Bursa'ya korkutan rapor! Termik santral gerçeği - ÖZEL HABER

Rabia DENİZ/BURSADABUGUN.COM

Keles'in Kozağacı Vadisi'nde yer altındaki kömürün çıkarılması için planlanan termik santral projesine karşı ortak bir tepkide birleşen Bursa'nın başı şimdi de kent merkezinin tam ortasında kurulmak istenen kömürlü termik santral projesiyle dertte... Kozağacı Vadisi'ne kurulması planlanan termik santrali projesinin akıbeti henüz belirlenmezken, Bursa'ya bir kötü haber de Demirtaş Organize Sanayi Bölgesi yönetiminden geldi. Türkiye'nin en büyük organize sanayi bölgelerinden biri olan DOSAB'da buhar ve elektrik ihtiyacını karşılamak üzere tamamen yerli kömür ile çalışacak Buhar ve Enerji Üretimi Tesisi kuruluyor. Kentin içinde termik santral yapılmasına ise tepkiler büyük... Peki Bursa termik santrale neden karşı çıkıyor? Termik santralin sağlık üzerindeki etkileri bilimsel bir raporda ortaya konuldu. Üstelik çok da uzakta değil, yanı başımızda bulunan Orhaneli'de...

ORHANELİ'DE SOLUNUM FONKSİYONLARINDA AZALMA

Uludağ Üniversitesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı'nda görevli uzmanlar, Orhaneli Termik Santrali'ni inceleyerek bölgede yaşayan vatandaşlara etkisini araştırdı ve önemli sonuçlara imza attı. Kayıhan Pala, Alpaslan Türkkan, Harika Gerçek, Erdinc Osman ve Hamdi Aytekin'in imza attığı araştırmaya göre termik santrallerin sağlık etkisi daha çok hava kirliliği nedeniyle özellikle solunum ve dolaşım sistemlerinde rahatsızlıklara yol açıyor ve hastalıklara neden oluyor. Uzmanların Orhaneli'de yaptığı araştırmada ise termik santral çevresinde yaşayanların solunum fonksiyonlarında azalma olduğu belirlendi. Bu etkilenmenin sigara içmeyenleri daha yüksek düzeyde etkilediği belirtiliyor. Termik santraller yakınlarındaki alanlarda yaşayan balıklarda cıva düzeyinin artmasının yanı sıra arsenik maruziyetine bağlı melanom dışı cilt kanserleri ve erken doğumlarda artış görüldüğü ifade edildi. 

KANSERLERDE ARTIŞ

Greenpeace'in hazırladığı 'Sessiz Katil' adlı termik santral raporunda da açıkça anlatılıyor. Türkiye'de Afşin- Elbistan Termik Santrali çalışanlarında yapılan bir araştırmada kontrol grubuna göre termik santralde çalışanlarda sitogenetik hasar anlamlı derecede yüksek bulunduğu belirtildi. Yatağan'da yapılan araştırmada ise termik santralin çevresinde yaşayanlarda solunum fonksiyonları kontrol grubuna göre anlamlı derecede azaldı. Bunun nedeninin santralin yarattığı hava kirliliğinin yol açtığı tıkayıcı akciğer hastalıklarının bir nedeni olduğu ortaya çıktı.

KORKUTAN RAKAMLAR

Greenpeace, Avrupa ve Türkiye'deki kömür santrallerinin sağlığa etkisine ışık tutma amacıyla Stuttgart Üniversitesi'ne bir rapor hazırlattı. Bu raporla, Türkiye'de faaliyet halindeki 19, Avrupa Birliği'nde yine faaliyetteki 300 kömürlü termik santralin her birinin insan sağlığı üzerindeki etkileri araştırıldı. Bunun yanı sıra, gerçekleştirilmesi planlanan 100 yeni projenin de muhtemel etkileri araştırmaya dahil edildi. Gelişmiş bir sağlık etkisi değerlendirme modeli kullanılarak hazırlanan bu rapor, Türkiye'de kömürlü santrallerin ürettiği kirlilik yüzünden binlerce erken ölüm yaşandığını ortaya koyuyor.  Yine rapora göre, Türkiye'de sadece 2010'da, bu kirliliğe maruz kalanların ömrü yaklaşık 79 bin saat kısaldı. Bu sonuçlar, 2010 yılında Türkiye'de kömürden kaynaklı ölümlerin, trafik kazalarında yaşanan can kayıplarının neredeyse 2 katı olduğunu gösteriyor.

- Kömür yakıtlı enerji santralleri, Türkiye'nin en yüksek kükürtdioksit salım kaynağını oluşturuyor ve bu da parçacık kirliliğinin temel nedenlerinden biri.  Santraller ince kül ve kurum salmanın yanı sıra yüksek miktarda azot oksit de yayarak, endüstri sisi oluşumunda rol oynuyor. Kömürlü enerji santralleri, aynı zamanda, arsenik ve cıva salımlarının da en büyük kaynaklarından biri.
- Kömürlü termik santraller, Türkiye ve dünya genelinde havayı en çok kirleten etmenler arasında yer alıyor. Kömür kaynaklı asit gazıyla kurum ve kül emisyonları, akciğerler ve kan dolaşımındaki mikroskobik parçacık kirliliğinin en büyük endüstriyel sebebi olarak kabul ediliyor. Bu kirlilik ile kalp krizi ve akciğer kanseri arasında anlamlı bir ilişki olduğu yıllarca yapılan araştırmalar sonucunda kanıtlandı. Dahası, astım krizleri ve diğer solunum problemlerini de beraberinde getirerek; bebek, çocuk ve yetişkinlerin sağlığına zarar veriyor.
- Santrallerin bacalarından çıkan kurşun, arsenik ve kadmiyum gibi binlerce kilogramlık zehirli metal, hem kanser riskini yükseltiyor, hem de çocuk gelişimini olumsuz etkiliyor.

2010 YILINDA KÖMÜRLÜ TERMİK SANTRALLERE BAĞLI YAŞAM YILI KAYBI

Santral/Bölge Şirket Yaşam Yılı Kaybı İş Günü Kaybı

Orhaneli Termik Santrali EÜAŞ 350 7370
Afşin-Elbistan Termik Santrali A Ünitesi EÜAŞ 20.190 431.270
Soma Termik Santrali Soma Elektrik 13.400 282.640
Tunçbilek Termik Santrali EÜAŞ 7060 149.160
Seyitömer Termik Santrali EÜAŞ 2580 54.350
Kangal Termik Santrali EÜAŞ 2490 52.620
Afşin-Elbistan Termik Santrali B Ünitesi EÜAŞ 2190 46.840
İsken Sugözü Termik Santrali İsken Enerji 1950 41.780
Zonguldak Eren Termik Enerji Santrali (ZETES 1-2) Eren Enerji 1850 39.670
Çayırhan Termik Santrali Park Termik 1300 27.250
Kemerköy Termik Santrali Kemerköy Elektrik 1180 24.590
Yatağan Termik Santrali Yeniköy Elektrik 1120 23.350
Çatalağzı Termik Enerji Santrali (ÇATES) EÜAŞ 900 18.750
Silopi Termik Santrali Silopi Elektrik 820 17.170
Çolakoğlu Termik Santrali Çolakoğlu Enerji 710 14.800
İÇDAŞ Termik Santrali İÇDAŞ Çelik Enerji 700 15.070
Çan Termik Santrali EÜAŞ 690 14.540
İÇDAŞ Bekirli Termik Santrali İçdaş Elektrik 630 13.300
Yeniköy Termik Santrali Yeniköy Elektrik 420 8850