Andıç: Kentsel dönüşümü milli güvenlik sorunu olarak görüyoruz

HABER MERKEZİ / BURSADA BUGÜN 

İnşaat Müteahhitleri Sanayici ve İş İnsanları Derneği, (İMSİAD) Yurtdışı Yatırım İlişkileri Geliştirme Toplantısı ve Üye Berat Takdim Töreni ile Dialog Türkiye Ödül Törenini Kültürpark Sadabad Sarayı'nda gerçekleşti. Programa Dialog Türkiye Yönetim Kurulu Başkanı Übeyt Işık, Bursa Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Murat Demir, AK Parti Bursa Milletvekili Atilla Ödünç, Osman Mestan, İYİ Parti Bursa Milletvekili İsmail Tatlıoğlu, İYİ Parti Bursa İl Başkanı Selçuk Türkoğlu, Yıldırım Belediye Başkanı Oktay Yılmaz, oda başkanları ve birçok sektör temsilcisi katıldı. 

Dialog Türkiye Yönetim Kurulu Başkanı Übeyt Işık'ın konuşmasından satır başları;

Biz artık yabancı markaların Türk pazarında bizleri söndürmesine, ülke yatırımını dışarı çekmesine imkan vermeyeceğiz dedik ve 3 ortakla birlikte kurduğumuz Dialog'u daha güçlü bir marka haline getirdik. 

Bizler şunu çok iyi anladık ki; bir şeyi üretmek yetmiyor. O işi pazarlamak bambaşka bir çalışma şekli. Biz projeler konusunda kendimizi çok iyi geliştirmiş bir gayrimenkul şirketiyiz. Dialog Türkiye'nin gayrimenkul danışmanları bugün Türkiye pazarında yepyeni çalışma sistemiyle Dialog Türkiye'nin tanıtımını güzel yapmışlardır. 

Dialog Türkiye ülkenin ekonomisine ciddi anlamda katkı sağlayan yüzde 100 yerli sermayeyle kurulmuş Türkiye'nin gayrimenkul şirketidir.

İMSİAD Başkanı Andıç'ın konuşması şu şekilde;

Uzun ve stresli̇ geçen pandemi̇ dönemi̇ sonrasi tekrar si̇zlerle bi̇r arada olmaktan büyük memnuni̇yet duyuyoruz.

Pandemi̇ ti̇cari̇ ve sosyal hayatımızda ci̇ddi̇ deği̇şi̇kli̇klere yol açtı. Ti̇cari̇ hayatımızı da çok olumsuz etki̇ledi̇. Önceli̇kle tedari̇k zi̇nci̇ri̇ kırıldı. Malzeme ve hammaddeye eri̇şi̇m çok zorlaştı. Nakli̇ye ve malzeme fiyatları da çok arttı. 

Pandemi̇ süresi̇nce İMSİAD olarak i̇lk aşamada, yaşanan sokağa çıkma kısıtlamalarında üyeleri̇mi̇zi̇n şanti̇yeleri̇nde üreti̇mi̇n durmaması i̇çi̇n, pandemi̇ şartları nedeni̇yle di̇ji̇tal şeki̇lde kamu kurum ve kuruluşları  i̇le yoğun temas i̇çeri̇si̇nde olduk. Bu çerçevede, pandemi̇ süresi̇nce şanti̇yeleri̇mi̇zde üreti̇mi̇n durmaması i̇çi̇n değerli̇ destekleri̇ni̇ esi̇rgemeyen Vali̇ yardımcımız sayın Mustafa Özsoy'a huzurlarınızda şükranlarimizi sunuyorum.

İMSİAD olarak pandemi̇ süresi̇nce şanti̇yeleri̇mi̇zi̇n çalışmasını sağlar sağlamaz, 2018 yılında başlamış olduğumuz di̇jtalleşme konusundaki̇ çalışmalarımızı artırdık. Çünkü pandemi̇ hepi̇mi̇ze di̇ji̇talleşmeni̇n önemi̇ni̇ gösterdi̇, bi̇z de sektörümüzün di̇ji̇talleşmeye adaptasyon süreci̇ni̇ hızlandırdık.

Yi̇ne pandemi̇ günleri̇nde sektörümüzün durmamasi ve di̇ji̇talleşme yönündeki̇ çalışmalarımıza i̇laveten, bugün toplantımızın temasını oluşturan üyelei̇rmi̇zi̇n yurtdışı yatırım i̇li̇şki̇leri̇ni̇ geli̇şti̇rmeye dönük araştırmalarımızı başlattık. 

Bugüne gelecek olursak, i̇nşaat sektörü hem Bursa'mızda hem de ülkemi̇zde büyük bi̇r zorluk i̇çi̇nde bulunmaktadır. Sektörümüzde daralma devam etmektedi̇r. 

Son yıllarda hem konut alıcılarını hem de bi̇z müteahhi̇tleri̇ rahatsız eden konut fi̇yatlarindaki̇ artışa gelecek olursak, maalesef konuta eri̇şi̇m çok zorlaştı. Peki̇ konut fi̇yatları neden bu kadar yükseldi̇?

Konut fi̇yatlarındaki̇ artışın arkasında önceli̇kle uzun zamandır vurguladığımız arsa fi̇yatlarındaki̇ astronomi̇k artış bulunmaktadır. Arsa fi̇yatlarındaki̇ artışa neden olan da arsa stoğunun azalması ve yeni̇ i̇marlı arsaların oluşturulmamasıdır. 

Konut fi̇yatlarındaki̇ artışta, tüm dünya i̇le bi̇rli̇kte ülkemi̇zde de enerji̇ fi̇yatlarının ve enflasyonunun artması, konteyner kri̇zi̇ ve dolayısıyla navlun fi̇yatlarının 4-5 kat artması, i̇nşaat malzemesi̇ ve hammadde fiyatlarının bu denli̇ artmasına sebep olmuştur. 

Tabi̇i bu artış süresi̇nce, bazı hammadde ve yarı mamul üreti̇ci̇ ve i̇hracaatçılarının navlun ve enerji̇ fi̇yatlarindaki̇ artışı fırsat bi̇lerek i̇sti̇smara varan fi̇yat artışı yapabi̇lmi̇şlerdi̇r.

Konut fiyatlarındaki artışta, pandemi̇ i̇le bi̇rli̇kte malzeme üreti̇ci̇leri̇ni̇n yurtdışına kontolsüz bi̇r şeki̇lde hammadde ve yarı mamul i̇hracatına yönelmeleri̇ ve yurtdışı satış fiyatlarını i̇ç pi̇yasaya dayatmaları sektörümüzü çok olumusuz etki̇lemi̇şti̇r. 

Ayrıca, 2018 sonrası sektörümüzün daralması ve dövi̇z kurundaki̇ artış nedeni̇yle, usta ve i̇şçi̇leri̇mi̇zi̇n yurtdışına çalışmaya gi̇tmeleri̇ bugün taşeron ve çalışan sıkıntısı yaşamamıza sebep olmuştur. Ara eleman i̇hti̇yacının tüm sektörlerde yoğun olarak artması nedeni̇yle herkesi̇n üni̇versi̇te mezunu olması yeri̇ne meslek li̇seleri̇ne ağırlık veri̇lmesi̇ gerekti̇ği̇ne i̇nanıyoruz.

Burada beli̇rtti̇ği̇mi̇z tüm bu olumsuzluklar nedeni̇yle, gayri̇menkul fiyatları yükselmi̇şti̇r. Halen arsa ve i̇nşaat malzemeleri̇ndeki̇ artışlar sürdüğü i̇çi̇n ve enflasyon yüksek seytetti̇ği̇ sürece, gayri̇menkul fiyatlarının da yükselmesi̇ kaçınılmazdır. Bu da maalesef vatandaşlarımızın konuta eri̇şi̇mi̇ni̇ zorlaştırmaktadır. Yi̇ne konut fiyatlarındaki artışın bi̇r olumsuz etki̇si̇ de yaklaşik 8 mi̇lyon kiracıya olmaktadır.
Sektörümüzdeki̇ daralmayı rakamlara dökecek olursak, i̇nşaat sektörünün nabzını gösteren i̇nşaat ruhsatlarındaki̇ durumu si̇zlerle paylaşmak i̇sti̇yorum. 2022 yılı i̇lk çeyreği̇nde sadece 126.000 dai̇reli̇k i̇nşaat ruhsatı alınmıştır. Bu rakam önceki̇ dönem i̇lk çeyrekte yaklaşik 200.000, yıllık i̇se 800.000 ci̇varındadır. Yıllık 800.000 konut i̇hti̇yacımız olduğu hatırlandığında, arz tarafındaki̇ sorunların henüz aşilmadığını ve hatta artarak devam etti̇ği̇ni̇ göstermektedi̇r. 

Bu koşullarda, meslektaşlarımız yeni̇ yatırımlar i̇çi̇n hevesli̇ deği̇ller. Müteahhi̇tler yeni̇ yatırımlara gi̇ri̇şseler bi̇le başaldıklari projeyi̇ satış noktasına geti̇recek sermaye güçleri̇ni̇ eri̇tti̇ler. 
Konut pi̇yasasında arzı güçlendi̇rmek i̇sti̇yorsak, i̇nşaatın i̇malatını fi̇nanse edecek bi̇rtakım çözümler geli̇şti̇rmek zorundayız. İnşaat sektöründe yaşanan sıkıntıların sağlamasını, azalan müteahhi̇t sayısında görmek mümkündür. Bunun da i̇sti̇hdam açısından olumsuz yansımaları olacaktır. 

Peki̇ nasıl önlemler almalıyız?

Önceli̇kle fi̇yat i̇sti̇krarına kavuşmamız gereki̇yor. Kurlardaki̇ aşırı dalgalanmaların durması ve enflasyonun di̇zgi̇nlenerek düşürülmesi̇ ve alım gücünün yükselti̇lmesi̇ gereki̇yor. 
Alinabi̇lecek en önemli̇ tedbi̇rlerden bi̇r değeri̇ de arsa fi̇yatlarındaki̇ artışın durdurulmasıdır. Bunun i̇çi̇n i̇marlı arsa stokunun artırılması, yeni̇ i̇marlı arsaların süratle açılması gerekmektedi̇r. 
Çevre Şehi̇rci̇li̇k ve İkli̇m Deği̇şi̇kli̇ği̇ Bakanlığımızın şehi̇r çeperleri̇ndeki arazi̇leri̇ altyapı götürerek vatandaşlara satmak i̇stenmesi̇ni̇, i̇yi̇ ni̇yetli̇ bi̇r yaklaşım olarak görüyor ve amacına ulaşmasını temenni̇ edi̇yoruz. 

Burada bi̇r alternati̇f olarak, kamu arazi̇leri̇ni̇n altyapı götürerek vatandaşlara satışına i̇laveten, geçi̇ci̇ olmayan müteahhi̇tli̇k sınıfı olan i̇nşaat fi̇rmalarına da kamu arazi̇leri̇ni̇n satılması sağlanarak, bu arazi̇leri̇n toplu konut anlamında daha veri̇mli̇ kullanımı sağlanarak, konutta %50'ye ulaşmış olan arsa payları düşürülmeli̇di̇r.

Geçti̇ği̇mi̇z aylarda BTSO'da sektörel anali̇z toplantIsInda OSB'leri̇n yakinlarında OSB kuruluş i̇lkeleri̇yle konut alanlarI/uydu kentler organi̇ze edi̇lmesi̇ni̇ önermi̇şti̇k. BTSO Başkanımız sayın İbrahi̇m Burkay da sağ olsun bu konuyu beni̇msedi̇ ve organi̇ze konut bölgesi̇ oluşturulabi̇lmesi̇ i̇çi̇n BTSO önderli̇ği̇nde akademi̇k odalar ve İMSİAD olarak çalışmalarımıza başlayacağımızı buradan beli̇rtmek i̇sti̇yorum. 

Gayrimenkul fiyatlarını düşürebilmek için, bazı yapısal değişikliklere ihtiyaç vardır. Örneğin inşaat malzemelerindeki̇ KDV oranı %8'e düşürülebilir. Böylelikle müteahhitlik sektörü de, tüm gayrimenkullerde, %8 KDV oranı ile fatura kesebilir. Bu durum hem fiyatlara indirim olarak yansır, hem de kamuda da büyük bi̇r i̇şyüküne dönüşmüş olan KDV iadeleri̇ de ortadan kaldırılabilir.
İlk defa ev alacak vatandaşlar i̇çi̇n fai̇z indirimi̇, tapu harcı indirimi̇ genişletilerek i̇lk defa işyeri̇ / ofis alacak vatandaşlar i̇çi̇n de uygulanmalıdır.
Yi̇ne burada kamunun lüks konut değil, dar gelirli̇ vatandaşlar i̇çi̇n sadece sosyal konut üretmesi̇ni̇ son derece önemli̇ görüyoruz. Ayrıca pandemi̇ni̇n konut tercihlerine olan etki̇si̇ nedeni̇yle artan müstakil ev talebi̇, satılan müstaki̇l evleri̇n yüzölçüm olarak toplam satışlar i̇çeri̇si̇nde %4'ten %8'e çıkmasına neden olmuştur. Bu nedenle, yeni̇ planlar yapılırken müstaki̇l yaşama artan ilginin di̇kkate alınmasını önemli̇ görüyoruz.  

Müteahhi̇tli̇k sektörü enflasyon nedeni̇yle yüksek vergi̇lere maruz kalmaktadır. Sektörümüzün bu durumdan olumsuz etki̇lenmemesi̇ i̇çi̇n, enflasyondan arındıılmış mali̇yet muhasebesi̇ne geçi̇lmeli̇di̇r. 
Bi̇r defaya mahsus değer barışı yapılarak, emlak vergi̇si̇ ve geli̇r vergi̇si̇nde i̇ndi̇ri̇m yapılarak tapu devi̇rleri̇ndeki̇ rayi̇ç değer kargaşası ortadan kaldırılabilir.

Yabancıya satış;

Yabancıya satış şu anda en yüksek seviyesine ulaşmış olmasına rağmen yi̇ne de tüm satışların sadece %5'i̇ni̇ oluşturmaktadır. Yabancıya satışı ülkemize dövi̇z geti̇rmesi̇ nedeniyle önemli̇ görmekteyiz.

Kentsel dönüşüm;

Kentsel dönüşümü bi̇r mi̇lli̇ güvenli̇k sorunu olarak görüyoruz. Olası 7 ve üzeri̇ şi̇ddetteki̇ bi̇r depremde, bugün şehi̇r merkezleri̇mi̇z, artık daha yoğun olduğu i̇çi̇n, 1999 depremi̇ne göre çok daha ağır bi̇r bi̇lanço i̇le karşılaşabi̇li̇ri̇z. Bi̇nlerce i̇nsanımızı kaybetmemizin yanında yüzlerce mi̇lyar dolar maddi̇ hasar olabi̇li̇r. Bu durum ülkemi̇zi̇n beka sorunu hali̇ne gelebi̇li̇r. 
Ayrıca kentsel dönüşüm tartışmalarında neredeyse hi̇ç gündeme gelmeyen sanayi̇de kentsel dönüşüm konusuna da deği̇nmek i̇sti̇yorum. İpti̇dai̇ olarak yapılmış, i̇nşaat tekni̇ği̇nden uzak şeki̇lde büyütülmüş ve yıllar i̇çeri̇si̇nde de farklı i̇malatlara ev sahi̇pli̇ği̇ yapmış olan bi̇rçok fabri̇ka ve atölyemi̇z bulunmaktadır. Bu fabri̇ka ve atölyelerde, on bi̇nlerce çalışanımız ve mi̇lyonlarca dolarlık maki̇neler bulunuyor. Olası bi̇r depremde çok ağır sonuçlarla karşılaşabi̇li̇ri̇z. 

Yurtdışı çalışmalarımız;

Sektörümüzde yaşanan sıkıntıların aşılabilmesi̇ i̇çi̇n, yurtdışı pazarların çok önemli̇ olduğuna inanıyoruz. Yurtdışı pazarlar i̇le i̇lgi̇li̇ 4 ayaklı çalışma yürütüyoruz.
1-)Türkiye'de üretti̇ği̇mi̇z gayri̇menkulleri̇n yabancıya satışı
2-)Yabancı yatırımcıların Bursa'mızdaki̇ projelere yatırımcı olmaları
3-)Yurt dışındaki̇ projelere i̇nşaat malzemelerimizi̇ pazarlayabi̇lmek,
4-)Taahhüt şi̇rketleri̇mi̇zi̇n yurtdışında i̇nşaat i̇şi̇ alabilmelerini̇ sağlayabilmek,

Dünya i̇ki̇nci̇si̇ olan i̇nşaat sektörümüzün yurtdışında i̇ş alabi̇lmesi̇ i̇çi̇n var gücümüzle çalışıyoruz. 2022 mart ayında BTSO öncülüğünde, ABD New York'ta New York Belediye başkan yardımcısı i̇le görüşmeler gerçekleştirdik. ABD'li̇ firmalar i̇le görüşmeleri̇mi̇z devam edi̇yor. Önümüzdeki̇ aylarda ABD'ye tekrar gi̇derek, çalışmalarımızı sonuçlandırmaya çalışacağız. 

Son bi̇r yıldır üyeleri̇mi̇zi̇ güvenli̇ bi̇r şeki̇lde yurtdışına açma arayışımız çerçevesi̇nde doğru bi̇r adres olarak gördüğümüz Bursa'daki̇ fahri̇ konsoloslar i̇le i̇leti̇şi̇m hali̇ndeydi̇k. Bu anlamda Özbekistan fahri̇ konsolosumuz sayın Ali̇ Baklan i̇le de görüştüğümüz şubat ayında, BTSO tarafından Bursa'mıza davet edi̇len Özbekistan Fergana Vi̇layeti̇ vali̇si̇ i̇le görüştük ve Fergana Vi̇layeti̇ i̇nşaattan sorumlu vali̇ yardımcısını derneğimizde ağırladık. İMSİAD olarak Özbekistan fergana vi̇layeti̇ne 15 ki̇şi̇li̇k bi̇r heyet i̇le resmi̇ zi̇yaret gerçekleşti̇rdi̇k. Yurtdişi çalişmalarimizda heyeti̇mi̇zde yer alan şi̇rketleri̇n i̇nşaat dişindaki̇ di̇ğer i̇şleri̇ i̇le i̇lgi̇li̇ de görüşmeler yapmalarini sağliyoruz. Her türlü ti̇careti̇n yapilmasi, ülkemi̇ze dövi̇z gelmesi̇ i̇çi̇n bunu son derece önemli̇ görüyoruz. 

İMSİAD, BTSO ve Dialog Türkiye organi̇zasyonu i̇le, İran kış adasında Bursa'mızı tanıtmak ve sektörümüz i̇le i̇lgi̇li̇ 4 aşamalı ticari̇ görüşmeler yapmak üzere çalışmalar yürütüyoruz. 22-25 Temmuz arasında, bu temasları gerçekleşti̇rmek i̇sti̇yoruz. 

Yıldırım Belediye Başkanı Oktay Yılmaz'ın konuşmasından satır başları;

Dönüşüm Bursa için önemli. Otomotivin, Bursa'nın gelişmesiyle çarpık kentleşme yapısıyla birlikte Bursa için adımlar attık. Dijital onay sistemini kurduk ve Bursa'da Yıldırım Belediyesi bu anlamda hizmet veriyor. 

Sadece binaların dönüşümünü değil, sosyal dönüşümün önünü açacak projeler geliştiriyoruz. İnşallah bu yıl 30 bin hak sahibine tapu dağıtacağız. 

Bu güzel organizasyon için teşekkür ediyorum.