Bursa'da deprem yönetmeliklerine uyuluyor mu?

HACER HALICI - HÜSEYİN İZCİ / BURSADA BUGÜN

Biz Bize programında Deprem yönetmeliği, Marmara Bölgesi'nde olası bir depremde endüstri ve Bursa'nın sanayileşmesi hakkında konuşuldu.

İMO eski başkanı, Necati Şahin, "13 milyon yıldır bu depremler oluyor ve dünya döndükçe de bu depremler olmaya devam edecek. Şunu söyleyebiliriz. Depremi tehlikeli hale getiren bizleriz. Geçmişte yaşayan atalarımız milletler depremi göz önüne almışlar. Nasıl yapmışlar? İstanbul yedi tepede kuruldu. Bursa Uludağ'ın eteğinde kuruldu. Genelde tepe olan, sağlam yerlerde bina inşa etmişler. Bunları inşa ederlerken de sele karşı, depreme karşı, düşmana karşı ve bir de tarım topraklarını korumak için tepelere inşa etmişler. Bursa'mız 1950'li yıllardan itibaren sanayileşmeye başladı. Sanayinin yanı sıra kaçak sanayileşme başladı. Mesela Bursa'da iki tane sanayi bölgesi Organize Sanayi bölgesi olarak yapılmıştır. Birisi Yalak Çay'da tarıma el verişli olmayan alanda tüm kamu kurumlarının iş birliğiyle 1960 yılında Organize Sanayi bölgesi kurulmuş. Bir diğeri de Nilüfer Organize Sanayi bölgesidir" şeklinde konuştu.

Bursa'da 1855 yılındaki depremde kaç bina yıkıldı?

Şahin, "Bursa'da binaların büyük bir bölümü yıkılmış. Ama ölüm sayısı daha çok yangınlardan olmuş. Kış aylarında olması ve sobaların yanıyor olmasından dolayı yangınlardan ölen çok olmuş. Ama o zamandan ayakta kalan binalar var. Nasıl ayakta kalıyor. Ahşap ve tuğla karışımı binalar ayakta duruyor. Ahşap depreme daha dayanıklı bir yapı elemanı olarak görebiliyoruz. 99 depreminden sonra deprem kültürü değişti. Yeni olan deprem bütün literatürleri allak bullak etti.  Kahramanmaraş merkezli olan deprem şu an yeniden inşaat mühendisliğini, deprem mühendisliğini, zemin mühendisliğini yeni bir laboratuvar oldu" ifadelerine yer verdi.

"Mühendislik çözüm sanatıdır"

Aysın Komitgan'ın "Yeni binalar neden yıkıldı?" sorusuna Şahin "Yeni bir zemin etüdü yapılmamışsa, betonarme projesi yapılmamışsa yıkılabilir. Mühendislik hala 1938 yılında çıkan yasa ile idare ediliyor. Bizim mühendislikle ilgili yasalarımız çok geride kalmış durumda. Okulu bitiren arkadaşımız elli katlı bir projeye imza atabiliyor. Hâlbuki inşaat mühendisliğinin çok geniş bir alanı var. Bir inşaat mühendisi yasal olarak hiçbir şeyi görmüyor. Artık bu imzacılığı bırakmamız lazım. Mühendislik çözüm sanatıdır. İyi bir proje, iyi bir zemin etüdü yaparsan o projeyi uygularsan bu önlemleri almış olursun" şeklinde konuştu.

Deprem yönetmeliklerinde eksiklik var mı?

Deprem yönetmeliği ilgili açıkamada bulunan Albayrak "Eksiklik deprem yönetmeliklerinde değil aslında, sıkıntı deprem yönetmeliklerine uygun yapı yapmamakta" ifadelerini kullandı.

Aysın Komitgan'ın "Avrupa'daki 150 yıllık binalar neden yıkılmıyor?" sorusuna Albayrak, "Avrupa'da deprem bölgesi çok yok. Romanya ve İtalya'da oluyor. Avrupa'da çok deprem duymayız, çünkü deprem bölgesi değil. Kurallara uyarak bina yaptıkları için binalarda yıkımlar olmuyor" şeklinde konuştu.

Bursa'nın vizyonu 4D olmalı diyorsunuz, nedir bu 4D?

Şahin, Türkiye'nin en büyük tehlikesi  Marmara Bölgesi'nde olası bir depremde endüstri yapılarımız. Türkiye'deki endüstri yapılarımızın %65'i Marmara bölgesinde, %20'si Ege bölgesindedir. Özelikle deprem bölgesi olmayan Kırşehir, Konya, Nevşehir orta Anadolu stratejik sanayinin orda olması gerekir. Bursa obez bir kent oldu. Bursa 40 bin hektarlık ovanıni 19 bin hektarını yok etmişiz. Bursa'da sanayi yatırımı yapılacak bir şehir değil. Bursa'nın ticaret, tarım, teknolojik ve sanayi turizmine dönmesi lazım.