venezuela taslağın kabulünü destekledi
Genel kurulda bazı ülkeler, metindeki eksikliklere rağmen örtü kararlarının kabul edilmesi gerektiğini savundu. Pakistan, Suriye, Venezuela ve Bhutan bu yönde görüş bildiren ülkeler arasında yer aldı.
Venezuela temsilcisi, Türkiye'nin müzakere sürecindeki çalışmalarına teşekkür ederek Antalya'da hazırlanan kararın kabul edilmesini destekledi. Temsilci, "Bu karar Antalya'nın adını taşıyacaktır ve bugün kabul edilmeyi hak etmektedir" dedi.
Mısır temsilcisi ise iklim finansmanı ve ticaret konularında beklentilerin karşılanmadığını kabul etmekle birlikte taslağın kabul edilmesinden yana olduklarını açıkladı. Ülkeler arasındaki karşılıklı suçlamaların müzakerelere zarar verdiğini belirten temsilci, güven ortamının korunması gerektiğini vurguladı.
Kenya temsilcisi, Afrika'nın iklim değişikliği karşısındaki özel ihtiyaçlarının metinde yeterince yer bulmadığını savundu. Uyum finansmanının üç katına çıkarılması hedefi için somut bir mali tutar ve başlangıç düzeyi belirlenmemesini eleştirdi.
Japonya ve Nepal temsilcileri de uzlaşma sağlanamamasından duydukları üzüntüyü dile getirerek taraflara ortak bir karar için çalışmayı sürdürme çağrısı yaptı.
COP31'de karar alma sistemi de gündeme geldi
Peru temsilcisi, Latin Amerika ve Karayipler Bağımsız Birliği (AILAC) adına yaptığı konuşmada müzakerelerin yürütülme biçimini eleştirdi. Nihai metinlerin ülkelere sabaha karşı iletilmesinin değerlendirme sürecini zorlaştırdığını belirten temsilci, karar alma yöntemlerinin yeniden ele alınmasını istedi.
Oylama sisteminin de değerlendirilmesine açık olduklarını ifade eden Peru temsilcisi, bu önerinin uzlaşı ilkesine karşı çıkmak amacı taşımadığını belirtti. Temsilci, "Bunları uzlaşı ilkesine karşı olduğumuz için önermiyoruz. Uzlaşının yeniden sonuç üretebilmesi için öneriyoruz" dedi.
Brezilya temsilcisi, taslakta COP30 döneminde başlatılan uygulama girişimlerine ve orman restorasyonuna yeterince yer verilmediğini savundu. Karbon yakalama ve depolama teknolojileriyle ilgili ifadelerin daha dengeli hazırlanması gerektiğini de dile getirdi.
İran temsilcisi ise gelişmiş ülkelerin iklim finansmanı ve teknoloji transferi konusundaki sorumluluklarına dikkat çekti. İklim değişikliğine uyum çalışmalarının, emisyon azaltımıyla birlikte öncelikli gündem maddeleri arasında bulunması gerektiğini belirtti.