CHP Bursa Milletvekili Sarıbal: "Çiftçi borçları tarımsal desteğin 6 katı!"

Türkiye'deki tarım ve hayvancılık politikalarının iyileştirilmesi için verdiği mücadele ile bilinen CHP Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, bu kez tarım desteklerini gündeme taşıdı. Konuyla ilgili basın açıklaması yapan Sarıbal,  2000'li yılların başından itibaren tarıma verilen desteklerin  toplamının milli gelirin binde 6'sını aşmayacak biçimde planlandığını söyledi.  "2006 yılında AKP iktidarı tarafından çıkarılan Tarım Kanunu'nda saptanmış olan Gayri safi yurtiçi hasılanın yüzde 1'i olan asgari destekleme harcaması hedefine hiçbir zaman ulaşılmamıştır" diyen Sarıbal, "Genellikle destekleme fiyatları piyasa fiyatları seviyesinde tutulmuş; bu fiyatlarda rekabet edemeyen küçük ve orta ölçekli çiftçilerin yerini tarım şirketleri almaya başlamıştır" eleştirisinde bulundu.

Sarıbal, çiftçilerin desteklenmesinin keyfi bir tercih değil bir zorunluluk olduğunu vurguladı. Bu zorunluluğun sebebinin  çiftçilerin girdi satın alırken veya ürünlerini satarken, piyasa koşullarından dolayı çift yönlü sömürüye açık olmaları olduğunu ifade eden Sarıbal,  "2015 üretim yılında çiftçilere verilen ve 2016 üretim yılında verilecek olan tarım destekleri birlikte değerlendirildiğinde; şu sonuçlar ortaya çıkmaktadır" diyerek tarım açısından vahim olan tabloyu kamuoyuyla paylaştı:

"Çiftçilerin satın aldıkları 43 farklı makine ve ekipmana yüzde 50 hibe desteğini öngören Makine ve Ekipman Tebliği 2015 yılında yayımlanmamış ve söz konusu destek kaldırılmıştır. Bakanlığın yaptığı araştırmada makine ve ekipman desteğinin tarıma, çiftçilere, imalat sektörüne çok olumlu katkılar sağladığı sonucuna varılmasına karşılık; desteğin kaldırılması makineleşme sürecini olumsuz yönde etkileyecektir.  Yaygın hayvansal üretim kredilerinde 2015 yılında 500 bin lira olan kredi üst limiti 2016 yılı için 200 bin liraya, Yaygın bitkisel üretim kredi üst limiti ise, 500 bin liradan 250 bin liraya düşürülmüştür."

2016 üretim yılında çiftçiye verilecek tarım desteklerinin de yeterli olmadığının altını çizen Sarıbal, Geçen yıl Gübre desteğinin ön şartı olarak uygulanan toprak analizine artık destek verilmeyeceğini,  böylece bu alana yatırım yapmış olanlarla söz konusu laboratuvarlarda istihdam edilen -başta Ziraat Mühendisleri olmak üzere- çok sayıda kişinin mağdur olacağını ifade etti. Sarıbal,toprak analizi desteğinin kaldırılmasının, kimyasal gübrelerin bilinçli kullanımını olumsuz yönde etkileyeceğini de sözlerine ekledi.

 'Daha düşük destek alacaklar'

Bu yıl gübre ve mazot desteğinin ürün grubu farkı gözetilmeksizin 11 TL/dekar olarak ödeneceğini hatırlatan Sarıbal,  "Bu birleştirme sonucunda, bazı ürünleri yetiştiren çiftçilerimiz geçen yıla göre daha düşük destek alacaklar. Böylelikle kimyasal gübrede yapılan KDV indirimi de anlamsız hale gelecek. Örneğin geçen yıl (toprak analizi desteğiyle birlikte) dekar başına 18 lira 65 kuruş destek alan yağlı tohum üreticileri, bu yıl yalnızca 11 lira destek alacaklar" şeklinde konuştu. Prim desteklerinde de bazı ürünlerde artışa gidilmediğini hatırlatan Sarıbal, yapılan artışların ise yetersiz olduğunu hatırlattı.

 'Verimliliğe katkı sunan 3 bin kişi işsiz kalacak'

Tarımsal Yayım ve Danışmanlık hizmetinin bünyelerinde danışman istihdam eden üretici örgütleri ve ziraat odaları, tarımsal danışmanlık dernekleri/vakıfları, tarımsal danışmanlık şirketleri ve serbest tarım danışmanları tarafından verildiğini hatırlatanSarıbal, "2016 yılı desteklemelerinde bu hizmeti verecekler ziraat odası ve üretici örgütleri olarak belirlenmiştir. Ayrıca istihdam edilecek olan tarım danışmanı sayısı da 8'den 2'ye; ücretler de yıllık 36 bin liradan 20 bin liraya düşürülmüştür. Tarım Danışmanı meslektaşlarımız üretimin, kalitenin, verimliliğin artması noktasında çok önemli katkılarda bulunmaktadırlar. Sayın Bakana yaptıkları bu değişiklikle, en az 3 bin gencimizi işsiz bırakacaklarını hatırlatmak isterim. Bu karar tekrar gözden geçirilmelidir" ifadesini kullandı.

 'Büyük işletmelerin çıkarı gözetiliyor!'

Hayvancılıkta büyük işletmeleri önceleyen, koruyan, kollayan destekleme sisteminin devam ettiğini söyleyen Sarıbal, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Hayvancılık destekleri doğrudan üreticilere ödenecek; ancak bu desteklerden yüzde 2 - 3 oranında kesinti yapılarak birliklere verilecek. Bu kararname ile, destekler birlikler aracılığıyla üreticiye ödenirken binde 2 olan kesinti oranı 10 kat veya daha fazla artırılmış olmaktadır. Bu değişikliğin gerekçesini anlamakta güçlük çekiyoruz.  2016 yılında da sözleşme yapmayan çiftçiye çiğ süt desteği verilmeyecek. En yaygın destek kalemi olan ve üreticiler için temel destek kabul edilen anaç hayvan desteği kaldırıldı. Bunun yerine buzağı desteği temel destek olarak uygulanacak"

'Çiftçi gelirini kredi borcuna yatırıyor!'

"Tarımsal desteklerinin düşüklüğü, girdi maliyetlerinin yüksekliği ve ürününü değerinde satamaması nedeniyle para kazanamayan çiftçi; ürününden elde ettiği geliri aldığı kredi borçlarına yatırmaktadır. 2015 yılında tarımsal transferler 10 milyar Lira dolayında gerçekleşirken; çiftçilerin bankalara olan borcu 60 milyar Liraya yükselmiştir. Yani tarımsal destekleme ödemeleri, çiftçinin kullandığı banka kredisinin altıda biri kadardır."

Tarımın insan hayatı için kritik önem taşıdığını hatırlatan Sarıbal,  "Sorunların çözümü için tarımın, cefakâr çiftçilerimizin her zamankinden daha çok desteklenmesi ve desteklerin uzun vadeli planlaması gerekmektedir" dedi.