Bakkalda sigara alırken telefonunuzu uzatmanız gerekebilir!

Tütün ürünlerine erişimi sınırlandırmaya yönelik hazırlanan düzenlemede, kimlik bilgilerinin korunması da öne çıkan başlıklar arasında yer alıyor. Planlanan modelde satıcıların müşterilerin kişisel verilerini görmeden yaş şartını kontrol edebilmesi hedefleniyor. Henüz hazırlık aşamasında olan düzenlemenin yürürlüğe girmesi için yasal sürecin tamamlanması gerekiyor.

SİGARA SATIŞINDA QR KODLU KİMLİK DOĞRULAMASI GÜNDEMDE

Üzerinde çalışılan sistemin temelinde elektronik kimlik kontrolü bulunuyor. Buna göre sigara almak isteyen kişinin telefonuyla okutacağı QR kod aracılığıyla yaş doğrulaması yapılması planlanıyor. Sistem, kişinin kimlik numarasıyla eşleştirilen bilgiler üzerinden 18 yaşını doldurup doldurmadığını kontrol edecek.

Uygulamanın dikkat çeken yönü ise kişisel verilerin satış yapan işletmelerle paylaşılmaması. Kasiyer veya işletme sahibi, müşterinin kimlik bilgilerine erişmek yerine yalnızca satış için gerekli yaş şartının sağlanıp sağlanmadığını görebilecek. Böylece hem yaş kontrolünün elektronik ortamda yapılması hem de kişisel bilgilerin korunması amaçlanıyor.

18 YAŞINDAN KÜÇÜKLERE SİGARA SATIŞI NASIL ÖNLENECEK?

Düzenleme hazırlığında, çocukların ve gençlerin tütün ürünlerine erişimi önemli bir başlık olarak ele alınıyor. Taslakta yer verilen 2017 tarihli Küresel Gençlik Tütün Araştırması verilerine göre, 13-15 yaş grubunda sigara kullanan öğrencilerin yüzde 73,3'ü, reşit olmamalarına rağmen market ve bakkal gibi satış noktalarından sigara alabildiğini bildirdi.

Bu veriler doğrultusunda, yalnızca satıcının gözle kontrolüne dayanmayan elektronik bir doğrulama mekanizmasının oluşturulması üzerinde duruluyor. Sistemin uygulanmasıyla yaş kontrolünün daha standart ve denetlenebilir hâle getirilmesi hedefleniyor.

MARKET, BAKKAL VE BÜFELERDE YENİ UYGULAMA GÜNDEMDE

Planlanan sistemin başta marketler, bakkallar ve büfeler olmak üzere tütün ürünlerinin satıldığı fiziksel işletmelerde kullanılması değerlendiriliyor. İnternet üzerinden yapılan satışlara ilişkin kontrol seçenekleri de taslak kapsamında ele alınırken, bu alandaki uygulama esaslarının nasıl şekilleneceği henüz netleşmiş değil. Türkiye'de tütün ürünlerinin internet üzerinden satışı mevcut mevzuat kapsamında yasak olduğundan, bu konunun düzenlemede nasıl ele alınacağı önem taşıyor.

GÜNLÜK SİGARA ALIMINA DA SINIRLAMA GELECEK Mİ?

Hazırlık aşamasındaki düzenlemede yalnızca yaş doğrulaması değil, kişilerin günlük satın alabileceği tütün ürünü miktarının elektronik ortamda takip edilmesi de gündemde. Böyle bir sistemin hangi ürünleri kapsayacağı ve günlük alım sınırının nasıl belirleneceği konusunda ise henüz kesinleşmiş ayrıntılar bulunmuyor.

Uygulamanın teknik altyapısının geliştirilmesi ve gerekli hazırlıkların tamamlanmasının ardından yaklaşık bir yıl içinde hayata geçirilmesi hedefleniyor. Süreçte Sağlık Bakanlığının, Tarım ve Orman Bakanlığının görüşünü de alarak uygulama esaslarını belirlemesi öngörülüyor.

QR kodla sigara satışında yaş kontrolü düzenlemesi henüz taslak aşamasında bulunuyor. Sistemin kapsamı, uygulama takvimi ve nihai kurallar, yasal süreç tamamlanıp düzenleme kesinleştiğinde belli olacak.