Bursa'da sanayi ustası gizli nedenleri tek tek saydı: 'Sakın kaputu kaldırmayın'

ZEKİCAN GÜRKAN / BURSADA BUGÜN

Son aylarda Bursa dahil Türkiye'nin pek çok ilinde seyir halindeki veya park halindeki araçlarda meydana gelen yangın olaylarında belirgin bir artış yaşanıyor. Peki otomobiller hangi durumlarda alev alıyor? İçten yanmalı motorlarda yangını tetikleyen unsurlar neler? Elektrikli araçlarda kullanılan bataryalar neden tehlikeli hale gelebiliyor ve bir araçta yangın başladığında sürücünün nasıl hareket etmesi gerekiyor?

İçten yanmalı motorlarda yangın riski nereden kaynaklanıyor?

Otomobil teknisyeni Okan Vatansever, özellikle benzinli araçlarda yakıt sisteminin yangın açısından dikkat edilmesi gereken bölümlerin başında geldiğini belirtiyor. Depodan motora kadar uzanan yakıt hatlarında bulunan hortum ve bağlantı noktalarının zaman içerisinde yıpranması, çatlaması veya zarar görmesi yakıt sızıntısına yol açabiliyor.

Sızan benzin, motor bölümünde bulunan yüksek sıcaklıktaki parçalara ulaştığında ciddi bir yangın tehlikesi oluşturabiliyor. Özellikle egzoz sistemi ve motorun sıcak yüzeyleri, yakıtın tutuşmasına neden olabilecek seviyelere ulaşabiliyor. Böyle bir durumda başlangıçta küçük olan alevler, müdahale edilmemesi halinde motor bölümünü kısa süre içerisinde sarabiliyor.

Yangın tehlikesi yalnızca yakıt sisteminden de kaynaklanmıyor. Aşırı ısınan fren parçaları, özellikle fren balatalarında meydana gelen sorunlar ve tekerlek çevresindeki yüksek sıcaklık da yangına zemin hazırlayabiliyor. Bunun yanında otomobil içerisindeki sigara kullanımı da döşeme, plastik parçalar veya diğer yanıcı malzemelerin tutuşmasına neden olabiliyor.

Araç elektrik tesisatındaki hatalar yangına neden olabilir

Otomobillerde yangın riskinin önemli nedenlerinden biri de elektrik tesisatındaki hatalar. Sonradan yapılan ve uzman olmayan kişiler tarafından gerçekleştirilen elektrik bağlantıları, zaman içerisinde kısa devre ve kıvılcım oluşmasına yol açabiliyor.

Özellikle boşta bırakılan kablolar, uygun olmayan bağlantılar ve sigorta sistemindeki problemler ciddi risk oluşturuyor. Elektrik devresinde meydana gelen kısa devre, çevresindeki yanıcı malzemelerin tutuşması için yeterli olabiliyor. Bu nedenle araçlara sonradan eklenen elektrikli donanımların profesyonel kişiler tarafından monte edilmesi ve mevcut tesisatın düzenli şekilde kontrol edilmesi önem taşıyor.

Vatansever de araçların belirli aralıklarla uzman kontrolünden geçirilmesi gerektiğine dikkat çekerek, kullanılmayan veya açıkta bırakılmış elektrik kablolarının güvenli şekilde devre dışı bırakılmasının önemine işaret ediyor.

Elektrikli araçlarda yangın neden çıkıyor?

Elektrikli otomobillerde ise yangının kaynağı çoğunlukla aracın yüksek kapasiteli batarya sistemiyle ilişkilendiriliyor. Günümüzde uzun menzil sunabilmek amacıyla kullanılan lityum iyon bataryalar, çok sayıda hücreden oluşan karmaşık bir yapı barındırıyor.

Bataryanın aşırı ısınması, hücrelerde meydana gelen hasar veya sistem içerisindeki bir arıza, yangın riskini artırabiliyor. Özellikle bataryanın fiziksel olarak zarar gördüğü trafik kazaları sonrasında oluşabilecek problemler, elektrikli araçlarda özel önem taşıyor.

Şarj sistemi de dikkat edilmesi gereken noktalar arasında bulunuyor. Araca uygun olmayan, arızalı veya güvenilirliği bulunmayan şarj ekipmanlarının kullanılması elektrik sisteminde sorunlara yol açabiliyor. Şarj sırasında ortaya çıkan anormal ısınma ve elektriksel problemler, batarya sisteminin zarar görmesine ve yangın tehlikesinin ortaya çıkmasına neden olabiliyor.

Trafik kazaları ve sigara izmaritleri de büyük risk taşıyor

Araç türü ne olursa olsun bazı yangın sebepleri ortak noktada buluşuyor. Bunların başında trafik kazaları geliyor. Şiddetli çarpışmalarda yakıt sistemi, elektrik tesisatı, batarya veya aracın diğer parçaları zarar görebiliyor. Kaza sonrasında ortaya çıkan sızıntılar ve kıvılcımlar birleştiğinde yangın başlayabiliyor.

Bir diğer risk ise sürüş sırasında sigara kullanımı. Özellikle yanan izmaritin araç içerisindeki koltuk, döşeme veya diğer yanıcı malzemelere temas etmesi yangını başlatabiliyor. Küçük bir tutuşma fark edilmediği takdirde alevler kısa sürede aracın tamamına yayılabiliyor.

Araç yangınında kaputu açmak neden tehlikeli?

Araçta yangın çıktığı fark edildiğinde ilk müdahale kadar müdahalenin nasıl yapıldığı da büyük önem taşıyor. Vatansever, özellikle kaputun altından duman veya alev geldiği durumlarda kaputun tamamen açılmaması gerektiğini belirtiyor.

Kaputun bir anda kaldırılması, motor bölümüne yoğun miktarda oksijen girmesine neden olabilir. Bu da devam eden yanmayı hızlandırarak alevlerin aniden büyümesine yol açabilir. Bu nedenle yangın tüpünün, mümkün olduğu ölçüde kaputu tamamen açmadan motor bölümündeki havalandırma noktalarından içeriye doğru uygulanması öneriliyor. Bu noktalara ulaşılamadığı durumlarda tekerlek boşlukları da müdahale için değerlendirilebiliyor.

Araçlarda uygun özellikte yangın söndürme tüpü bulundurulması, yangının ilk aşamasında müdahale edilebilmesi açısından önem taşıyor. Ancak alevlerin büyüdüğü ve yangının kontrol edilemediği durumlarda sürücünün önceliği aracı kurtarmaya çalışmak değil, araçtan güvenli şekilde uzaklaşmak olmalı.