Bursalılardan Bosna ziyareti

HABERMERKEZİ/BURSADABUGÜN

Sadece Bursa'da değil Balkanlarda Türklerin de yaşadığı bölgelerde ramazan ayının manevi iklimini yaşatmak için kolları sıvayan Büyükşehir Belediyesi, Makedonya, Bulgaristan ve Kosova'nın ardından rotayı Bosna Hersek'e çevirdi. Dün sabah saatlerinde Merinos'tan hareket eden 16 kişilik kafile yaklaşık 2.5 saatlik bir yolculuğun ardından İstanbul Havalimanı'na geldi.  Kısa bir havaalanı turunun ardından heyet, uçakla Bosna Hersek'in başkenti Saraybosna'da bulunan ve vilayetle aynı ismi taşıyan havaalanına indi.



İMDADA TİKA YETİŞTİ

Kendilerini karşılayan organizasyon ekibiyle bir araya gelen Bursa kafilesi, düzenlenecek olan iftar programından önce bir tarih yolculuğuna çıktı. Kafile ilk olarak tarihi Konyiç Köprüsü'ne geçti. 19'uncu Osmanlı Padişahı 4'ncü Mehmet'in 1682 yılında inşa ettirdiği köprü, İkinci Dünya Savaşı sırasında büyük hasar gördü. 3 Mart 1945 yılında, Konjic şehrinin kurtuluşunda, Alman Naziler tarafından mayınlarla yıkıldı. Neretva nehrinde bulunan bu köprü Bosna ile Hersek bölgelerinin birleştiği nokta olarak da kabul ediliyor. Tıpkı tarihi Mostar Köprüsü'nde olduğu gibi TİKA marifetiyle Türkiye bu yapının restore edilmesi için öncülük etti.



OSMANLI GÖNÜLLERİ FETHETTİ

Heyet Neretva Nehri'nin doğal güzelliğine paralel olarak giden karayoluyla Blagay Şelalesi'nin yanında bulunan Alperenler Tekkesi'ne geçti. Blagay, Mostar'ın içinden de geçen ve Bosna-Hersek'in en büyük nehirlerinden biri olan 'Neretva'nın önemli kollarından biri olan 'Buna Nehri'nin doğduğu yer olarak kabul ediliyor. Osmanlı İmparatorluğu, Bosna'ya gelmeden önce dervişleri bölgeye göndermiş ve Müslümanlığı yaymak için bu kişiler görevlendirilmiş. Bektaşi dervişlerinin hoşgörülü ve özellikle hakkaniyetli tavırları, tarih boyunca hep karmaşa ve savaş içinde yaşamış, bölge halkının Müslümanlığa büyük sempati duymasını sağlamış. Osmanlı da bu yeni Müslüman olan halka hemen kucak açtı ve kendi öz halkı olarak kabul etti. Osmanlıların en fazla yatırımı da bu bölgeye ve halkına yaptığı ifade ediliyor.

SALTUK VE BLAGAY TEKKESİ

Blagay Tekkesi'nin çok önemli kahramanı ise Sarı Saltuk... Sarı Saltuk, Fatih Sultan Mehmet'in oğlu Cem Sultan'ın himayesinde derlenen ''Saltukname'' adıyla da bilinen halk efsanesinin kahramanı. Anadolu'nun ve Rumeli'nin fethi sırasında önemli rol oynayan efsaneleştirilmiş bir Bektaşi babası olarak biliniyor. İznik'te de türbesi olduğu bilinen Sarı Saltuk, Müslümanların yanı sıra bağışlayıcı ve adil yapısıyla Hıristiyanların da sempatisini kazanmış. Bu yüzden de Blagay Türbesi turistlerle dolup taşıyor. Bölgedeki mezar taşlarına incelemelerde bulunan heyet, buradan sonra İstanbul Vakfı tarafından yaptırılan Bosna-Türk kardeşliğini sembolize eden camiyi inceledi.



MOSTAR ZİYARETİ

Ekibin son durağı ise Bosna Hersek'in en önemli şehirlerinden Mostar oldu. Arnavut kaldırımlı sokaklarından geçerek şehrin tarihi dokusunu teneffüs eden Bursa ekibi için beklenen buluşma dakikalar sonra gerçekleşti. Tarihi Mostar Köprüsü'ne ulaşan heyet, keyifli anlar yaşadı. Öte yandan Mostar'ın restorasyonu için Türkiye, 1.5 milyon dolar destek sağlarken, toplamda 11.5 milyon dolarlık bir çalışma gerçekleştirildi. Ekip ardından Büyükşehir Belediyesi'nin Yunus Emre Enstitüsü'nde düzenlediği iftar programına katıldı. Başkanvekili Mehmet Kürşat Çapar'ın liderliğindeki heyet organizasyonun ardından başkent Saraybosna'ya dönerek konaklayacağı otele yerleşti. Başkent'te turistik bir tur gerçekleştirecek olan heyet öğleden sonra Türkiye'ye dönecek.

MOSTAR'IN HİKAYESİ

Mostar'ın merkezinden akan Neretva nehri üzerindeki iki köprüden biri olan Mostar Köprüsü (Mostarska Úuprija), Eski Köprü (Stari Most) ve Neretva Köprüsü (Most na Neretvi) adlarıyla da anılmaktadır. XV. yüzyılın ikinci yarısında Osmanlılar'ın fethettiği şehir tahtadan bir köprü etrafında kurulduğu için buraya Most (köprü), Mostići veya Mostar, Mostari (köprücüler) deniliyordu (İA, VIII, 429). Dünya mimarlık anıtları listesinde yer alan ve şehre tek başına mimari bir değer katan köprünün ilk defa hangi tarihte kimin tarafından kime yaptırıldığı konusunda farklı görüşler ileri sürülmüştür. Yerinde daha önce bir Roma köprüsü olsa bile bu yapı bütünüyle bir Osmanlı devri Türk eseridir. Yapının mimarının Sinan'ın öğrencilerinden Hayreddin olduğu, Ahmed Refik Altınay'ın yayımladığı bir belge ile de ispatlanmış bulunmaktadır.  28,59 m. genişliğinde bir açıklığa sahip yapının ayakları her iki kıyıda farklı kotlardaki kayalara oturduğundan değişik yüksekliktedir. Kemer kavisi 12,02 m. irtifaındaki yapı su seviyesine göre nehirden de yaklaşık 21 m. yüksekliktedir. Köprünün genişliği üstte 4,50 m. olup iki yandaki korkuluklar 25 cm. kalınlığında ve 95 cm. yüksekliğindedir. Mostar Köprüsü, Osmanlılar zamanından beri gençlerin nehre atlayarak cesaretlerini gösterdikleri bir mekân olmuş, II. Dünya Savaşı'ndan sonra bu âdet bir spor türü halini almıştır. Bosnalı gençlerin evlenmek istedikleri kızlar için kendilerini ispatlama adına köprüden atlayış gerçekleştirdikleri aktarılmaktadır.