Bankalara 'zorunlu' destek

Bankaların Merkez Bankası'na yatırdıkları "zorunlu karşılıklar"a yapılacak faiz ödemesine ilişkin ayrıntılar belli oldu.

İLK FAİZ ÖDEMESİ 1 ARALIK'TA

Merkez Bankası, zorunlu karşılıklara ilk faiz ödeme döneminin Kasım ayı olacağını, ödemenin ise Aralık ayının ilk günü yapılacağını açıkladı.

Merkez Bankası'ndan yapılan açıklamada, "Zorunlu karşılıkların Türk lirası cinsinden tesis edilen kısmına faiz ödemesi 2014 yılının Kasım ve Aralık ayında izleyen ayların ilk iş günlerinde, 2015 yılından itibaren üç ayda bir Mart, Haziran, Eylül, Aralık ayları sonunu izleyen ilk iş gününde yapılacaktır" denildi.

700 BAZ PUANI GEÇEMEYECEK

Merkez Bankası açıklamasında, mevduat ve özkaynak toplamının kredilere oranı hesaplanarak bulunan "çekirdek yükümlülük rasyoları" sektör ortalamasından daha yüksek olan finansal kuruluşlara "kendi durumlarını bozmadıkları sürece" daha yüksek oranda faiz ödeneceği de vurgulandı.

Açıklamaya göre, zorunlu karşılığa tabi kuruluşların 2014 yılı Kasım ve Aralık aylarındaki lira cinsinden zorunlu karşılıklara yapılacak faiz ödemesi, Merkez Bankası'nın ağırlıklı ortalama fonlama maliyetinin 700 baz puan eksiği oranında olacak.

EKİM'İN SON HAFTASINA FAİZ YOK

Ayrıca, 2014 yılı Kasım ayındaki ilk zorunlu karşılık tesis dönemi 24 Ekim 2014 tarihinde

başlamış olacağından, 24 Ekim - 31 Ekim 2014 tarihleri arasındaki tesisler için zorunlu

karşılık faiz oranı verilmeyecek ve fiili dönem 1 Kasım itibarıyla başlayacak.

FAİZ FONLAMA MALİYETİNİN ALTINDA

2015 yılından itibaren üç ayda bir ödenecek faiz oranının belirlenmesinde ise, resmî mevduat ve bankalar mevduatı dışında kalan mevduat ve özkaynak toplamının brüt krediye oranı göz önünde bulundurularak, Merkez Bankası'nın ağırlıklı ortalama fonlama maliyetinin 500 veya 700 baz puan eksiği dikkate alınacak.

KURULUŞLAR ÜÇ GRUBA AYRILACAK

Zorunlu karşılığa tabi kuruluşlar "mevduat ve katılım bankaları", "kalkınma ve yatırım bankaları" ve "finansman şirketleri" olmak üzere üç gruba ayrılacak, her bir grubun ağırlıklı ortalama oranları ayrı ayrı hesaplanacak ve bulunan oranlar en yakın tam sayıya yuvarlanacak.

2010 YILINDA SON VERİLMİŞTİ

MB, 2001 ekonomik krizinden sonra başladığı zorunlu karşılıklara faiz uygulamasına 2010 yılında son vermişti.

BAŞÇI MART'TA DUYURMUŞTU

Merkez Bankası Başkanı Erdem Başçı, Mart ayında, Resmi Gazete'de 26 Mart tarihinde yayımlanan tebliğ ile zorunlu karşılıklara Merkez Bankası'nın belirleyeceği oranlarda faiz ödenmesinin yolunun açıldığını açıklamıştı.

Banka, zorunlu karşılıkların Türk lirası olarak tutulan kısmına ödenecek faize ilişkin usul ve esasların aşağıdaki şekilde belirlendiğini duyurdu;

i) Zorunlu karşılıkların Türk lirası cinsinden tesis edilen kısmına faiz ödemesi 2014 yılının Kasım ve Aralık ayında izleyen ayların ilk iş günlerinde, 2015 yılından itibaren üç ayda bir Mart, Haziran, Eylül, Aralık ayları sonunu izleyen ilk iş gününde yapılacaktır.

ii) Zorunlu karşılığa tabi kuruluşların 2014 yılı Kasım ve Aralık aylarındaki Türk lirası cinsinden zorunlu karşılık tesislerine yapılacak faiz ödemesi, Bankamız ağırlıklı ortalama fonlama maliyetinin 700 baz puan eksiği oranında olacaktır.

iii) 2014 yılı Kasım ayındaki ilk zorunlu karşılık tesis dönemi 24 Ekim 2014 tarihinde başlamış olacağından, 24 Ekim - 31 Ekim 2014 tarihleri arasındaki tesisler için zorunlu karşılık faiz oranı yüzde 0 olarak dikkate alınacaktır.

iv) 2015 yılından itibaren üç ayda bir ödenecek faiz oranının belirlenmesinde ise mevduat (resmî mevduat ve bankalar mevduatı hariç) (M) ve özkaynak (Ö) toplamının brüt krediye (K) oranı 100x((M+Ö)/K) göz önünde bulundurularak, aşağıda anlatıldığı üzere Bankamız ağırlıklı ortalama fonlama maliyetinin 500 veya 700 baz puan eksiği dikkate alınacaktır.

v) Zorunlu karşılığa tabi kuruluşlar "mevduat ve katılım bankaları", "kalkınma ve yatırım bankaları" ve "finansman şirketleri" olmak üzere üç gruba ayrılacak, her bir grubun ağırlıklı ortalama 100x((M+Ö)/K) oranları (her bir grupta toplam M ve Ö'nün toplam K'ya oranlanması ve oranın 100 ile çarpılması şeklinde) ayrı ayrı hesaplanacak ve bulunan oranlar en yakın tam sayıya yuvarlanacaktır.

vi) Her bir banka ve finansman şirketi için, başlangıçta Temmuz-Eylül 2014 dönemi, sonrasında ise Temmuz-Eylül 2014'ten itibaren cari dönemin bir öncesi döneme kadar olan tüm üç aylık dönemler, kendi 100x((M+Ö)/K) oran ortalaması referans dönem değeri olarak alınacaktır.

vii) Bankalar ve finansman şirketlerinden kendi 100x((M+Ö)/K) oranı, ilgili grubun bir önceki üç aylık dönemindeki ortalama oranına eşit veya bu oranın üstünde olanlara, kendi oranını referans döneme göre korumaları veya artırmaları halinde izleyen üç aylık dönemde tesis edecekleri Türk lirası zorunlu karşılıklarına Bankamız ağırlıklı ortalama fonlama maliyetinin 500 baz puan eksiği oranında faiz ödenecektir.

viii) Diğer bankaların ve finansman şirketlerinin Türk lirası zorunlu karşılıklarına ise Bankamız ağırlıklı ortalama fonlama maliyetinin 700 baz puan eksiği oranında faiz ödenmeye devam edilecektir.

ix) Dolayısıyla üç aylık dönemlere göre olan uygulamaya Temmuz-Eylül 2014 referans dönemi ve grup ortalamalarıyla başlanarak, 1 Ocak 2015'ten başlayan zorunlu karşılık tesis dönemleri için ilk faiz ödemesi 1 Nisan 2015'te yapılacaktır.

x) Zorunlu karşılığa tabi kuruluşların 100x((M+Ö)/K) oranındaki değişim 0,1 yüzdelik puan ve katlarına yuvarlanarak dikkate alınacaktır.

xi) Bankamız ağırlıklı ortalama fonlama maliyetinin yüzde 7'nin veya yüzde 5'in altına düşmesi halinde bazı bankalara veya finansman şirketlerine uygulanacak zorunlu karşılık faiz oranı negatife dönüşeceğinden, ilgili günlerde zorunlu karşılıklara ödenecek faiz oranı bu kuruluşlar için yüzde 0 olarak dikkate alınacaktır.

xii) Üç aylık bir dönemde herhangi bir kuruluşta kredi tutarı sıfır olduğunda bu kuruluş için o döneme ait 100x((M+Ö)/K) oranı hesaplanamayacağından, kuruluşun referans dönemindeki oranına bakılmaksızın bu kuruluşa Bankamız ağırlıklı ortalama fonlama maliyetinin 500 baz puan eksiği üzerinden faiz ödenecektir.