Ar-Ge yapmayan sanayici büyüyemez

İŞTE E-RÖPORTAJ GAZETENİZ...

Barbaros KOÇANALI - Mesut DEMİR/BURSADABUGUN.COM

Ulutek Genel Müdürü Prof. Dr. Agah Uğuz, Bursa'nın 2023 vizyonunu Bursadabugun.com'a değerlendirdi.

-Bursa teknoloji anlamında şuanda nerede, 10 yıl sonra nerede olmalı?
-Bursa'nın gelişmesini 20 yıldan buyana izliyorum. Bursa'da 2006 yılında Ulutek'in kurulmasından buyana özellikle yazılım anlamında çok büyük atılım gözlemliyorum. Yazılımcı ve üretim potansiyeli birkaç kat arttı. Bu iyiye işarettir. Bunun en önemli özelliği ulaşımdır. Ulaşımın rahat olması, İstanbul-Bursa-İzmir otoyolu Bursa'yı daha da geliştirecek. Çünkü, biz hala yazılım konusunda eleman bulma sorunu yaşıyoruz. Ulutek'te faaliyet gösteren firmalar, eleman sıkıntısı yaşadıklarını, İstanbul'dan eleman getiremediklerini söylüyorlar. Bunlar zamanla daha da kolaylaşacak.

-Bursa sanayisini nasıl değerlendiriyorsunuz?
-Bursa'da sanayiye baktığımızda otomotivdeki gelişme dünyada sayılı sanayi gelişimlerinden biridir. Elektrikli otomobilin de Bursa'ya yapılacak olmasıyla otomotivde çok daha ilerilere gideceğiz. Ancak, biz Ulutek'i kurduğumuzda Amerika'daki silikon vadisi gibi, burası da otomotiv vadisi olacak demiştik, bu öngörülerimiz çıkmadı. Yeni çıkan bir kanunla Ar-Ge yetkisi alan firmalar artık burada değil. Belli başlı otomotiv firmaları haklı olarak bizi terk ettiler. Yazılım da ilerledikçe yazılım firmaları burada ağırlık kazandı. Türkiye'deki tekno-parklarda yazılımcı firma oranı yüzde 61 civarında. Bu Ulutek'te yüzde 20, dünya ortalamasında yüzde 23 durumda.

-Yazılım ile Ar-Ge birlikte mi hareket etmeli?
-Yazılımı Ar-Ge'den farklı görmemek lazım. O da bir Ar-Ge aslında. Oranlara takılmadan yazılım konusunda daha ileri gidelim. Bunu hiçbir zararı yok. Dünyada da böyle oluyor. Hindistan, Vietnam gibi yazılımcılar kendilerini aşmış durumdalar. Türkiye bile oradaki yazılımcıları buraya getiriyor. İleride bu böyle olmayacak, Amerika, Almanya, Çin gibi dünya devi ülkeler bizden yazılımcı isteyecek.

-2023'te sanayide neler bekliyorsunuz?
-2023'e doğru gidişte otomotiv sektörünün yine başı çekeceğini düşünüyorum. Tekstilde bir canlanma bekliyorum. O da Ar-Ge ile olacak. Ulutek'teki Ar-Ge şirketleri arasında 1 tane tekstil firması var. Biraz canlanma da görüyorum. Ar-Ge yapmak isteyen tekstilci sayısı da artmaya başladı. Örme ile dünyada rekabet edemeyeceklerini anladılar. Ar-Ge'ye ağırlık veren tekstil firmaları, tekstilde Bursa'nın ilerlemesini sağlayacaklar.

-Firmaların marka çıkarma girişimlerini nasıl değerlendiriyorsunuz?
-Türkiye'de tekno-parkların kurulmasındaki amaç, Ar-Ge yapan firmaların Türkiye'de bir sinerji yaparak dünyaya marka çıkarmalarını sağlamaktı. Bu zamanla olacak. Türkiye'nin ilk tekno-parkı 2001 yılında kuruldu. Sektörler belli aşamalardan geçtikten sonra marka yaratmaya başlayacaklar. Biz Ulutek olarak konferans dizisi başlattık. Her firma kendisini tanıtan sunum yapıyor. İnsanların birbirleriyle iletişimi önemli bir sinerji yaşattı. Amerika'daki silikon vadisinin en önemli özelliği de insanların biraraya gelip, konuşup, tartışıp, birşeyleri aşmaya çalışmasıydı. Artık 'ben bir Ar-Ge çalışması yaptım. Duvarlar arasında kalsın' olayı bitti. Siz paylaştıkça daha ileriye gidiyorsunuz.

-Ar-Ge çalışmaları sizce sanayicinin desteğini görüyor mu?
-Bursa sanayisinin Ar-Ge'ye bakış açısı değişti. İnsanlar birşeylerden ders alarak bilinçleniyorlar. Ar-Ge yapmayan bir firmanın artık yaşayamayacağını yaşayarak görüyorlar. Eskiden veresiye veren-vermeyen diye ayırt ediliyordu, şimdi Ar-Ge yapan, yapmayan şekline döndü. Ar-Ge yapmayan firma, yapan firmanın başarısını görünce 'Artık ben buna zaman ve para ayırmak durumundayım' diyor. Sanayideki en büyük problemlerden biri de zaman. Biz bir doktora projesini bile 6 yılda yaptırıyoruz. Bir sanayici önünü görse bile, 2-3 sene onlar için çok uzun zamanlar. Ama sanayicinin taşın altına elini daha fazla sokması gerekiyor. İngiltere'de Ar-Ge'ye sanayici yüzde 70, devlet yüzde 30 katkı koyuyor. Türkiye'de ise devlet yüzde 70, sanayici yüzde 30 katkı koyuyor. Sanayici Ar-Ge çalışmalarına daha fazla ağırlık vermeli. Risk zamanlarını yükseltmeli.