Bursa'da kene uyarısı

Bursa İl Sağlık Müdürü Özcan Akan, yaptığı yazılı açıklamada, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi hastalığı ile ilgili bilinmeyenleri anlattı. Akan, soru-cevaplı yayınladığı mesajında, "Kırım-Kongo kanamalı ateşi hastalığından korunmak için hastalığın bulaşma yollarını bilmek ve kişisel korunma önlemleri almak çok önemlidir. Bu nedenle Müdürlüğümüz, hastalık riskinin görüldüğü Nisan-Ekim aylarında halkımıza yönelik eğitim ve bilgilendirme çalışmaları yapmaktadır. 2011 yılında, ilimizde Müdürlüğümüz ve Toplum Sağlığı Merkezlerimiz aracılığı ile okullarda, halk eğitim merkezlerinde ve fabrikalarda eğitimler verilmiştir. Ayrıca hastalıkla ilgili hazırlanan afiş, ilimizde değişik noktalarda asılmış, broşür vatandaşlarımıza dağıtılmıştır" dedi.
"2012 yılında da Müdürlüğümüz tarafından ilimizde halkımıza yönelik eğitim çalışmalarına başlanmıştır" diyen Akan, "Bu kapsamda, özellikle kırsal bölgelerimiz ve dağ ilçelerimiz başta olmak üzere okul, halk eğitim merkezi, kahvehanelerde eğitimler düzenlenmekte, fabrikalarda eğitimler verilmektedir. Piknik alanlarında uyarıcı vinil afişler asılacaktır. Televizyon ve radyo spotları hazırlanmıştır.  Vatandaşlarımıza yönelik uyarıcı 2000 afiş ve 100.000 broşür hazırlanmış olup dağıtımına başlanacak. Konuyla ilgili sorularınız için 184 ALOSABİM hattını da arayabilirsiniz" şeklinde ifade etti.
1- Kırım Kongo Kanamalı Ateşi hastalığı nedir? Bu hastalığın adı neden kırım Kongo kanamalı ateşi hastalığıdır?
Kırım Kongo Kanamalı ateşi hastalığı insanlara kenelerin bulaştırdığı ve ölümle sonuçlanabilen bir hastalıktır. Hastalık ilk olarak Rusya'nın Kırım Bölgesindeki askerlerde ve daha sonra Afrika Kıtasındaki Kongo da kanamalı ateş şeklinde görüldüğünden bu hastalığa Kırım Kongo Kanamalı Ateşi denilmiştir. Ülkemizde 2002-2003 yılından beri tespit edilmiştir. Ülkemizde daha önceki yıllarda da mevcut olduğuna dair bilgiler vardır.

2- Kırım Kongo Kanamalı Ateşi nasıl bulaşır?
Hastalık insanlara daha çok kene tutunması ile bulaşır. Bunun yanında hayvanların üzerinden çıplak elle kene toplanması, patlatılması (kene kırma ) veya ezilmesi ile de bulaşabilir. Ayrıca kanında mikrop bulunan hayvanların kan, idrar gibi vücut sıvılarına çıplak elle dokunmakla ve bu hastalığa yakalanan insanların tükürük, idrar ve kan gibi vücut sıvılarına temas etmekle de hastalık bulaşabilir. Hasta hayvanın sütü ile hastalığın bulaştığına dair herhangi bir kanıt bulunmamaktadır.
3- Hastalık Ne Zaman Ortaya Çıkar?
Kene tutunmasından veya kenelere çıplak elle dokunulduktan sonra mikrobun alınmasını takiben hastalığın belirtileri genellikle 1-3 gün içinde en fazla 9 gün içerisinde çıkar. Bu yüzden kene tutunmasından sonra 10 gün boyunca kendinizi takip etmelisiniz.
Hasta insanların veya enfekte hayvanların kan, idrar ve diğer vücut sıvılarına korunmasız (çıplak elle ) temas sonucunda ise hastalığın belirtileri 5-6 günde, en fazla 13 gün içerisinde ortaya çıkabilmektedir.
4- Hastalığın Belirtileri Nelerdir?
Hastalık ateş, halsizlik, üşüme, titreme, baş ağrısı, yaygın kas ağrıları, yüzde ve gözlerde kızarıklık, bulantı-kusma ve ishal şikâyetleri ile ortaya çıkar.
5- Hangi Kene Hastalık Yapar? Keneler insana ne zaman gelir, tuttuğunu hisseder miyiz?
Hangi kenenin mikrop taşıdığı bilinemeyeceğinden tüm keneler hastalık yapabilir. Bunun için bildiğiniz sakırga, kuru budak, mal kenesi isimler verilen keneler dahil tüm kenelere karşı dikkatli olunmalıdır. Keneler özellikle bahar ve yaz aylarında tarlada, bağda bahçede çalışırken gelir. Vücudunuza tutunurken o bölgede ağrı veya kaşıntıya yol açmaz, dolayısıyla tutunduğu fark edilmeyebilir. O nedenle eve dönüşte çocuklarımızda ve kendi vücudumuzda gözle kene kontrolü yapmak çok önemlidir.

6- Kene Hayvanlarda Hastalık Yapar mı?
Hastalık hayvanlarda belirti göstermediğinden hayvanlarımız sağlıklı görünse bile hastalığı bulaştırabilir. Bu nedenle hayvanların kan, idrar ve diğer vücut sıvılarına ( çıplak elle ) korunmasız dokunulmamalıdır. Hayvan keserken de dikkatli olunmalıdır. Bu hayvanların pişirilerek tüketilmesi halinde etinden-sütünden hastalık bulaşmaz.

7- Hastalığın tedavisi ya da bir aşısı var mıdır?
Etkinliği kanıtlanmış aşısı ve virüse özel tedavisi bulunmamakla birlikte erken teşhis konulduğundan uygulanacak destek tedavi ile kişinin iyileşme ihtimali artar.

8- Kenelerden ve kenelerin bulaştırdığı bu hastalıktan korunmak için neler yapılmalıdır?
Kenelerin insanlara tutunması engellenmelidir. Bunun için tarla, bağ, bahçe ve hayvan otlatmaya giderken kenelerin kolay fark edilmesi için açık renkli elbiseler giyilmeli, vücutta açık yer kalmamasına özen gösterilmeli ve pantolon paçaları çorabın içine konulmalıdır. Eve dönüldüğünde ise kollar, bacaklar, gövde, diz arkası, koltuk altları, kulak arkası, ense, saç dipleri ve kasıklar dâhil vücudun her tarafı ve elbiseler iyice kontrol edilerek kene olup olmadığına bakılmalıdır. Çocukların vücudu ve elbiseleri de anne babaları tarafından mutlaka kontrol edilmelidir.
Hayvanların üstündeki kenelere çıplak elle dokunulmamalıdır. Veteriner hekime danışılarak hayvanlar keneye karşı uygun şekilde ilaçlanmalı ve böylelikle kenelerin çoğalması engellenmelidir.

9- Vücuda Kene Tutunursa Ne Yapılmalıdır?
Kene tutunması halinde çıplak elle dokunmadan bir kene kartı, eldiven, kâğıt mendil, bez, naylon poşet veya yaprak ile vakit geçirilmeden, kene ezilmeden, patlatılmadan hemen çıkarılmalı ve çıkarılan yer tentürdiyot ile temizlenmelidir. Kene çıkarılırken kenenin başı deri içinde kalsa bile hastalık açısından bilinen bir risk oluşturmamaktadır. Kene çıkarılamıyorsa hemen en yakın sağlık kuruluşuna giderek çıkarılması sağlanmalıdır. Keneye asla çıplak elle dokunulmamalı ve asla çıplak elle çıkarılmamalıdır. Vücuda tutunan kene ne kadar erken çıkarılırsa hastalığa yakalanma riski de o kadar az olur.
Vücuda tutunmuş olan kenenin üzerine kolonya gibi herhangi bir madde dökmeyin, ateş ve sigara basmayın. Keneyi çıkardıktan sonra patlatmaya çalışmayın, uygun şekilde yok edin .
Kene tutunmasından sonra 10 gün boyunca kendinizi takip edin. Ateş, halsizlik, üşüme, titreme, baş ağrısı, yaygın kas ağrıları, yüzde ve gözlerde kızarıklık, bulantı-kusma ve ishal belirtilerinden en az ikisi varsa beklemeksizin bir sağlık kuruluşuna müracaat edin.