Çalışan annelere müjde! Yeni kurallar geliyor

Düzenleme taslağında yalnızca çocuk bakımına yönelik koşullar değil, hamilelik ve emzirme dönemindeki çalışanların iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin hükümler de yer alıyor. Ancak söz konusu düzenlemeler henüz taslak aşamasında bulunuyor.

150 KADIN ÇALIŞANI BULUNAN İŞ YERLERİNE KREŞ ŞARTI

Hazırlanan taslağa göre, 150 ve daha fazla kadın çalışanı bulunan iş yerlerinde çalışanların 0-6 yaş grubundaki çocuklarına yönelik bakım hizmetlerinin sağlanması amaçlanıyor. Bu kapsamda işverenlerin iş yerinde kreş, gündüz bakımevi veya okul öncesi eğitim kurumu açması, birden fazla işverenin ortak bir kurum kurması ya da yetkili kuruluşlarla anlaşma yapması seçenekleri üzerinde duruluyor.

Planlanan düzenlemede, bu kurumların kuruluş ve işletme giderlerinin işverenler tarafından karşılanması öngörülüyor. Böylece çalışan ebeveynlerin çocuk bakımına erişiminin kolaylaştırılması ve iş hayatındaki sorumluluklarını sürdürürken yaşadıkları güçlüklerin azaltılması hedefleniyor.

Çalışan sayısının hesaplanmasında ise işverenin aynı ilçe sınırları içerisindeki farklı iş yerlerinde çalışan kadınların toplamının dikkate alınması planlanıyor. Ayrıca annesi hayatını kaybetmiş veya velayeti babasına verilmiş çocukların babası olan erkek çalışanların da gerekli çalışan sayısının belirlenmesinde hesaba katılması öngörülüyor.

100 KADIN ÇALIŞANI OLAN İŞ YERLERİNDE EMZİRME ODASI DÖNEMİ

Taslakta dikkat çeken bir diğer başlık ise emzirme odalarına ilişkin düzenleme oldu. Yaş ve medeni durum ayrımı yapılmaksızın 100 ve daha fazla kadın çalışanı bulunan iş yerlerinde emzirme odası oluşturulması şartının getirilmesi planlanıyor.

Yeni düzenlemeyle emzirme odalarının kullanım amacının da genişletilmesi hedefleniyor. Buna göre bu alanların yalnızca çocukların emzirilmesi için değil, anne sütü sağımının yapılabilmesi ve elde edilen sütün uygun koşullarda muhafaza edilebilmesi için de elverişli hale getirilmesi öngörülüyor.

Söz konusu değişikliğin, çalışma hayatına devam eden annelerin ihtiyaçlarını daha kapsamlı biçimde karşılaması amaçlanıyor.

GEBE VE EMZİREN ÇALIŞANLAR İÇİN YENİ İŞ GÜVENLİĞİ ÖNLEMLERİ

Yönetmelik değişikliği taslağında, hamile, yeni doğum yapmış ve emziren çalışanların iş yerlerinde karşılaşabileceği risklere yönelik işveren sorumluluklarının da yeniden düzenlenmesi planlanıyor.

Çalışma ortamında sağlık ve güvenlik açısından risk tespit edilmesi halinde öncelikle çalışma koşullarının veya çalışma saatlerinin geçici olarak değiştirilmesi öngörülüyor. Bu önlemlerin yeterli olmaması ya da iş yeri hekiminin gerekli görmesi durumunda çalışanın başka bir işe aktarılması gündeme gelebilecek.

Başka bir görevde çalıştırılan kişinin ücretinde kesinti yapılmaması da taslakta yer alan hükümler arasında bulunuyor. Uygun bir işe geçişin mümkün olmaması halinde ise çalışanın talebi doğrultusunda, ilgili mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla ücretsiz izin verilmesi seçeneği öngörülüyor. Bu izin süresinin yıllık ücretli izin hesabına dahil edilmemesi de planlanan değişiklikler arasında yer alıyor.

GEBE ÇALIŞANLAR HANGİ İŞLERDE ÇALIŞTIRILAMAYACAK?

Taslakta, hamile çalışanların maruz kalabilecekleri fiziksel ve kimyasal risklere karşı çeşitli sınırlamalar getirilmesi de amaçlanıyor. Buna göre ani darbe, sarsıntı ve uzun süreli titreşim riski bulunan işlerde gebe çalışanların görevlendirilmemesi öngörülüyor. Ayrıca 80 desibeli aşan gürültünün bulunduğu ortamlarda çalıştırılmalarına yönelik kısıtlamalar planlanıyor.

İyonlaştırıcı radyasyon kaynaklarının bulunduğu veya radyasyonla kirlenmiş alanlar, belirli biyolojik etkenlerin risk oluşturduğu işler ve kurşun türevleri başta olmak üzere bazı tehlikeli kimyasallara maruz kalınabilecek çalışma alanları da taslak kapsamında ele alınıyor.

Gebe ve emziren çalışanların yer altı maden işlerinde görevlendirilmemesi de planlanan düzenlemeler arasında bulunuyor. Bunun yanında işverenlerin çalışma saatlerini ve dinlenme aralarını yeniden değerlendirmesi, uygun durumlarda oturarak çalışma imkanı sağlaması ve yüksekte çalışma gibi düşme riski taşıyan faaliyetlerde gerekli önlemleri alması öngörülüyor.

Çalışanların beslenme molalarına ve temiz içme suyuna erişiminin sağlanması da taslakta üzerinde durulan konular arasında yer alıyor.

DÜZENLEME NE ZAMAN YÜRÜRLÜĞE GİRECEK?

Hazırlanan yönetmelik değişikliği taslağında yürürlük tarihleri için farklı uygulamalar öngörülüyor. Buna göre kreş ve gündüz bakımevlerinin yetkilendirilmesine ilişkin hükümlerin 31 Aralık 2027 tarihinde, diğer hükümlerin ise yönetmeliğin yayımlandığı tarihte yürürlüğe girmesi planlanıyor.

Düzenlemenin yürürlüğe girebilmesi için ilgili mevzuat sürecinin tamamlanması gerekiyor. Taslakta yer alan hükümler kesinleşip yayımlanana kadar uygulamanın nihai kapsamı ve koşullarının değişebileceği göz önünde bulundurulmalı.