Bursa'nın romanları mutlu! "İlle de roman olsun" demiyorlar

Cumhuriyet Üniversitesi Sosyoloji Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Güney Nair ve Ayşe Genç tarafından yürütülen araştırmaya Hacivat, Demirkapı, Kızyakup Mahallelerinde yaşayan 372 roman yurttaşımız katıldı.

Bursa'da yaşayan roman yurttaşlarımız üzerine son yıllarda yapılan en kapsamlı araştırma sonuçlandı. Kentimizde yerleşik olarak yaşayan Roman yurttaşlarımızın algıladıkları ayrımcılık algılarına bağlı olarak sosyal uyumlarının ve yaşam doyumlarının nasıl etkilendiğini ortaya koymayı amaçlayan araştırma Cumhuriyet Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Sosyoloji Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Güney Nair ve Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans öğrencisi Ayşe Genç tarafından gerçekleştirildi. Osmangazi'nin Demirkapı ve Kızyakup, Yıldırım'ın Hacivat Mahallelerinde yaşayan 372 Roman yurttaşımızla yüzyüze yapılan araştırma ilginç sonuçlar ortaya çıkardı.

Yaklaşık 30 bin roman yurttaşımızın yerleşik olarak yaşadığı Bursa'da anket tekniği uygulanarak, algılanan ayrımcılık ölçeği, sosyal uyum ölçeği ve yaşam doyum ölçeği ile sahaya inildi. Araştırmada, cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim durumu, aylık ekonomik gelir gibi çeşitli değişkenler bağlamında roman yurttaşlarımızın sosyo-kültürel uyumları ve yaşam doyum düzeyleri algıladıkları ayrımcılık algısı çerçevesinde araştırıldı. Araştırmada dikkat çekici bulgulara ulaşıldı.

Ayrımcılık algısı azalıyor

Araştırma sonucunda Romanlar arasında ayrımcılık algısının yaş, medeni durum, eğitim düzeyi ve aylık gelire göre farklılaştığı sonucu elde edilmekle birlikte özellikle gençler arasında ayrımcılık algısının giderek azaldığı ortaya çıktı. Orta yaş (45 ve üstü) üzerindeki Roman yurttaşlarımız genç romanlara göre daha fazla ayrımcılık hissi yaşamalarına rağmen sosyal uyum düzeylerinin gençlere göre daha yüksek olduğu belirlendi.

Evli olan Romanlar, bekar olanlara nazaran daha çok ayrımcılığa maruz kaldıklarını ifade ederken, eğitim seviyesi arttıkça Romanlar arasında ayrımcılığa uğradıkları yönündeki inancın zayıfladığı gözlendi.

Aylık ekonomik gelirinde Roman yurttaşlarımız arasında ayrımcılık algısını etkilediği görüldü. Düşük aylık ekonomik gelire sahip Romanların, yüksek gelirlilere nazaran ayrımcılığı çok daha fazla hissettikleri sonucu ortaya çıktı.

Sosyo-kültürel uyum, yaşam doyumunu arttırıyor

Ayrımcılık algısı konusunda olumsuzluklar yaşanmasına karşın, Roman yurttaşlarımız arasında sosyo-kültürel uyum ve buna bağlı olarak yaşam doyumunun yüksek olduğu görülmektedir. Yaşam doyumu ile sosyal uyum değişkenlerinin birbirleri üzerinde pozitif yönlü anlamlı ilişkileri bulunmaktadır. Bir diğer deyişle; sosyal uyum arttıkça yaşam doyumu da artmaktadır. Sosyal uyumun alt boyutlarında bulunan; sosyal dayanışma, kültürel kimlik, sosyal bağlılık, vatanseverlik teker teker incelendiğinde hepsindeki artış yaşam doyumunu artırmaktadır.

Yapılan araştırma, evli olan katılımcıların yaşam doyumu düzeyinin bekarlara oranla anlamlı düzeyde daha yüksek olduğunu belirlerken, Roman kadınların sosyal dayanışma/sorumluluk düzeyi ve yaşam doyumu düzeyinin roman erkeklerine oranla daha yüksek olduğunu ortaya koymaktadır. Araştırmada, hane halkının elde ettiği aylık ekonomik gelirin yükselmesine paralel bir şekilde yaşam doyumunun da yükseldiği gözlemlenmiştir. Yani aylık gelir arttıkça yaşam doyumu da bu duruma paralel bir şekilde artmaktadır.

Araştırma bulguları, Roman olmayanlarla bir arada yaşayan Romanların günlük hayatlarında daha çok aidiyet duygusunu hisseden, daha tatminkâr, kendisini ve çevresini seven kişiler haline geldiğini ve bunun doğal sonucu olarak da yaşam doyumlarının pozitif olarak etkilediğini ortaya koyuyor.

Araştırma hakkında açıklamalarda bulunan Doç. Dr. Güney Nair, Roman yurttaşlarımızın özellikle yerleşik hayatı benimsemeleriyle, yaşadıkları yörenin, bölgenin bir parçası olduklarını belirterek "sosyal uyum konusunda yerleşikliğin getirdiği beceriler, kendilerinden olmayanlarla kurdukları yoğun ilişki, bütünün ve işleyişin önemli bir parçası olduklarına yönelik inanç, roman yurttaşlarımız arasında aidiyet duygusunu giderek güçlendiriyor. Öte yandan kültürel birikimlerini olabildiğince koruma çabası, sosyal yaşamımızın önemli bir zenginliği olarak var olmalarını sağlıyor. Özellikle yetişen yeni kuşaklar sosyal hayatta daha önemli sorumlulukları üstlenerek katılıyor" dedi.

Ayşe Genç ise "Ülkemizi vatanı olarak bilmiş, Bursa'da doğmuş olmaktan gurur duyan ve memleketlerinin Bursa olduğunu düşünen, kendisini Bursalı hisseden, kişilerin sosyal bağlılık düzeyleri yüksek olarak karşımıza çıkıyor. Bu bağlanma duygusu ve sevgi zamanla yaşanmışlıklarla meydana gelebilir. Diyebiliriz ki Romanlar mutlu oldukları için Bursa'da barınabilmişlerdir" diyerek duygularını ifade etti.