Asfaltın altına su dolu borular döşüyorlar! Sistem kışın hayat kurtaracak

İngiltere'de asfaltın altına su doly borular yerleştirilmeye başlandı. Henüz konsept kanıtlama aşamasındaki teknolojinin başarılı olması halinde, kış aylarında kullanılan buz çözücü tuza olan ihtiyacın azaltılması, yolların kullanım ömrünün uzatılması ve zorlu hava koşullarında ulaşımın daha güvenli hale getirilmesi hedefleniyor.

"Termo-aktif yol" olarak adlandırılan sistemin çalışma prensibi oldukça dikkat çekici. Asfaltın içerisine su dolu borulardan oluşan bir ağ yerleştiriliyor. Yaz aylarında güneş altında ciddi şekilde ısınan asfaltın termal enerjisi bu sistem aracılığıyla toplanıyor ve daha sonra kullanılmak üzere yer altında depolanıyor. Böylece normal şartlarda atmosfere yayılarak kaybolacak ısı, yeniden kullanılabilir bir enerji kaynağına dönüştürülüyor. Kış geldiğinde ise süreç tersine çevriliyor.

YAZIN TOPLADIĞI ISIYLA KIŞIN BUZLANMAYI ÖNLEYECEK

Yer altında depolanan ısı soğuk havalarda yeniden yüzeye taşınıyor. Amaç yol sıcaklığını 0 derecenin hemen üzerinde tutarak buz oluşmasını engellemek.

Başka bir ifadeyle sistem, yazın aşırı ısınan asfaltı soğuturken topladığı enerjiyi aylar sonra aynı yolu kışın ısıtmak için kullanmayı hedefliyor. Bu yöntemle yolların yalnızca kış şartlarına karşı korunması değil, yaz aylarında yüksek sıcaklığın asfalt üzerinde oluşturabileceği olumsuz etkilerin de azaltılması amaçlanıyor.

1500 LİTRELİK TEST DÜZENEĞİ KURULDU

Araştırmacılar teknolojiyi test edebilmek için gerçek yol ve çevre koşullarını taklit eden 1500 litrelik bir laboratuvar düzeneği oluşturdu.

Deneylerde borulardan geçirilen sıvının farklı akış hızları ve sıcaklıklarının sistem üzerindeki etkileri incelendi. Böylece asfaltın ne kadar ısı toplayabildiği ve yüzey sıcaklığının ne ölçüde düşürülebildiği araştırıldı.

Laboratuvarda elde edilen sonuçlar daha sonra geliştirilen üç boyutlu bilgisayar modeliyle karşılaştırıldı. Proje ekibine göre model, sistemin termal davranışını yüksek doğrulukla tahmin etmeyi başardı.

Araştırmacılar ayrıca toprak türü ve boruların tasarımı gibi değişkenlerin enerjinin aylar boyunca ne kadar verimli depolanabileceği üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla bir verimlilik modeli geliştirdi.

KIŞIN YOLLARA TUZ DÖKME İHTİYACINI AZALTABİLİR

Projenin önemli hedeflerinden biri de buzlanmaya karşı kullanılan tuz miktarını azaltmak.

Geleneksel yöntemlerde kullanılan buz çözücü tuzların araçlar, yol altyapısı ve çevre üzerinde olumsuz etkileri bulunabiliyor. Termal sistemin yeterince geliştirilmesi durumunda yol yüzeyi doğrudan sıcak tutularak tuz kullanımına duyulan ihtiyacın önemli ölçüde azaltılması hedefleniyor. Araştırmacılar bunun aynı zamanda asfaltın kullanım ömrünü uzatabileceğini ve yol bakımının çevresel etkisini azaltabileceğini düşünüyor.

Özellikle sert kış koşullarında kritik güzergâhların açık tutulması, kırsal bölgelerde yaşayanlar ve ulaşım konusunda daha fazla güçlük yaşayabilen kişiler açısından da sistemin önemli faydalarından biri olarak gösteriliyor.

SIRADA GERÇEK YOLDA DENEMEK VAR

Teknoloji şu anda laboratuvar aşamasını başarıyla geçen bir konsept olarak değerlendiriliyor. Bundan sonraki hedef ise sistemi laboratuvardan çıkararak daha büyük ölçekli bir açık hava prototipi üzerinde denemek. Proje ekibi bunun için yeni finansman sağlamayı ve sistemi gerçek hava koşullarında test etmeyi planlıyor.

National Highways ve Surrey Highways ile birlikte gelecekte gerçekleştirilebilecek tam ölçekli saha denemeleri üzerinde de çalışılıyor. Testlerin başarılı olması halinde teknolojinin ticari olarak lisanslanması ve İngiltere'deki mevcut yol ağına uygulanabilecek bir sisteme dönüştürülmesi hedefleniyor.