86 yıllık kar haritası şaşırttı! Dünyanın yüzde 57'si beyaza bürünmedi...

Meteorolog Ben Noll ve Simon Kuestenmacher tarafından sosyal medyada paylaşılan bir harita, 1940'tan 2026'ya kadar Dünya'nın hangi bölgelerinde kar yağışı görüldüğünü gözler önüne serdi. ECMWF'nin ERA5 veri setinden yararlanılarak hazırlanan çalışmaya göre Dünya yüzeyinin yaklaşık yüzde 43'ünde bu dönemde kar yağdığı veya kar yağmış olabileceği hesaplandı.

Dünya genelindeki kar yağışlarının 1940'tan günümüze uzanan dağılımını gösteren bir harita sosyal medyada büyük ilgi gördü. Meteorolog Ben Noll ve veri görselleştirme uzmanı Simon Kuestenmacher tarafından paylaşılan çalışma, gezegenin hangi bölgelerinde kar görüldüğünü ve hangi alanların bu olayın dışında kaldığını ortaya koydu.

Haritanın oluşturulmasında Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi'nin (ECMWF) ERA5 veri setinden yararlanıldı. Ancak çalışmayla ilgili önemli bir ayrıntı bulunuyor. Harita, 86 yıl boyunca dünyanın farklı noktalarında çekilmiş kar fotoğraflarından oluşturulmuş bir arşiv değil.

HARİTANIN ARKASINDA ERA5 VERİLERİ BULUNUYOR

ERA5, 1940'tan günümüze kadar atmosfer ve hava koşullarının geçmişe dönük olarak analiz edilmesini sağlayan kapsamlı bir yeniden analiz veri seti.

Bu sistemde geçmiş dönemlere ait gözlemler, ölçümler ve meteorolojik veriler bilgisayar modelleriyle bir araya getirilerek atmosferin geçmişteki durumu yeniden oluşturuluyor.

Bu nedenle haritadaki bölgeler, "1940'tan bu yana kesin olarak her noktada kar yağdı" şeklinde yorumlanmamalı. Daha doğru ifade, kullanılan meteorolojik analizlere göre söz konusu bölgelerde kar yağışının gerçekleşmiş veya gerçekleşmiş olabileceğinin belirlenmesi.

DÜNYA'NIN YAKLAŞIK YÜZDE 43'Ü KAR GÖRDÜ

Haritadan yapılan hesaplamaya göre Dünya yüzeyinin yaklaşık yüzde 43'lük bölümünde, 1940-2026 döneminde kar yağışı görüldüğü veya kar yağmış olabileceği değerlendiriliyor.

Kar görülen alanlar yalnızca kutuplarla sınırlı değil. Özellikle yüksek rakımlı dağ sıraları haritada dikkat çekiyor. And Dağları, Himalayalar, Atlas Dağları ve Avustralya Alpleri kar yağışının görülebildiği bölgeler arasında bulunuyor.

Bu durum, kar yağışında yalnızca enlem faktörünün belirleyici olmadığını da gösteriyor. Yükseklik arttıkça sıcaklıkların düşmesi, ekvatora yakın bölgelerdeki yüksek dağların zirvelerinde dahi kar yağmasına imkan sağlayabiliyor.

EKVATORA YAKIN DAĞIN ZİRVESİNDE BİLE KAR VAR

Bunun dikkat çekici örneklerinden biri Papua Yeni Gine'deki Mount Wilhelm.

Ekvatorun yaklaşık 5 derece güneyinde bulunan dağın yüksekliği 4.500 metrenin üzerine çıkıyor. Bölge ekvatora oldukça yakın olmasına rağmen yüksek rakım nedeniyle zirve kesimlerinde kar görülebiliyor.

Bu örnek, Dünya'daki kar dağılımının yalnızca "kutuplara yakınlık" üzerinden açıklanamayacağını ortaya koyuyor.

SAHRA ÇÖLÜ'NDE BİLE KAR YAĞABİLİYOR

Kar yağışı açısından bir başka sıra dışı bölge ise Sahra Çölü.

Cezayir'deki Aïn Séfra çevresinde geçmiş yıllarda kar yağışları kaydedildi. Bölge 1979'dan sonra 2016 ve 2018 yıllarında da kar yağışıyla gündeme geldi.

Özellikle 2018'de yüksek kesimlerde kar kalınlığının bazı noktalarda 10 ila 30 santimetreye ulaştığı bildirildi. Ancak sıcaklıkların yükselmesiyle karın önemli bölümü kısa süre içerisinde eridi.

Dolayısıyla dünyanın en sıcak ve kurak bölgelerinden biri olarak bilinen Sahra'da bile uygun atmosfer koşulları oluştuğunda kar yağışı meydana gelebiliyor.

DÜNYA'NIN YÜZDE 57'SİNDE KAR GÖRÜLMEDİ

Haritanın diğer tarafında ise oldukça geniş bir alan bulunuyor. Hesaplamalara göre Dünya yüzeyinin yaklaşık yüzde 57'lik bölümünde, 1940'tan 2026'ya uzanan dönemde kar yağışı tespit edilmedi.

Kar yağışının görülmediği alanlar arasında ekvator çevresindeki alçak kesimler, Amazon Havzası, Sahra-altı Afrika'nın geniş bölümü, Güneydoğu Asya'nın alçak kesimleri ve Avustralya'nın iç bölgeleri bulunuyor.

Ancak burada da önemli bir ayrım yapmak gerekiyor. Haritada bir bölgenin kar görmemiş olması, "o bölgeye tarihin hiçbir döneminde kar yağmadı" anlamına gelmiyor. Söz konusu yüzde 57'lik oran, kullanılan 1940-2026 dönemi ve meteorolojik yeniden analiz verileri kapsamında kar yağışının tespit edilip edilmemesine dayanıyor.

Bu nedenle ortaya çıkan harita, Dünya'nın iklim ve coğrafyasındaki kar dağılımını uzun dönemli meteorolojik veriler üzerinden gösteren dikkat çekici bir çalışma olarak öne çıkıyor.