24 Aralık 2016 Cumartesi, 10:13

Arkadaşıma gönder
Favorilerime ekle
Bu yazıyı yazdır
Yazı boyutu
Erdem Kaya

Yeni kabul edilen Sınai Mülkiyet Kanunundaki değişiklikler

Erdem Kaya

Türkiye Cumhuriyeti tarihinde çıkarılacak ilk Sınai Mülkiyet Kanunu 22.12.2016 tarihi itibarıyla TBMM Genel Kurulunda kabul edilmiştir. Hepimize hayırlı olsun. Yeni Kanun mevcutta kullanılan Kanun Hükmünde Kararnamelerin (551, 554, 555 ve 556 sayılı KHK'lar) yerini alacak.

Tüm değişiklikleri tek bir yazıda anlaşılır şekilde anlatmak zor olacağından, bizce en önemli ve en kolay anlaşılır olanları mümkün mertebe hukuki bir dil kullanmadan sade bir şekilde maddeler halinde sizler için listeledik.

  • Mevcutta patent, marka, endüstriyel tasarım ve coğrafi işaretler için ayrı ayrı olan kanun metinleri tek bir metne indirgendi. Böylece, daha sade ama daha etkili bir metin ortaya çıkarıldı.

  • Türk Patent Enstitüsü'nün adı Türk Patent ve Marka Kurumu olarak değişiyor.

  • Mevcuttaki KHK yerine bir Kanun hazırlandığı için mevcut hukuki sisteme uyum sağlanıyor, Anayasa Mahkemesi kaynaklı madde iptallerinin önüne geçiliyor.

  • Tescil süreçlerinde kısalmalar sağlanıyor. Özellikle yayın ve red kararlarına itiraz süreleri bazı durumlarda yarı yarıya kısalıyor. (Genelde 6 aylık süreler 3 aya, 3 aylık süreler 2 aya iniyor)

  • Avrupa Patent Sözleşmesi'nde olan Hakların Yeniden Tesisi imkanı başvuru sahiplerine sağlanıyor. Böylelikle birçok durumda kaçan bir son tarihten dolayı bir belgenin geçersiz hale gelmesinin büyük oranda önüne geçilmiş olunuyor.

  • Yenilemesi zamanında yapılmayan Patent/Faydalı Modeller için, TPE'nin ilgili hak kaybı bildirimine istinaden 2 ay içinde bir mücbir sebep göstermeden yenileme yapma imkanı geliyor.

  • İncelemesiz Patent kalkıyor. Artık tüm patent başvuruları incelemeli patent şeklinde olacak.

  • Faydalı Modellere yenilik araştırması yapılma zorunluluğu getiriliyor. Böylelikle zaten yıllardır piyasada olan çözümlerin haksız yere koruma altına alınması sorunu ortadan kalkacak.

  • Yayınlanan Patent ve Faydalı Modellere gelen itirazların TPE tarafından değerlendirilmesi zorunluluğu getiriliyor. Böylelikle, haklı itirazlar neticesinde Patent yada Faydalı Model başvuruları konu mahkemeye gitmeden TPE nezdinde iptal edilebilecek.

  • Patentlerde tescil sonrası itiraz hakkı getiriliyor. Böylece mahkemelere gitmek yerine belge yayınından sonraki 6 ay içinde menfaati olanlar tescile itiraz edebilecek.

  • Arge Merkezleri ve Teknoloji Geliştirme Bölgeleri hariç olmak üzere, Kamu Destekli Projeler sonucunda ortaya çıkan buluşların desteği sağlayan kamu kurumuna bildirilmesi zorunluluğu geliyor. Eğer desteği alan firma ortaya çıkan buluş için bildirimden sonra 1 yıl içinde bir patent başvurusu yapmazsa desteği veren Kamu Kurumunun belli şartlar dahilinde patenti başvurma hakkı doğuyor. Bu maddenin detaylarını ayrıca bir bilgi notuyla paylaşıyor olacağız.

  • Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca yayımlanan eşdeğer parçaların tasarımın piyasaya ilk sürüldüğü tarihten itibaren üç yıl içinde kullanımı tasarım hakkının ihlali sayılmayacaktır.

  • Akademisyenler de "Çalışan Buluşu" kapsamına alınıyor. Buna göre akademisyenlerce gerçekleştirilecek buluşların hak sahipliği üniversiteye ait olacak.

  • Patent ve Faydalı Modellerde kullanım zorunluluğu devam ediyor ancak kullanım belgesi sunma şartı kalkıyor.

  • Endüstriyel Tasarım tescil başvuruları için de yenilik araştırması yapılacak. Böylece harcı alem tasarımların tescili bir noktaya kadar önlenebilecek.

  • Markalarda beraber yer alma (co-existance) imkanı geliyor. Böylece marka sahibinden yazılı muvaffakat alınması şartıyla aynı marka, aynı mal ve hizmetler için bir başkası adına da tescil edilebilecek.

  • Yayınlanan bir markaya itiraz eden markasını kullandığı ispatlayamazsa itirazın reddedilme ihtimali doğuyor.

  • AB Direktifine uygun olarak, kullanılmayan markanın 7 yıl içinde Enstitü tarafından iptali (idari iptal) mümkün olacak.

  • Fikri ve sınai mülkiyet haklarına ilişkin eğitim, danışmanlık ve araştırma faaliyetlerini yürütecek bir Fikri Mülkiyet Akademisi kurulacak.

Sonuç olarak, kabul edilecek Sınai Mülkiyet Kanunu ülkemizdeki inovasyon ekosistemini olumlu yönde etkileyecek mekanizmaları içeriyor. Üretilen fikri değerler yeni Kanun ile hakettiği korumayı bulurken, tescil bariyeri yükseltilerek haksız tescillerin de büyük oranda önüne geçiliyor.

Hükümsüzlüğe ilişkin birçok konunun mahkemelerden ziyade yeni adıyla Türk Patent ve Marka Kurumu bünyesinde çözülmesinin önü açılıyor. Prosedürel süreçlerden kaynaklı hak kayıplarının telafisinin mümkün olması ya da tescil sürelerinin nispeten kısalıyor olması da hak sahiplerinden yana bir uygulama olarak karşımıza çıkıyor.

Bu süreçte tüm işletmelerin Sınai Mülkiyet alanında daha da fazla bilinçlenmesi, özellikle yayınlanan Bültenleri aylık olarak takip etmesi/ettirmesi çok büyük önem arzetmekte.

2017 yılı içerisinde Yeni Kanunu detaylarıyla anlatacağımız seminerlerimiz olacak. Orada tüm bu hususları çok daha derinlemesine anlatma ve tartışma imkanımız olacaktır. Sorularınız olması halinde de her zaman bizlere ulaşabilirsiniz.