İran'ın elektrik kesintisi Irak'ta gösterileri alevlendirdi

İran'ın elektrik akışını durdurmasıyla alevlenen Irak'taki gösteriler, sokağa çıkma yasağı ve internet erişim engelinin gölgesinde 9'uncu gününe girdi.

İran'ın elektrik kesintisi Irak'ta gösterileri alevlendirdi

Irak'ta geçen hafta  hizmet yoksunluğu, işsizlik ve elektrik kesintisi nedeniyle patlak veren  gösteriler 9'uncu gününe girerken, son günlerini yaşayan hükümetin sokakları  dolduranların taleplerini yerine getirmesi ümit edilmiyor. 

Terör örgütü DEAŞ ile girilen savaş, petrol fiyatlarında yaşanan sert  düşüş ve ülkedeki yolsuzluk nedeniyle Irak'ın genelinde ciddi bir ekonomik kriz  söz konusu. Savaş giderlerinin her geçen gün artmasıyla eş zamanlı olarak petrol  gelirlerinin azalması bu mali krizin en büyük etkenleri arasında görülüyor. Irak  merkezi hükümeti son 5 yıldır planladığı projeleri hayata geçiremezken, elektrik  ve su gibi temel hizmetleri sunmakta da zorluk çekiyor.

Terör operasyonlarının 2014 yılından bu yana devam ettiği Irak'ın  batı, orta ve kuzey kesimindeki kentlerde büyük bir göç ve yıkım yaşanırken,  gösterilerin patlak verdiği, Şii nüfusunun yoğun olduğu güneyin payına ise büyük  bir ihmalkârlık düştü. DEAŞ ile mücadele sırasında evlatlarını Irak için kurban  verdiklerini dile getiren güneyli Şiiler, ödedikleri ağır bedelin karşılığını  istihdam ve müreffeh bir yaşamın sunulması olarak hükümetten istiyorlar.

İran elektriği kesti; gösteriler alevlendi

İran yönetimi her fırsatta Bağdat'a en yakın duran ülkenin kendisi  olduğunu dillendirse de, borçları sebebiyle Irak'ın elektriğini keserek ülkenin  güneyindeki petrol zengini Basra'yı ve diğer birçok kenti elektriksiz bıraktı. Bu  durum da hava sıcaklığının 50 dereceyi aştığı Basra, Zikar, Meysan ve Musenna  gibi kentlerde elektriksiz kalan halkın isyan etmesine neden oldu.

Irak Elektrik Bakanlığı Sözcüsü Musab el-Muderris, gösteriler patlak  vermeden iki gün önce, 6 Temmuz'da AA muhabirine yaptığı açıklamada, biriken  borçlar sebebiyleİran'ın Irak'a bin megavatlık elektrik akışını durdurduğunu,  Meysan, Zikar ve Basra illerinde elektrik kesintilerinin süresinin daha da  uzadığını ifade etmişti.

Elektrik kesintisinden iki gün sonra, 8 Temmuz'da, ülkenin tek gelir  kaynağı ham petrol ihracatının büyük bir kısmını tedarik eden güneydeki Basra  vilayetinde gösteriler patlak verdi. Ancak emniyet güçlerinin göstericilerin  üzerine ateş açmasıyla geçici bir süreliğine bastırıldı. Basra halkı o gün,  vilayette faaliyet gösteren petrol şirketlerinin önünde toplanarak, burada  yabancıların değil kendilerinin istihdam edilmesini ve iş fırsatı yaratılmasını  talep etti.

Gösteriler yer yer devam ederken, 13 Temmuz'da İran Enerji Bakanı Rıza  Erdekaniyan, kendi ülkesinde yaşanan elektrik ve su sorununa ilişkin düzenlediği  basın toplantısında, PakistanAfganistan ve Irak gibi komşu ülkelere enerji  ihracatını durdurduklarını söyledi.

 Gösteriler Bağdat'a sıçradı

Ülkenin güney vilayetlerinde işsizlik sorunuyla başlayan gösteriler,  meydana gelen elektrik kesintisiyle tırmandı. Basra, Musenna, Zikar, Meysan ve  Necef'ten kısa bir süre sonra, 14 Temmuz'da gösteriler başkent Bağdat'a sıçradı.  Öfkeli Iraklılar, Necef Uluslararası havalimanını basarak, uçakların kalktığı  alana kadar girmişti.

İnternet kesildi; sokağa çıkma yasağı geldi

Yeni hükümet kabinesini kurmak için görüşmelere devam edilen Bağdat'a  gösterilerin sıçraması, mevcut Haydar el-İbadi hükümetini ciddi şekilde  endişelendirdi. Hükümet gösterilerin daha fazla tırmanmaması için interneti kesip  bazı sosyal medya uygulamalarına da erişim yasağı getirdi. Gösterilerin tehlikeli  bir boyuta geldiği Basra,Kerbela, Necef ve Musenna'da sokağa çıkma yasağı ilan  edildi.

Haşdi Şabi ve siyasi parti ofisleri ateşe verildi

Resmi olmayan verilere göre, ülke nüfusunun yaklaşık yüzde 60'ını  oluşturan Şii nüfusu, gösterilerin patlak verdiği güney vilayetlerinde ikamet  ediyor. Irak merkezi hükümetine ve özellikle çoğunlukla Şiilerden meydana gelen  Haşdi Şabi'ye karşı ülkenin kuzey, orta ve batısında varlık gösteren terör örgütü  DEAŞ tarafından saldırılar düzenleniyordu.

Valilik binaları ve petrol şirketlerini basan göstericiler, öfkelerini  alamayıp Haşdi Şabi çatısı altında yer alan silahlı grupların ofislerini de  gözlerini kırpmadan ateşe verdi. Ateşe verilen Haşdi Şabi ofislerinin arasında  İran'a yakın Irak Hizbullah'ı ve Asayib Ehli Hak'ın büroları da yer alıyor. Bunun  yanında öfkeli göstericiler, İbadi'nin üyesi olduğu ve eski Irak Başbakanı Nuri  el-Maliki liderliğindeki Dava Partisi, Ammar Hekim liderliğindeki Hikmet Akımı ve  Haşdi Şabi komutanlarından Hadi Amıri liderliğindeki Fetih Koalisyonu'nun da  ofislerini ateşe verdi.

İbadi'den gösterileri dindirecek adımlar

Başbakan İbadi göstericilerin talebini karşılamak için 10 bin memur  ataması yapacağını açıkladı. İbadi Basra ve diğer güney kentlerindeki gösterilere  neden olan su ve elektrik hizmetindeki sıkıntılara karşı da acil çözüm üretilmesi  yönünde talimat verdi.

Irak'ın Basra ilinde başlayan ve ülkenin güneyindeki diğer illere  yayılan gösteriler devam ederken, kamu hizmetlerinin iyileştirilmesi amacıyla  Basra'ya yaklaşık 3 milyardolar tahsis edilmesine başbakanın karar verdiği  açıklandı.

Görevden almalar

İçişleri Bakanı Kasım el-Araci Necef Emniyet Müdürü Hatim'i görevinden  alarak yerine Tümgeneral Ala Garib'i atadı. Güvenlik güçlerinin kentteki  gösterilere müdahalede yetersiz kalması nedeniyle söz konusu kararın alındığı  kaydedildi. Başbakan İbadi de göstericilerin basarak içeri girdiği ve hakkında  onlarca yolsuzluk iddiası bulunan Necef havalimanının yönetimini görevden aldı.

Sistani devreye girdi

Ülkenin güney kesiminde süren gösteriler sonucunda, Necef merkezli Şii  dini merci Ayetullah Ali es-Sistani'de devreye girerek göstericilerin taleplerini  meşru buldu ve hükümete acil çözüm çağrısında bulundu. Bunun üzerine Başbakan  İbadi de gösteri düzenlenen kentlerde dini mercilerin ve kutsal mekanların  saldırılardan uzak kalmasını istedi.

Basılan havalimanında uçuşlar yeniden başladı

Irak Ulaştırma Bakanı Kazım Fincan el-Hamami göstericilerin basarak  içeri girdiği ve tahribata yol açtığı Necef havalimanında uçuşların bugün yeniden  başladığını duyurdu. Hamami Necef havalimanından yaptığı basın açıklamasında,  havalimanına 18 uçuşun gerçekleşeceğini söyledi.

Gösteri bilançosu

Irak'taki güvenlik yetkililerinden alınan bilgiye göre, 8 Temmuz'da  patlak veren gösterilerde 4 kişi hayatını kaybederken aralarında güvenlik  güçlerinin de olduğu 128 kişi yaralandı. Bağdat başta olmak üzere, ülkenin orta  ve güney kesimindeki internet kesintisi ve sosyal medya uygulamalarına konulan  ulaşım engeli devam ediyor. Aynı zamanda bazı vilayetlerde sokağa çıkma yasağı da  sürüyor.

"Hükümetin çözüm projesi uzun vadeli değil"

Iraklı siyasi analist ve akademisyen Dr. Hüseyin Allavi yaptığı açıklamada, göstericilerin taleplerinin meşru olduğunu belirterek, "Ancak  bu gösteri ve taleplerin zamanlaması hükümetin ömrünün son günlerine denk geldi.  Hükümet devlet işlerini yürütmeyi sürdürüyor ve gösterilere karşı birtakım çözüm  projeleri açıkladı; ancak bu çözüm uzun vadeli midir? Kesinlikle değil. Çünkü  açıklanan çözüm projeleri yeni kurulacak hükümetin çalışma programına bağlı"  dedi.

Göstericilerin taleplerinin yerine getirilmesi için, topun seçim  yarışını kazanan siyasi grupların sahasında olduğu yorumunu yapan Allavi, bu  grupların fırsatı değerlendirip buna göre hizmet odaklı bir hükümet oluşturması  sınavıyla karşı karşıya olduğunu söyledi.

Hüseyin Allavi gelişmeleri "Hükümet Basra'daki taleplere karşı iyi  davrandı. Diğer kentlerden de göstericileri temsilen heyetler Başbakan'la  görüşecek ve ona göre çözüm yolları aranacak. Ancak bu artık hükümetin tek başına  yapabileceği bir iş değil. Buna seçimi kazanan ve hükümeti kurmakta etkili olacak  siyasi grupların da müdahil olması gerekiyor. Hükümet kurmanın gecikmesi de  gösteri krizini alevlendirdi" şeklinde değerlendirdi.

Siyasi analist ve yazar Muhammed Selam da halkın patlama noktasına  gelerek sokaklara dökülmesinin birikmiş nedenleri olduğuna dikkati çekerek,  "Bunların başında işsizlik geliyor. Yüzlerce üniversite mezunu işsiz dolaşıyor.  Devlet tüm kurumlarıyla ulusal ekonomiyi ve sanayi sektörünü çalıştıramadı. Tüm  temel üretim alanlarını durdurarak, yurtdışından gelen ithalata bağlı bir  politika izledi. Ekonomik durgunluk oluşunca, işsizliğin artması da beraberinde  geldi. Tarım alanındaki sorunlar da komşu ülkelerden gıda ithal etmemize neden  oldu" dedi. 

 "Asıl muhalefet sokakta"

"Basra'da özellikle halkın sokaklara çıkmasına neden olan asıl faktör  İran'ın kavurucu sıcaklıklarda elektrikleri kesmesi oldu" diyen Selam, "2003'ten  2014'e kadar 850 milyar dolarlık bütçe, vatandaşın yaşamının iyileştirilmesi,  temel kalkınma ve hizmet alanlarında kullanılmadı" değerlendirmesini yaptı.

Hükümetin bu taleplere karşı çözüm üretme konusunda aciz kalacağını da  sözlerine ekleyen Selam, "Irak'ta yıllardır asıl muhalefet parlamentoda değil,  vatandaşların haklarını talep etmek için çıktıkları sokaktadır. Parlamentonun  varlığının hiçbir anlamı yok" dedi.

Kalan karakter : 450

Gönderilen yorumların küfür, hakaret ve suç unsuru içermemesi gerektiğini okurlarımıza önemle hatırlatırız!