Meğerse Bursa ucuzmuş!

13 Ekim 2021 Çarşamba, 11:53
A

Bilen de bilmeyen de konuşuyor.

Aslında teknik bir mesele...

Ekonomi biliminin istatistikle buluştuğu bir alan çünkü.

Ama bugünlerde herkesin dilinde enflasyon kelimesi...

Ve neredeyse her vatandaş uzman kesilmiş durumda!

Bilse de bilmese de ne olduğunu, vatandaş enflasyonu kafaya takmakta yerden göğe kadar haklı aslında.

Çünkü hayat pahalı!

Zamlar geldikçe gelirler eridikçe herkesin enflasyon uzmanı kesilmesi doğal.

Haliyle devletin geç de olsa mücadeleye karar vermesi de doğal.

Ama hem tüketici algısında hem de mücadelenin kapsamında elma ile armutun hayli karıştığı durumlar söz konusu!

Mesela...

Çoğunluk fiyatlara bakıp "enflasyon hiçbir zaman düşmez" tezini rahatlıkla savunabilmekte.

Çünkü Türkiye'de fiyatların genel seyrinde geriye gidiş, çok nadiren gözlenen bir durum.

Fiyatlardaki değişimi enflasyon kavramıyla eş tuttuğunuzda; "enflasyon düştü" sözü siyasi bir yalan gibi algılanabilir rahatlıkla!

Ekonomi tekniğinde enflasyonla anlatılan asıl kavram fiyatlardaki değişimin hızı.

Yani fiyatların ne oranda değiştiği ölçülür.

Dolayısıyla referans döneme göre yapılan karşılaştırmada fiyatlar artarken enflasyon düşebilir. Yani eğer fiyatlardaki artış hızı önceki dönemin altında kalmışsa enflasyon düşüyor demektir!

Kısacası zamlar devam ederken de "enflasyon düştü" ifadesi doğru olabilir.

Bu durumda enflasyonun düşmesi alım gücümüzdeki erimenin durduğu anlamına da gelmiş olmuyor!

Elbette ki bu anlama gelecek istatistiki bir temel de söz konusu.

Eksi enflasyon diye de bir kavram var çünkü.

Alışık olmadığımız bir durum olduğu için de pek bilinmez!  

Yani aslında enflasyon hesabına fiyatların geri gitmesi gibi bir durum teknik olarak mevcut.

Ancak, Türkiye'de ne yazık ki; bu durum çok görülür. Bazı aylarda TÜFE sepetinde ağırlığı fazla olan ürünlerin fiyatlarındaki gerileme eksi enflasyon olarak yansıyabilmekte. Ama yıllık bazda fiyatların gerilediği pek görülmemiştir.

Ayrıca 400 küsur kalem üründen oluşan TÜFE sepetindeki tüm ürün ve hizmetler de aynı anda düşüş göstermez!

Ve daha da önemlisi TÜİK veri topladığı noktalar vatandaşın alışveriş yaptığı mekanları birebir karşılamaz.

Bu nedenle de çarşının pazarın enflasyonuyla TÜİK'in rakamları her zaman uyumlu olmayabilir. Üstelik tüketicilerin tüketim kapıları da birbirinden farklı olduğundan herkesin enflasyonu kendine göre değişim gösterebilir.

Öyle ya herkes tek bir market ya da pazardan alışveriş yapmıyor!

Bu ayrışmayı kentler bazında ve bölgesel olarak da görmek mümkün...

Haberlere yansıyan rakamlar ülke genelini yansıtırken aslında İstanbul'da başka Adana'da başka fiyat skalaları kaydedilmekte.

Dolayısıyla daha sağlıklı bir enflasyon öngörüsü için en azından bölgesel olarak duruma bakmakta fayda var!

Çünkü TÜİK, İstanbul, Ankara ve İzmir dışındaki illeri istatistiki bölge sınıflamasıyla gruplandırarak değerlendiriyor.

Yani aslında Bursa gibi her ilin verileri ayrı derlenip toplansa da tek başına değil de birkaç ille beraber ortalama olarak açıklanıyor.

Açıkçası bu bir garabet. Çünkü elmayla armudun karışma riski doğmakta.

Özellikle de Bursa gibi büyük illerin bağımsız olarak veri ihtiyacını gidermesi zorlaşmakta.

 Neticede Bursa'yı Eskişehir ve Bilecik'le birlikte aynı kefede incelemek zorunda kalıyoruz!

Peki mecburen de olsa birçok veri gibi enflasyondaki durumumuzu da istatistiki bölgemizin penceresinden bakarak değerlendirdiğimizde ne görünüyor?

TÜİK'in verilerine baktığımızda Bursa'nın ucuz bir kent görüntüsü verdiğini görüyoruz!

Nasıl mı?

Bursa'nın içinde bulunduğu TR 41 istatistiki bölgesindeki enflasyon eylül itibarıyla yıllık bazda yüzde 19,36 olarak ölçülmüş.

Aynı dönemde Türkiye ortalaması ise yüzde 19,58 olarak açıklandı.

Yani Bursa ve bölgesel arkadaşları Eskişehir ve Bilecik'in ortalama TÜFE'si ülke genelinden 0,22 puan daha düşük! Başka bir ifadeyle fiyatlar daha yavaş artıyor bölgemizde. Ancak asıl ucuzluk diğer bölgelerle karşılaştırdığımızda göze çarpmakta... 26 istatistiki bölge içinde enflasyon oranı en düşük 6. bölge olarak TR 41 karşımıza çıkıyor!

Demek ki 20 bölgedeki TÜFE, Bursa'nın dahil olduğu TR 41 bölgesinden daha yüksek.

Mesela Antalya, Isparta ve Burdur'u barındıran TR 61 bölgesi yüzde 22,47 gibi bir TÜFE'ye sahip.

Ve tam 17 istatistiki bölgenin enflasyonu yüzde 20'nin üzerinde seyrediyor.

Bu açıdan bakınca Bursa hayli şanslı görünüyor diğer bölgelere göre!

Ama çok ilginçtir ki; İstanbul, Ankara ve İzmir'in TÜFE rakamları Bursa'nın bulunduğu bölgenin altında... Hem de hayli altında görünüyor. 

 

 

 

 

 

 

 


A

Yazarın diğer yazıları

Yazarın Tüm Yazıları