Bursa'da Çengiçlerin son temsilcisi Leyla İlova hayatını kaybetti

CAN SEZER / BURSADA BUGÜN

Bursa Eski İl Kültür Müdürü ve Bursa Kent Müzesi Çengiç koleksiyonun bağışçısı kıymetli Leyla İlova yaşamını yitirdi.

Osmanlı döneminde, görevde oldukları kuşaklar boyu nice başarılara, kahramanlıklara imza atmış Çengiçler'in son temsilcisi Bursa'da yaşayan Leyla İlova hayatını kaybetti. Bursa Kent Müzesi'ne bağışladığı yaklaşık 250 parça eşya ile Bursa'nın manevi değerlerine değer katan İlova'nın ölümü sevenlerini yasa boğdu.

Kim bu Çengiçler?

Osmanlı'nın devlet niteliği kazandığı süreçte Rumeli'ye yerleşip Balkanlar'a 56 paşa vermiş olan Çengiçler, Bosna-Hersek sancak beyliği görevini üstlenerek; yüzyıllar boyunca kuşaktan kuşağa devam eden bir geleneği sürdürdüler. Anadolu ve Balkan halklarının, arasındaki kültürel ve tarihi bağı da borçlu olduğu Çengiç Beyleri, tarihte ilk olarak yer aldıkları 1498 yılından önce Mardin ve Diyarbakır bölgelerinde yaşıyorlardı. Bu dönemde Mardin - Hasankeyf bölgesinde bulunan Akkoyunlular başında Uzun Hasan Bey'in torunu Sultan Ebu Muzaffer Kasım vardı. Kasım Bey'in en büyük desteği ise her türlü savaş ve yönetim konusunda donanımlı olan, Çengiçler'in atası İsfendiyar Bey'di. Yavuz Sultan Selim'in 1514 yılında çıktığı Doğu Seferi'nde Şah İsmail'i yenilgiye uğrattıktan sonra, Çengiçler'i Anadolu Beylerbeyliği'ne bağlı bir sancak olan Çankırı'ya atadı. Çengiçler'in Çankırı'dan Bosna'ya gidişleri ise, Belgrat'ın 1521 yılında Sultan 1. Süleyman tarafından fethedilmesiyle oldu. Kurulan Bosna ilinde "Hersek Sancağı" oluşturuldu ve Çengiç ailesinin Bosna'daki görevleri başladı. Çengiçler, ilk olarak kendilerine verilen Yelaç bölgesinde barınırlarken; devlet için özveriyle yerine getirdikleri görevlerindeki başarılar sonucunda, yaşam alanları Adriyatik yakınlarındaki Gabela'dan Saraybosna'ya kadar genişletildi. Çengiçler emanet aldıkları ve sorumlu tutuldukları bölgelerde yıllar boyunca düzeni koruyup, bu bölgeleri saldırılara karşı kahramanca savunarak, her an hazır oldukları fermanlar geldiğinde Osmanlı ordusuna katılarak devlet için canları pahasına savaştılar. Dört asır boyunca Bosna - Hersek yurtları oldu Çengiçler'in. Her görev aldıkları bölgeyi sahiplendiler, korudular. Balkanlar'daki kültür ve tarih elçisi olmalarının yanında, gittikleri her yerde halk ile bütünleştiler. (Kaynak: Ferhan Petek)