Buzdolabında bile çoğalıyor! Uzmanlardan Listeria bakterisi uyarısı

Son günlerde peş peşe gelen gıda güvenliği uyarılarıyla birlikte Listeria bakterisi yeniden gündemin en çok konuşulan sağlık başlıklarından biri oldu. Özellikle hazır tüketilen gıdalar ve süt ürünleriyle ilişkilendirilen bu bakteri, hamileler, ileri yaştaki bireyler ve bağışıklık sistemi zayıf kişiler için ciddi sağlık riskleri oluşturabiliyor. Uzmanlar, Listeria'nın hangi besinlerde görülebileceği, nasıl bulaştığı ve enfeksiyon belirtilerinin erken fark edilmesinin hayati önem taşıdığı konusunda vatandaşları dikkatli olmaya çağırıyor.

LİSTERİA BAKTERİSİ NEDİR, NEDEN GÜNDEMDE?

Gıda güvenliği konusunda yapılan son uyarılar, Listeria monocytogenes adlı bakteriyi yeniden kamuoyunun gündemine taşıdı. Gıda kaynaklı enfeksiyonlara yol açabilen bu bakteri, hijyen koşullarının yetersiz olduğu üretim, işleme veya saklama süreçlerinde gıdalara bulaşabiliyor. 

LİSTERİA HANGİ GIDALARDA GÖRÜLEBİLİYOR?

Listeria bakterisi en çok pastörize edilmemiş süt ve süt ürünleri, yumuşak peynir çeşitleri, salam, sosis, jambon gibi şarküteri ürünleri ile çiğ ya da yeterince pişirilmemiş etlerde tespit edilebiliyor. Bunun yanı sıra hazır tüketilen soğuk yiyecekler, iyi yıkanmamış sebze ve meyveler ile çiğ deniz ürünleri de risk taşıyan besinler arasında gösteriliyor.

Ancak uzmanlar, bu ürünlerin tamamının bakteri içerdiği yönünde bir algı oluşturulmaması gerektiğinin altını çiziyor. Asıl riskin, üretimden tüketime kadar geçen süreçte hijyen kurallarına uyulmaması halinde ortaya çıktığı belirtiliyor.

BUZDOLABINDA BİLE ÇOĞALABİLİYOR

Listeria'yı diğer birçok gıda kaynaklı bakteriden ayıran en önemli özelliklerden biri ise düşük sıcaklıklarda yaşamını sürdürebilmesi. Uzmanlara göre bakteri, buzdolabı koşullarında da çoğalabildiği için hazır tüketilen gıdaların uygun sıcaklıkta saklanması, son kullanma tarihlerinin kontrol edilmesi ve mümkün olduğunca iyice ısıtılarak tüketilmesi büyük önem taşıyor.

LİSTERİA NASIL BULAŞIYOR?

Enfeksiyonun en yaygın bulaşma yolu, bakteriyle kirlenmiş gıdaların tüketilmesi olarak gösteriliyor. Doğada toprakta, suda ve bazı hayvanlarda bulunabilen Listeria, üretim veya işleme aşamalarında et ve süt ürünlerine geçebiliyor. Ev ortamında ise çiğ ve pişmiş gıdaların aynı kesme tahtası ya da mutfak ekipmanlarıyla hazırlanması çapraz bulaşma riskini artırabiliyor.

Hamilelik döneminde bakterinin plasenta yoluyla bebeğe geçebildiği, doğum sırasında da bulaşma ihtimalinin bulunduğu belirtiliyor. Bu nedenle uzmanlar, özellikle hamilelerin, yaşlı bireylerin ve bağışıklık sistemi zayıf kişilerin pastörize edilmemiş süt ürünlerinden, iyi pişmemiş etlerden ve hijyeninden emin olunmayan hazır gıdalardan uzak durmasını öneriyor.

LİSTERİA ENFEKSİYONUNUN BELİRTİLERİ NELER?

Listeria enfeksiyonu çoğu kişide ateş, kas ağrısı, halsizlik, mide bulantısı, kusma ve ishal gibi belirtilerle kendini gösterebiliyor. Bazı vakalarda hastalık hafif seyretse de risk grubundaki kişilerde çok daha ağır tablolara neden olabiliyor.

Tedavi edilmediğinde enfeksiyonun kan dolaşımına ve merkezi sinir sistemine yayılabileceğine dikkat çekiliyor. Bu durumda menenjit, sepsis, bilinç bulanıklığı, denge kaybı ve ense sertliği gibi ciddi sağlık sorunları gelişebiliyor. Hamilelerde ise hastalık hafif belirtilerle ilerlese bile düşük, erken doğum veya bebeğin enfekte olması gibi önemli sonuçlar doğurabiliyor.

Uzmanlar, riskli olduğu düşünülen bir gıdanın tüketilmesinin ardından ateş, kas ağrısı ya da mide-bağırsak şikayetleri görülmesi halinde vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini vurguluyor.