AB ile Kanada arasında yeni dönem: Von der Leyen'den dikkat çeken "ortak üyelik" önerisi
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Kanada ile ilişkileri daha ileri bir seviyeye taşımak amacıyla gündeme getirdiği "ortak üyelik" modelinin ayrıntılarını açıkladı. Kanada'nın AB'ye tam üye olmadan Birliğe daha yakın bir konuma gelmesini öngören teklif; yapay zekâ, enerji, iklim, güvenlik, bilim ve eğitim gibi birçok alanda kapsamlı iş birliğini içeriyor. Ancak bazı AB ülkelerinin öneriye mesafeli yaklaşması, Montreal'de düzenlenecek AB-Kanada Zirvesi öncesinde görüş ayrılıklarını gündeme taşıdı.
2026.10.29 18:26 - Son Güncellenme: 2026.10.29 18:26 - Dünya - AA
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Montreal'de gerçekleştirilecek AB-Kanada Zirvesi öncesinde Kanada'nın önde gelen düşünce kuruluşlarından C.D. Howe Enstitüsü'nde konuştu. Avrupa ile Kanada arasındaki ilişkilerin geleceğine değinen von der Leyen, iki tarafın birbirini tamamlayan siyasi ve ekonomik yapılara sahip olduğunu belirterek mevcut iş birliğinin daha ileri bir noktaya taşınması gerektiğini ifade etti.
Kanada'nın coğrafi konumu nedeniyle Avrupa Birliği'ne tam üye olmasının mümkün olmadığını dile getiren von der Leyen, buna rağmen iki tarafın ilişkilerini ulaşılabilecek en yüksek seviyeye çıkarmayı hedeflediğini söyledi. Bu kapsamda Kanada'nın AB'nin ilk "ortak üyesi" olması seçeneğinin değerlendirildiğini açıkladı.
Önerilen modelin klasik üyelik sürecinden farklı olduğunu vurgulayan von der Leyen, Kanada'nın Birliğe tam üyelik elde etmeden de üyeliğe yakın bir iş birliği düzeyine ulaşabileceğini kaydetti. Bu yaklaşımın temelinde, tarafların ortak hedefler ve uzun vadeli bir vizyon doğrultusunda hareket etmesi bulunuyor.
Von der Leyen, geliştirilmesi planlanan ilişkinin bugüne kadar yürütülen iş birliklerinden daha kapsamlı olabileceğini belirterek, tam üyelik olmadan da tarafların ortak bir gelecek anlayışı etrafında buluşabileceğine işaret etti.
Yapay zekâdan güvenliğe kadar geniş kapsamlı iş birliği
Kanada ile Avrupa Birliği arasında kurulması planlanan ortak üyelik modelinin yalnızca siyasi ilişkilerle sınırlı kalmaması öngörülüyor. Von der Leyen'in açıklamalarına göre yeni yaklaşım, farklı politika alanlarında daha yakın koordinasyon sağlanmasını ve iki tarafın ortak hareket etme kapasitesinin artırılmasını kapsıyor.
Bu çerçevede yapay zekâ, iklim politikaları, enerji ve güvenlik gibi stratejik alanlarda iş birliğinin geliştirilmesi hedefleniyor. Teknolojik dönüşümden çevre politikalarına, enerji alanındaki gelişmelerden güvenlik başlıklarına kadar birçok konuda ortak çalışmalar yürütülmesi planlanıyor.
Önerinin önemli unsurlarından biri de kurumsal ilişkilerin güçlendirilmesi olarak öne çıkıyor. Von der Leyen, Avrupa Komisyonu ile Kanada hükümetinin daha yakın çalışmasının yanı sıra iki tarafın parlamentoları ve yargı kurumları arasında da iş birliği olanaklarının değerlendirilebileceğini belirtti.
Bu kapsamda ortak üyelik modeli, yalnızca belirli konularda anlaşmalar yapılmasını değil, karar alma süreçleri ve kurumsal koordinasyon bakımından da daha yakın bir ilişki kurulmasını amaçlıyor. Tarafların farklı alanlardaki politikalarını birbirine yaklaştırması ve ortak programlar geliştirmesi, planlanan modelin temel başlıkları arasında yer alıyor.
Kanada'nın Erasmus ve Ufuk Avrupa programlarıyla ilişkisi güçlenecek
Avrupa Birliği ile Kanada arasındaki iş birliğinin geliştirilmesi planlanan alanlardan biri de eğitim ve bilim olacak. Von der Leyen, Kanada'nın Avrupa'nın öğrenci değişim programı Erasmus ile ilişkilerinin derinleştirilmesi üzerinde çalıştıklarını belirtti.
Bu adımla daha fazla gencin bir araya gelmesi, farklı eğitim sistemlerini tanıması ve karşılıklı deneyim paylaşımında bulunması amaçlanıyor. Eğitim alanındaki temasların artırılmasıyla Avrupa ve Kanada arasındaki toplumsal bağların da güçlendirilmesi hedefleniyor.
Bilimsel araştırmalar ve teknoloji geliştirme çalışmaları da yeni ortaklık yaklaşımının önemli parçaları arasında bulunuyor. Von der Leyen, Kanadalı araştırmacıların ve bilim insanlarının Avrupalı meslektaşlarıyla birlikte çalışabilmesi için ülkenin yeni nesil Ufuk Avrupa programına katılımını güçlendirmeye yönelik girişimlerin sürdüğünü ifade etti.
Araştırma ve inovasyon alanındaki iş birliğinin genişletilmesi, iki tarafın bilimsel bilgi paylaşımını artırmasının yanı sıra ortak projelerin geliştirilmesine de zemin hazırlayabilir. Erasmus ve Ufuk Avrupa programlarıyla bağlantıların güçlendirilmesi, önerilen modelin eğitimden araştırmaya uzanan kapsamını ortaya koyuyor.